13. sunnudagur í kirkjuári 2007, Stykkishólmur

 

            Samverjarnir hljóta að hafa vanist því að Gyðingar hafi farið um svæði þeirra á leiðinni frá Galíleu til Júdeu eða til baka. Þeim hlýtur að hafa fundist breytni þeirra óþolandi. Þeir sáu aðeins tilgang í Jesú og lærisveinum hans, og það nægði til að sannfæra þá, með hliðsjón af hinum miklu trúarmiðstöðvum í Jerúsalem, að þeir yrðu aðeins sjálfum sér til skammar ef þeir færðu sínar fátæklegu fórnir (sem þeir gera enn) á Gerizimfjalli. Þetta umhverfi ber allt vitni um einbeittan vilja Jesú á þessum tíma. Lúkas dró saman allt efnið sem varðaði ferðina frá Galíleu til Jerúsalem. Hann lagði lykkju á leið sína að sögn Lúkasar, því hann fór að lokum niður í Jórdandalinn og heimsótti Jeríkó áður en hann hélt til Jerúsalem úr austri yfir Olíufjallið.

            Þessu mikla ferðalagi lauk með páskum eða framhjágöngu Jesú í Jerúsalem, á sama tíma og Gyðingar héldu sína páskahátíð, og lauk með líkamlegri upprisu hans. Jesús var síhugsandi um hið mikilvæga hlutverk lærisveinanna og ræddi við þá meðan þeir höfðu enga hugmynd um þá miklu og alvarlegu atburði sem brátt myndu verða þegar Júdas loks sviki Jesú í hendur æðstuprestanna. Þeir framseldu hann síðan til Rómverja til að hann yrði tekinn af lífi.

            Ákall þeirra Jakobs og Jóhannesar til himna um að senda eld niður yfir þá Samverja sem neituðu að hjálpa, og litu svo á eins og aðrir Gyðingar að varla bæri að taka þá alvarlega, sýnir að Jesú fékkst ekkert um þetta mál og sinnti því í engu.

            Hann hélt áfram ferð sinni og maður nokkur hét honum skilyrðislausri hlýðni: „Ég vil fylgja þér hvert sem þú ferð“. Jesús sagði honum sannleikann: „Refar eiga greni og fuglar himins hreiður, en mannssonurinn á hvergi höfði sínu að að halla.“ Hann fékk ekkert svar.

            Síðan skipaði hann öðrum manni að fylgja sér, en hann var einmitt að undirbúa útför föður síns. Auðvitað gat hann ekki frestað þeirri mikilvægu athöfn, það hlaut hver maður að sjá. En þá tók Drottinn hraustlega til orða eins og Hebrea var siður: „Lát hina dauða jarða sína dauðu, en far þú og boða Guðs ríki.“ Við getum velt hvössum orðum hans fyrir okkur, og af hverju maðurinn gat ekki falið sig Guði á vald og sameinað hvort tveggja, annast útför föður síns og haldið síðan upp hið mikilvæga ferðalag sem var bæði andlegrar og himneskrar ættar.

            Hann kallaði einnig annan mann og svar hans var: „Leyf mér fyrst að kveðja fólk mitt heima.“ Þetta minnir mjög á það er Elía kallaði Elísa (1Kon 19), en þá leyfði Elía honum að koma aftur: „Far og snú aftur...“. Drottinn segir með þessu: „Ekki líta aftur ef þú vilt að plógfar þitt verði beint“, en þess ber að gæta að Elísa var að plægja afar erfitt land með hjálp tólf uxasameykja.

Lúkas safnar þessum atvikum saman til að sýna hversu alvarlegum augum ber að líta köllunina, einkum í ljósi þjáninga og Dauða Drottins og „upptöku“ hans. Starfandi prestur eða meðlimur trúarreglu sameinar einnig þetta hvort tveggja. Á degi hverjum verður hann að sinna ýmsu sem erfitt er að tengja saman, og samt verður hann í svo sem hálfa stund eða lengur á hverjum degi að halda hátíðlega leyndardóma Guðs þegar hann mælir orðin fyrir munn Heilags anda og innblásin af honum, og gerir þar með nærverandi hina einu fórn Krists sjálfs sem felst í einum verknaði, og færir okkur Golgata. Og enn meir í hinni guðdómlegu visku því hann birtir okkur upprisu Krists í þessum særða og afmyndaða líkama sem raunverulega upprisu hans til himna, en nú í þeirri eilífðarmynd sem færð er þeim sem taka þátt í bergingu brauðsins í altarisssakramentinu. Samkvæmt helgisiðum síðustu kvöldmáltíðarinnar er allur hinn himneski raunveruleiki sameinaður hinum raunverulega verknaði Jesú í hinni leyndardómsfullu fórn í myndum brauðs og víns. Þar er horft aftur  til fortíðar Jesú, til þess er hann fæddist sem maður. Jafnvel þegar horft er enn lengra þá tengdist þetta fórn þeirra sem ekki voru gyðinglegrar trúar, því fórnin líktist brauð- og vínfórnum hins upplýsta prests heiðingjanna, Melkísedeks, í nærveru Abrahams. Loks samsamaðist þessi fórn í síðustu kvöldmáltíðinni hinni gyðinglegu fórn með því að fullna það sem hún boðaði. Þar með sameinast þjónusta og verkefni lærisveinanna í æðstaprestinum Kristi í nýju prestembætti þar sem menn geta tekið þátt. Og þeir sem kallaðir yrðu til preststarfa gengjust undir sérstaka ábyrgð sem krefðist sérstakrar visku. Og þetta var Jesú í huga þegar menn neituð að fórna sér og þeir fylgdu honum með skilyrðum þegar aðeins var hetjulegrar sjálfsfórnar þörf. Svo margt virtist óljóst þarna, en sá sem mestu skipti var Jesús sjálfur, prédikarinn og læknandinn, sem þrátt fyrir allt varð prestur alls heimsins og fyrir allan heiminn. Jesús var á leiðinni til síðustu kvöldmáltíðarinnar sem neytt var í ljósi þjáningar og dauða. Hann var vel undir þetta búinn, og einnig hinir prestar hans. Amen.