9. sunnudagur í kirkjuári 2011, Stykkishólmur

 

            Í guðspjalli dagsins er síðasti hluti fjallræðu Drottins. Við getum spurt þessarar spurningar: Hvernig væri hægt að enda þessa ræðu þar sem greint var frá hinu rétta lífi og andstæðu þess? Hvað strengi myndi hann slá til að ljúka þessari áhrifamiklu ræðu um dyggðir manna og nauðsyn þess að vaxa í dyggðum, og að sú hugmynd að fullkomnun þeirra, sem grundvallaðist á fullkomleika Guðs, væri ekki utan seilingar?

            Svarið er þríþætt: Algjör hreinskilni, andleg heilindi með höfnun hins léttvæga og veiklundaða og persónuleg samsvörun milli siðferðisreglna og siðræns atferlis. Þannig sameinast hvort tveggja og skapar eins mikla eftirmynd fullkomnunar Guðs og unnt er. Samræmi og samsömun eru þannig stöðug og koma vel í ljós í fyrstu sæluboðunum þar sem fullkomnun dyggðanna sem eiga hlutdeild ekki aðeins í friði Guðs heldur og í þeim sköpunarkrafti Guðs sem birtist í góðum verkum.

            Birting hans á þessari siðferðislegu fullkomnun verður til þess að við tökum á móti þjáningunni svo að hún geti jafnvel orðið gleði blandin, en slíkt er hollt viðkomandi og jafnframt samfélagi hans, og umfram allt í einingu kirkjunnar getum við fundið gleði í hinum bróðurlega kærleika. Allt þetta byggist á réttri breytni og samfélagsvitund: Þetta er hlutverk allra manna sem einstaklinga, sem leitast við styrkja heill samfélagsins og kveikja ekki aðeins réttlæti heldur æðra réttlæti sem er ávöxtur kærleikans.

            Og sérhver kristinn maður ætti að hafa gert iðrun svo að staðfesta hans mætti spretta úr djúpum guðdómlegs kærleika sem veldur einingu eðlislægrar hreinskilni, andlegs styrks og heilinda. Það er ekki hálfvolg iðrun heldur fullkomin iðrun sem verður líkt og „mjúkur leir í höndum Guðs“. Aðeins slíkt ástand getur tryggt að við tölum ekki aðeins um frið heldur sköpum frið, án þess að miða við okkur sjálf en af gæsku hjartans.

            Samkvæmt hinni siðferðislegu sýn Jesú bar lærisveinum hans að leita eftir viðeigandi samræmi hvað snerti siðferðilega breytni. Öll samfélög krefjast stöðugrar endurnýjunar þeirrar siðferðislegu viðleitni sem snýr að öllum þörfum þess því að frá einingu heimilis og fjölskyldu, sem endurnýjast í tilbeiðslu og helgisiðum, lyftist andinn upp til Guðs. Því að andinn nærist af allri þeirri innsýn sem rís upp af hinni guðdómlegu visku sem Jesús býr yfir og miðlar til annarra.

            Besta lausnin er því eining upphafs og endis ræðunnar. Til að mæta kröfum fjallræðu Drottins verðum við að hyggja að þeim friði sem hún flytur og einnig innblæstri hennar. Þannig ættum við ekki að forðast menn heldur sameinast öllum mönnum sem hafa góðan vilja og halda á brattann. Fáorð ákveðni einkennir fjallamenn, algjör staðfesta en þó friðsöm, í reiðubúnum líkama og anda. Menn halda snemma af stað og hvílast á tindinum, virða fyrir sér útsýnið af hæðunum og halda síðan rólega af stað niður aftur í félagsskap þeirra sem hugsa til fjalla og íhuga það sem þau veita. Því menn skiptast í flatlendis- og fjallamenn og einnig í andlega flatlendis- og fjallamenn þar sem fullkomnunin gerist hægt en færir þó sína fullnægju.

            Prédikunin fór fram á fjalli, ekki háu fjalli líkt og þeim sem finnast í norðurhluta Galíleu, svo sem Taborfjalli, ummyndunarfjallinu. Sumir verða líka kallaðir til Tabor­fjalls en ættu fyrir alla muni að reyna að klífa það ásamt öðrum og fara ekki svo langt að þeir heyri ekki lengur til Drottins. Þeir ættu að taka við innblæstri hinnar sameiginlegu kenningar um sæluboðin með staðfestu og einlægni, af alvöru og þeirri siðferðislegu eindrægni sem vaknar af starfinu og kryddast af guðdómlegri visku. Þetta verðum við að læra af hinni ómælanlegu visku sem birtist í hinu mannlega hjarta Krists. Amen.