4. sunnudagur í kirkjuári 2006, Stykkishólmur

 

            Drottinn vor ætlaði ekki að ganga í augun á fólki með fræðslu sinni, né heldur  leysa einhver siðferðileg vandamál samtímamanna sinna.

            Þegar hann, Guðs orð og hans eilífa tjáning, fór að nota mannleg orð til að lýsa raunveruleikanum sem hann þekkti á himni, þá gat það ekki komið nema að ofan. Himnesk kenning hlýtur að bera með sér kraft og í kaflanum úr Markúsarguðspjalli segir að hann hafi kennt eins og sá sem vald hefur. Þetta orð merkir að hann hefur „tekið ábyrgð“ á því sem hann sagði. Það felur einnig í sér traust og við tökum undir eins eftir því fólki sem  hefur hlotið þá Guðs gjöf sem náttúrlegt og eðlilegt vald er. Orð hans hafði þetta vald því hann var að opinbera Guð. Sannarlega getum við sagt: „Guð var að opinbera Guð“.

            Við berum virðingu fyrir þeim sem tala í skjóli þekkingar. Við virðum jafnvel enn meira þá sem tala í nafni uppsprettu þekkingarinnar, einkum guðdómlegrar þekkingar, og opinberar hana. Fjöldi hlustenda flykkist undir eins að slíkum ræðumanni og þeir verða brátt upplýstir. Þekkingin opinberast úr djúpinu. Við þögnum þegar djúp þekkingarinnar birtist okkur. Þau vekja tengsl í huga okkar og þegar við heyrum um þetta hneigjumst við til umhugsunar og íhugunar. Þessi lifandi rödd er þannig gerð að hún vekur upp náðar­tilfinningu í sálinni svo að hún skilur það sem henni birtist fyrir náð og nærist af henni. Hún nærist sakir þess að hún finnur fyrir hungri og þorsta í meðvitundinni og hún vill reyna það aftur sem hún hefur kynnst við fyrri tilvik.

            Þannig hefur valdinu að baki orða Drottins vors verið varið. Ekki er víst að hann hafi talað háum rómi en hann hefur talað eins og sá sem hafði fullt vald á þekkingu sinni um guðdómlega hluti.

            Eftir því sem menn hafa komist næst útskýrðu hinir skriftlærðu lögmálið og afleiðingar þess fyrir fólkinu. Þeir héldu sig við það sem hinir áreiðanlegustu meðal þeirra höfðu sagt og ritað. Þeir töluðu ekki í eigin valdi heldur vitnuðu þeir til þeirra sem valdið höfðu. Hin hinsta uppspretta var því dulin en ekki opinberuð. En þrátt fyrir það höfðu sálmarnir og önnur rit talað um guðdómlega visku sem lýsti upp hug hinna trúuðu.

            Þetta kom við hjarta hlustendanna. Þeir fundu strax að þetta voru ný sannindi. Þessi kennari, hugsuðu þeir, er samúðarfyllri, nær hinum endanlega veruleika sem liggur að baki – hinni guðdómlegu visku –  en hinir sem ræddu þessi mál.

            Þessi fræðsla líktist því að sá sæði. Hugmyndirnar sem menn taka við eru lifandi og fara undir eins að vaxa. Kraftaverk náttúrunnar er greinilegt í nýja vorgróðrinum. Af sáðkorninu vaxa nýir sprotar og nýjar rætur. Laufin drekka í  sig sólarljósið og með næringunni sem jurtirnar sjúga upp um ræturnar fara þær að vaxa í samræmi við áætlunina sem liggur í eðli þeirra.

            Lífsþróttur og dýpt kenninga Jesú hreyfði einnig við laumulegri nærveru illra anda sem leitast við að ráðast á líf manna og ná yfirráðum yfir hæfileikum þeirra. Raunverulegar ástæður að baki mjög erfiðu fólki verða nú augljósar. Plöntur eiga sín sníkjudýr og dýr líka. En sál mannsins getur einnig verið haldin illum öndum. Góðar sálir eru sáttar og baðaðar ljósi. Sömu aðstæður kveikja líf í þessum andlegu sníkjudýrum. Grímu fórnarlamba þeirra er svipt af og þau fara sjálf að láta til sín heyra. Og þeim er ljóst hvaðan þessi nýja og öfluga kenning kemur. Gyðingarnir höfðu kynnst þeim fyrr og vissu að þeir gátu ekki haft taumhald á þeim og óttuðust því, og einmitt það staðfesti það tangarhald sem illu andarnir höfðu á þeim. Jesús Kristur hafði vald yfir þeim og það var áhrifaríkara en sú staðreynd að þeir höfðu verið afhjúpaðir.

            Því var það að í upphafi starfs síns boðaði Jesús nýja kenningu með valdi og styrk og fullvissaði hlustendur sína, ásamt því valdi sem hann hafði yfir illum öndum. Vald þeirra var takmarkað en fólk hafði áður óttast að það væri ótakmarkað. Hinn yfirnáttúrlegi heimur hafði opinberast. Milli himins og jarðar var staður þar sem andarnir höfðu aðsetur sitt og höfðu mátt dveljast á um langa hríð. Jesús upplýsti þennan stað og eftir það var augljóst að vald hans var frá Guði: hann var, eins og  hinn illi andi æpti: „Hinn heilagi Guðs.“ Þetta varð augljóst af framkomu hans. Hann sýndi engan ótta og fullkomna sjálfstjórn í öllu sem hann sagði og gerði.

            Og fólkið sá að þarna var hin eina uppspretta guðdómlegs valds að verki í honum. Hann var ekki aðeins góðviljaður heldur einnig voldugur. Hann boðaði aldagamla kenningu sem þeir sáu af reynslu sinni að var sönn en hann kenndi þeim hana einnig á ferskan og lifandi hátt. Og þreytan yfir nærveru illu andanna leið úr þeim  þegar þeir opinberuðust í ofurbjörtu ljósi hans og voru reknir út og gerðir meinlausir.

            Því er ekki að furða að hann fékk svo mikla athygli og frægð hans færi víða, bærist fyrst út um Galíleu þar sem hann fæddist, starfaði og bjó sig undir boðunarstarf sitt. Amen.