18. sunnudagur í kirkjuári 2010, Stykkishólmur
Merking guðspjallsins í dag er sú, hvað snertir þá hluti sem Guði tengjast, að menn hafi ætíð aðgang að þeim – jafnvel þó að hann sé ósýnilegur og fjarverandi að því er virðist. Með þessu er átt við beint samband og að maðurinn sé opinn fyrir því að meðtaka fjársjóði hans hvenær sem er. En það á við um peninga og aðra fjársjóði þessa heims, að þar sem þeir eru efnislegar eignir getur enginn átt þær hið innra líkt og menn geta þegar um andlega hluti er að ræða. Efnisleg gæði, jafnvel þó að þau séu næg, geta orðið hinum ríku byrði. Oft eru hinir ríkustu ákaflega áhyggjufullir um eignir sínar. En það á þó ekki við um alla þeirra og til er samsvarandi dyggð sem nefnist örlæti, og það vekur sérstaka ánægju að þiggja úr hendi hinna gjafmildu – og oft er það með gjöfum sem eru óvæntar eða koma algjörlega á óvart.
En ef við horfum á neikvæðu hliðarnar þá skýtur ágirndin stundum upp kollinum þegar fólk deyr og skipta þarf arfinum. Þá fer að vandast málið þegar skipting eigna verður ekki í samræmi við það sem menn hafa gert sér hugmyndir um og telja sér sæma, og getur slíkt jafnvel valdið upplausn í fjölskyldunni. Aftur á móti geta menn að fullu deilt með sér gæðum trúarinnar: Guð er nokkurs konar „almenningseign“ eins og Tómas frá Akvínó sagði eitt sinn. Menn geta í raun notið ávaxta hugans og menningarinnar þó að mest af því tengist efnislegum skilyrðum. Sjáið til að mynda bókasöfn eða safn hljómdiska en þar koma fjármál við sögu. Fegurðarnautn er óháð tíma þó að söfn og listagallerí krefjist aðgangseyris og miðar að mikilvægum tónleikum séu dýrir. Hins vegar geta menn hlustað á tónlist í útvarpi eða gegnum tölvu fyrir nánast ekki neitt. Við ættum að vera þakklát fyrir það sem tæknin gerir mögulegt hér.
Hvað peninga snertir þá er til nokkuð sem heitir andlaus fjárfesting. Ríkir menn kaupa verk frægra málara og bíða eftir því að verðið breytist í galleríunum svo þeir geti selt þau með hagnaði ef þörf krefur. Einnig má líta á frímerkjasöfn sem fjárfestingu og ævinlega sem eign. Peningar hafa sitt verð og það er líklega fallandi en fasteignir halda verðgildi sínu eða auka það. Dæmisaga Drottins vors víkur að þessu. Manninum finnst hann hafa unnið mikið í áranna rás og geti nú hvílt sig. Auðævi hans felast í landbúnaðarafurðum og öðrum ónafngreindum eignum og þar sem þær komust ekki með góðu móti fyrir í húsi hans reisti hann hlöður sem hann gat læst. Kornið, hvort sem það er þreskt eða ekki, er undarlegt mjög því að það virðist deyja og komast aftur til lífs þegar blotnar og hlýnar í veðri. Hægt er einnig að salta kjöt og fisk og hafa með á löngum ferðum en korn er hægt að geyma í eitt ár eða tvö. Þess vegna er það mikilvægt fyrir eigandann að hámarka gróða sinn með því að selja á hagkvæmasta tíma. En þegar læknishjálp var lítil og lífsháski mikill gat enginn reitt sig á að lifa fullt æviskeið og afla fyrir sig sjálfan eða í samvinnu við aðra sem hann var í viðskiptasambandi við. Þá ber að nefna dauða af slysförum. Drottinn vor gaf hjálpræði sitt en í því felst þó engin trygging gagnvart mögulegum viðburðum og menn mega ekki horfa framhjá staðreynd óhjákvæmilegs dauða og dóms. Þeir verða líka að vera þakklátir fyrir gjöf lífsins svo lengi sem hún varir og nota hæfileika sína af skynsemi og varúð og minnast þess að sá sem lifir lífinu til fulls getur veitt öðrum mikla þjónustu.
En æviskeið okkar er nú þegar hluttakandi í eilífðinni. Þessi staðreynd birtist í dyggð trúarbragðanna en það er skilningur heilags Tómasar frá Akvínó að hún falli ekki undir dyggð trúarinnar heldur dyggð réttlætisins þegar við þökkum Guði í trúarathöfnum okkar þó að það jafnist aldrei á við gjafirnar af gnægtabrunni hans. Allt sem hrærist tekur þátt í hreyfingu Guðs sem leiðir af hinni einstöku kyrrð sem ríkir í eilífð hans. Þetta er algjörlega óumflýjanlegt, þó að kyrrð hans leiði oft til þess að við höldum í heimsku okkar að við stjórnum lífi okkar algjörlega sjálf. Í öllum efnum verður Guð að hefja okkur upp á æðra svið svo að fjársjóðir náðar hans auðgi ekki aðeins okkur sjálf heldur verði þeirra vart í verkum okkar og störfum í annarra þágu og leiði til þess að lofgjörðin beinist að uppruna allra hluta: að hinum þríeina Guði en í honum lifir allt, hreyfist allt og er allt. Amen.