15. sunnudagur í kirkjuári 2008, Stykkishólmur

 

            Í lok bréfs Páls postula til Rómverja, eins og það var lesið upp í messunni síðasta sunnudag, var athyglinni beint að sameiginlegu þema sem við skyldum skoða nánar. Það snýr að því að við þjáumst með Kristi til þess að við verðum seinna dýrðleg með honum. Þetta tvennt tilheyrir hvort öðru og frá þessu er greint í þeim texta sem áður var lesinn. Þar verður sennilegt, við vandlegan lestur okkar, að síðasta málsgreinin gæti verið eins konar lokaályktun, en þó grunar okkur að þar að baki sé dýpri meining en sú sem við höfum nú lesið. Þó að Páll hafi orðið fyrir margvíslegri reynslu er þó ekki svo að sjá að tjáning hans virðist einföld þegar hann reynir að finna réttu orðin til að greina frá hugsun sinni og framrás hlutanna. „Ég lít svo á, að ekki séu þjáningar þessa tíma neitt í samanburði við þá dýrð, sem á oss mun opinberast.“ Þetta er lifandi afleiðing sinnaskipta hans og þess innsæis sem hann öðlaðist síðar. Hann er ekki að ræða um það sem hann hefur ekki reynt, heldur vísar hann óbeint og varfærnislega til þeirrar reynslu sem ein hefur gert slíka prédikun og vitnisburð mögulega. Þjáningarnar kunna að vera hræðilegar, en uppnumningin til dýrðar Guðs mun binda enda á alla þjáningu. Hann fullyrðir að hann hafi þá þegar notið hinnar æðstu uppljómunar sem sé að finna í kjarna sárustu þjáningar. Sál og líkami þjást fyrir sakir sömu öfga, en þó er þetta hinn hinsti raunveruleiki og aðferð Guðs við að sýna hann.

            Í þessari lokaopinberun ætti ekki að búast við miklu af sköpuninni. Ef hvíld er að finna er hennar ekki að leita í sköpuninni því allt það sem sköpuninni tengist leitast við að draga manninn niður í sjálfsskoðun sem er ekkert annað en hreinn hégómi. Annað kemur til sem hefur ýtt undir þennan hégóma, æðri þáttur sem náð Guðs útmældi sköpuninni til að vísa henni veginn til vonarinnar. Þegar hún féll frá Guði spruttu fram ýmsar ástæður til spillingar og hégóma, því þegar úrlausn var komin fram þá virtist málið ekki lengur jafn alvarlegt. En þessi úrlausn er ekki eilíf. Hið sanna eðli þessara fjötra grundvallast á spillingu sem ekki er að fullu opinberuð. Þessi opinberun beinist að vanmætti. En samróma álit manns og sköpunar tryggir svipaða meðferð beggja, og sköpunin ummyndast fyrir sakir tengsla sinna við hið hreina, guðdómlega frelsi sem bíður beggja.

            Síðan spyr hann hvers vegna sköpunin stynji ásamt hjartanu. Þessar stunur eru eðlileg ástand þeirra sem frumgróði andans hefur lofað einhverju æðra; nærvera hans veldur sárauka sem þjakar manninn. Andinn hefur opinberað fjarveru dýpri uppfyllingar sem leitar eftir fullkomnun. Hún kemur aðeins þegar líkami okkar hefur verið tekinn í tölu Guðs barna. Þannig verða líkami og sál hólpin í hjálpræði sínu. Þráin eftir því sem æðra er lifir í sál sérhvers manns. Jafnvel þó að hann lifi í von verður hann að hverfa úr þessu ófullkomna ástandi sínu svo að unnt sé að veita honum þessar æðri gjafir.

            Þannig fyllir Páll lesendur sína og áheyrendur af hinni bestu andlegu fæðu allrar fæðu, með því sem mönnum er gefið til uppfyllingar hreinna vona sem eru leynilegri en nokkurt orð og veitast aðeins þeirri sál sem hefur hreinsað sig af sérhverjum hégóma, og er sífellt reiðubúin að ganga þessa erfiðu leið sem er Guð og leiðir til Guðs. Amen.