16. sunnudagur ķ kirkjuįri 2010, Stykkishólmur

 

      Kaflanum śr Lśkasargušspjalli frį sķšasta sunnudegi lauk meš dęmisögunni um miskunnsama Samverjann og ķ gušspjalli nęsta sunnudags veršur greint frį inntaki Faširvorsins. Žetta er žaš sem myndar umgjöršina um hina athyglisveršu frįsögn um Mörtu og Marķu. Tölfręšileg rannsókn į gušspjöllum Lśkasar og Jóhannesar sżnir umtalsveršan fjölda samsvarandi frįsagna ķ žeim bįšum.

      Lķkt og įšur hef ég greint frį mķnum hugleišingum um žetta. Lśkas var ķ för meš Pįli til Rómar og gera veršur rįš fyrir žvķ aš Lśkas hafi annaš hvort snśiš aftur til Sżrlands eša Jśdeu eftir pķslarvętti Pįls. Hann var meš Pįli ķ Efesus og gera veršur rįš fyrir žvķ aš hann hafi žar nįlgast heimildir um barnęsku Jesś og fleira mešan hann dvaldi įsamt Jóhannesi  ķ eša viš Efesus, en sterk hefš greinir frį žessu. Kannski hefur Jóhannes skrįš hjį sér dżrmętar endurminningar Marķu. Mikilvęgur ritskżrandi žessara tveggja kafla žykist greina grķskt Lśkasargušspjall į arameķskum grunni.

      Mešal annars hefši Jóhannes getaš beint athygli Lśkasar aš nįinni vinįttu Jesś viš Mörtu, Marķu og Lasarus ķ Betanķu, en frįsögn hans af atburšum frį žvķ fyrir dauša Lasarusar og eftir aš hann var vakinn upp frį daušum er löng og ķtarleg. Jóhannes segir frį į sinn sérstaka hįtt. Lśkas reyndi eftir megni aš fylgja fordęmi Matteusar og Markśsar og segja žvķ sem nęst fullkomna sögu, en žaš var ekki markmiš Jóhannesar sem greindi nįnar frį żmsum smįatrišum. Varšveist hafa frįsagnir hans af ręšum Jesś og ķ žį frįsögn er ofiš sögum af persónulegum tengslum hans viš żmsa einstaklinga. Getiš er allra žeirra sem komu viš sögu ķ ęsku Jesś. Žar er sagt frį Nikódemusi og samversku konunni, lękningu sjśka mannsins viš brunninn ķ Bethesta og manninum sem fęddist blindur, og sķšan er greint frį žvķ er Jesśs hitti Mörtu og Marķu og frį upprisu Lasarusar, og į eftir fylgdi önnur heimsókn til žeirra žegar Marķa smurši fętur hans. Fyrir krossfestinguna hitti hann Pķlatus og eftir upprisu sķna Marķu Magdalenu og Tómas, og ķ Galķleu Pétur sérstaklega. Allir žessir fundir eru forréttindasamkomur žar sem Jesśs grķpur inn ķ mįlin og viškomandi einstaklingur bregšur ljósi į mikilvęga hęfileika Jesś og sagan lżsir einnig upp sįlarlķf žeirra sem višstaddir eru. Lśkas minnist žessa ķ lok frįsagnar sinnar af feršalaginu langa frį Galķleu til Jerśsalem og greinir žar frį atburšum sem ekki tengdust neinum sérstökum staš, en žetta voru żmsar dęmisögur sem hann sagši į lokahluta leišar sinnar frį Jerķkó til Jerśsalem efst uppi į Olķufjallinu, „nęrri Betfage og Betanķu“, en minnist ekkert į fjölskyldu Marķu, Mörtu og hins upprisna Lasarusar. Žaš er nęstum žvķ sem nįkvęm frįsögn Jóhannesar af heimsóknunum tveimur žar įšur leggi įherslu į žį aušlegš sem felst ķ fręšslu Jesś og geršum žar. Žetta gerir žvķ meira en aš vega upp hina einföldu frįsögn Lśkasar ķ gušspjalli žessa morguns.

      Žar er sagt frį meš fįum oršum, jafnvel žó aš frįsögnin sé mikilvęg og gerist ķ samhengi mikillar kenningar um žaš hvernig beri aš koma fram viš įšur óžekktan mann og nįunga meš žvķ aš annast lķkamlegar žarfir hans. Žį er einnig vikiš aš žvķ aš hin drottinlega bęn er andlega göfgandi enda koma žar fram žau megineinkenni sem Jesśs lagši įherslu į og sżna sameiningu Jesś viš gušdóminn sem var samešlis honum. Žetta er ķ raun įstęša žess aš Marta įkvaš skyndilega aš hjįlpa ekki systur sinni strax  žvķ aš hinn djśpi andlegi skilningur hennar var svo opinn fyrir hinni andlegu lind sem hśn skynjaši aš var óendanleg og var uppspretta vatns lķfsins handa žeim sem sökktu sér ķ ómęlisdjśp gušdómlegrar visku: gušdómlegrar visku sem ekki ašeins flęddi um sįlina heldur flęddi til baka til uppsprettunnar sem žvoši sįlina af öllum hennar blettum og žreytu sem kom af erfiši hennar og feršum ķ eftirsókn hinna leyndu stķga žessa heims.

      Fyrir henni og öllum kristnum mönnum var žetta „góša hlutskiptiš“, žaš „hlutskipti“ sem fylgdi sambandinu viš Guš samkvęmt Gamla sįttmįlanum. Og žaš „veršur ekki frį henni tekiš“, žvķ aš žótt Jesśs sęi fyrir komandi dauša sinn ķ Jerśsalem myndi hann rķsa ķ eilķfum gušdómi sķnum og gera dżrlegan žann hluta mannkyns, sem hann hafši kosiš: Vini sķna mešal manna og žar var fjölskyldan mešal žeirra sem hann elskaši heitast meš óendanlegum kęrleika, sem tók śt yfir heiminn og eilķfšina. Amen.