Átthagafélag Vestmannaeyinga

Minningabrot
eftir Gísla Helgason.

Þegar ég var eitthvað 6 til 7 ára stóðu yfir miklar framkvæmdir við gatnagerð í Eyjum. Þá var farið að malbika göturnar. Á þeim dögum voru hænsni víða og kýr og kindur við sum húsin. Það var alvanalegt að reka kýrnar inn í dal eða víðar um Heimaey og þá notuðu þær tækifæri og skitu á aðalgöturnar. Við peyjar vildum hjálpa til við lagfæringu gatnanna. Einu sinni var verið að moka grjóti upp á vörubíl. Ég vildi hjálpa til, tók steina og reyndi að kasta upp á vörubílspallinn. Og það tókst, en ekki vildi betur til en svo að einn steinninn flaug af pallinum og beint í hausinn á mér. Ég harkaði af mér, strauk höndunum um höfuðið og þær urðu blóðrauðar. Þá kom ein mágkona mín, sem var með mig í fóstri, tók mig og hlúði að mér. Síðan þá hef ég ekki tekið þátt í gatnagerð.

Malbikun gatnanna hafði stórbætandi áhrif á vetrarleiki okkar krakka. Mun betra var að renna sér niður brekkurnar á skíðasleðum eftir malbikun. Við bjuggum svo vel að getað farið lengst upp í Strembu og látið okkur vaða niður alla Strembugötu, Heiðarveginn og niður undir Strandveg. Þetta var samfelld brekka og það mjög löng og við komumst oft á fljúgandi ferð. Bílaumferð var sem betur fer ekki mikil þá.
Það þótti undur og stórmerki þegar einn sonur Binna í Gröf eignaðist magasleða með stýri. Það fengu allir að prófa. Einu sinni var einn okkar búinn að ná fljúgandi ferð á sleðanum. Hann sér sér til skelfingar að eftir miðjum Heiðarveginum, þar sem Félagsheimilið er nú var vörubíll, sem lúsaðist niður götuna og ók eftir henni miðri. Peyinn á sleðanum sá sitt óvænna. Taldi sig ekki getað komist slysalaust fram hjá bílnum svo að hann tekur á það ráð að beygja sig niður, stefnir á miðjan bílinn, fer undir hann á milli hjólanna og kemur svo framundan honum. Aumingja bílstjórinn fékk taugaáfall.

Þegar bítlaæðið gekk yfir, þá voru seldar hljómplötur í Bjarma,
sem var ein verslun föður míns, þegar plötusölu var hætt einhverra hluta vegna, eignuðumst við tvíburabræður spilarann. Við vorum þrír frændur, sem lékum okkur mikið saman á þessum árum. Við Arnþór og svo Lárus Grétar systursonur móður minnar. Við urðum ásáttir um að fara út í verslunarrekstur og gerðum það með stæl. Fundum út að arðvænlegast væri að selja poppkorn. Við lögðum undir okkur geymsluna í kjallaranum á Heiðarvegi 20 þar sem ég ólst upp. Glugginn var í hnéhæð og alveg passlegur fyrir krakka að standa við. Við keyptum heilan maíspoka, 45 kíló, fengum gefins litla olíueldavél og poppuðum upp úr þessu. Poppinu var pakkað í litla bréfpoka og hver poki seldur á eina krónu. Þetta var árið 1964 um sumarið. Við settum hátalarann af plötuspilaranum út fyrir og lokkuðum viðskiptavini að með tónlist. Þetta varð gríðarlega vinsælt og röðin náði stundum út á götu. Við fengum einu sinni hland fyrir hjartað, þegar lögregluþjónn birtist. Við bjuggumst við að verða sektaðir, en hann keypti þrjá poka af poppi. Við færðum út umsvifin og seldum einnig Akrakaramellur. Stundum var svo mikið að gera að nokkrar vinkonur okkar hjálpuðu til. Þá hafði gamla olíueldavélin ekki undan svo að við settum smávegis af poppi í pokana, settum ópoppaðan maís með og salt og brot af karamellu. Enginn kvartaði. Viðskiptunum lauk svo um haustið þegar einhver kastaði grjóti í hátalarann og eyðilagði hann. En við poppuðum upp úr tveimur sekkjum af maís, 90 kílóum það sumarið.

Ég var þá farinn að spila á blokkflautu á þessum árum og við Arnþór lékum nokkuð saman. Mig dreymdi um að verða heimsfrægur blokkflautuleikari og reyndi hvað ég gat til þess. Einu sinni hitti ég þann ágæta mann Svavar Gests. Ég hafði kynnst honum á þjóðhátíð, enda mikill aðdáandi hljómsveitar hans. Ég spyr Svavar hvort hann vilji ekki gefa út hljómplötu með okkur tvíburabræðrum. Svavar tók því ljúfmannlega og sagði: “Þú værir góður að spila inn á borðplötu.”

Oddgeir Kristjánsson kenndi mér á blokkflautu. Setti það ekkert fyrir sig þótt ég gæti ekki lesið nótur. Oddgeir og fjölskylda hans voru nágrannar okkar og það var stutt að fara í tíma til hans. Það var einstakt að kynnast honum. Oddgeir var mikið ljúfmenni en stundum gat hann rokið upp og þá brast hann á með suðaustan. Hann var manna fyrstur að átta sig á hversu miklir snillingar Bítlarnir voru og útsetti sum lögin þeirra fyrir Lúðrasveit Vestmannaeyja, sem hann stjórnaði. Þegar leið að Þjóðhátíð, þá hringdi Oddgeir og spurði hvort ég gæti komið. Þá var hann búinn að semja nýtt þjóðhátíðarlag og safnaði okkur saman, dætrum sínum og dótturdætrum og hætti ekki fyrr en við vorum búin að læra lagið og spila það öll saman. Þá varð hann svo glaður að hann gleymdi sér gjörsamlega og söng og lék við hvern sinn fingur. Fyrsta lagið sem ég lærði á blokkflautu er þjóðhátíðarlagið 1962, Ég veit þú kemur. Þetta sumar fórum við Arnþór með móður okkar í hringferð með Esjunni í kringum landið. Við Arnþór glömruðum eitthvað saman um borð. Alltaf þegar ég var að verða sjóveikur, settist ég í stigann sem lá upp í farþegarýmið og spilaði Ég veit þú kemur, sem Oddgeir hafði sett mér fyrir að æfa fyrir næsta tíma. Lagið hljómaði um allt skip og í mörg ár hitti ég af og til fólk á förnum vegi, sem minnti mig á þetta. Þá urðum við Ási í Bæ góðir vinir, sérstaklega eftir að báðir fluttu suður til Reykjavíkur. Þegar Oddgeir dó rúmlega 54 ára gamall var hann að kenna í Barnaskólanum. Það varð þjóðarsorg í Vestmannaeyjum og fólk tregaði hann sáran.
Þegar Bítlalagið “The fool on the hill” kom út varð uppi fótur og fit.
Foreldrar mínir voru í London í innkaupaferð fyrir eina verslun sína og ég lá veikur heima. Svo þegar ég mætti í skólann kom einn vinur minn og spurði hvort ég hefði heyrt nýja bítlalagið, sagði að það væri einsog ég spilaði með Bítlunum. Ég játaði þessu öllu og áður en ég vissi, þá var það á nokkurra vitorði að ég hefði spilað með bítlunum og ég varð heimsfrægur á Heimaey í vesturbænum í hálfan dag, en þá komst allt upp.