21. sunnudagur í kirkjuári 2006, Stykkishólmur

      Mettun fimm þúsundanna lauk með því að fólkið vildi gera Jesú að konungi sínum, og viðbrögð hans voru að hann forðaðist mannfjöldann. Hann hraðaði sér upp á fjall og hvarf sýnum er tré og runnar gleyptu hann. Ástæðuna fyrir þessu og viðhorfi fjöldans sem á eftir fylgdi, er auðvelt að ráða í af því sem gerðist.

      Flótti hans upp fjallið bendir til þess að hann hafi þurft að hugsa sem maður um það hvað skyldi gera nú. Og ákvörðun hans var að gera aukið tilkall og endurnýja starf sitt og hefja það á æðra svið, sem var algjörlega trúarlegt, trúarlegt á þann hátt sem átti sér ekkert fordæmi í Gamla testamentinu.

      Þannig að þegar hann kemur til Kapernaum, en þaðan höfðu mennirnir komið til fundar við hann handan vatnsins, opinberar hann þeim fyrst guðdómlegt og mannlegt eðli sjálfs sín. Hann segir þeim að hann sé ekki lengur takmarkaður við það að vera fræðari í siðferðilegum og kenningarlegum efnum, og ekki lengur takmarkaður við það að lækna líkama og sálir. Hann kennir þeim og veitir þeim takmarkaða innsýn í fyllingu sína með því að metta fimm þúsundir með kraftaverki. Með þessu hvorutveggja skapar hann grundvöll og tengingu, eilífa sýn. Hann segist vera „brauðið sem niður steig af himni“, sem verður að eta svo að sá sem þess neyti hafi líf í fyllingu. Hann lofaði þeim að á þennan hátt myndu þeir „lifa að eilífu“. „Brauðið“ var táknmynd sem allir gátu skilið. En það sem í raun virtist vera brauð var hold hans. Þeir yrðu að eta hold hans.

      Hefði þá ekki átt að gruna að þegar kæmi að heilagri máltíð yrðu þeir fyrst og fremst að líta til fórna sinna, því þar var holds fórnardýranna neytt? Ef víðar væri horft vísaði þetta til allra fórna allra trúarbragða, því dýrafórnir og annarra hluta áttu að öðlast guðlegan mátt guðanna sem þeim var fórnað til. Jafnvel konungar Ísraels gegndu prestlegum hlutverkum og orð Jesú vísuðu á ákveðinn þátt í helgisiði þeirra. Þegar Salómon færði hina gífurlegu fórn sína þegar musterið var vígt, fylltist húsið af dýrð Guðs sem helgaði það sem fórnað var, í eftirvæntingu þeirrar fórnar er Jesús fórnaði líkama sínum og blóði, sem fórnað var í sársauka dauðans en lauk með dýrð sem upprisulíkami hans, af holdi og blóði, sýndi. Hann var ekki aðeins fórn heldur andlegt musteri að eilífu.

      Viðbrögð fjöldans, eða að minnsta kosti margra, voru: „Hver getur hlustað á þessa ræðu?“ Þessi viðbrögð voru ástæðan fyrir fyrri fordæmingu hans á Kapernaum og öðrum bæjum í Galíleu, einkum Korasín og Betsaída (Mt 11, 20–21, 23).

      Að því loknu ræðir hann um það sem aðeins kom fram í nærveru hans, til að sýna þeim hvað myndi gerast, jafnvel þó að þeir hafi neitað að taka þátt í þessum umræðum.

      Hann sýnir þeim á spámannlegan hátt hvað muni gerast. Sumir áheyrenda hans, postularnir, vitnuðu seinna um för hans til himna í líkamanum, líkt og hjá Enok, sem uppi var fyrir daga Nóa og varð 365 ára gamall (1M 5, 23), en „Guð nam hann burt“ (1M 5, 24), „svo að eigi skyldi hann dauðann líta“ (Heb 11, 5), og hjá Elía sem fór til himins í líkama sínum í eldlegum vagni í stormviðri, í ásýnd Elísa (2Kon 2, 11). Að breyttu þessu hafa postularnir séð hann halda til himna þar sem hann hafði verið áður.

      Hér er ekki um hugleiðingar að ræða, heldur opinberanir. Áheyrendur hans verða að opna hjarta sitt og sál fyrir andanum sem gefur líf. Og orð hans eru bæði andi og líf. Að auki er orð hans að verki meðal þeirra í þessum anda og þessu lífi, en hann veit að sumir þeirra þráast við að meðtaka andann sem opinberar þeim sannleikann og hafna lífinu sem er afleiðing hans.

      Loks reynir hann að sigrast á þeirri innri mótstöðu sem þeir höfðu gagnvart fræðslu hans og biður þá að skoða sál sína og segir að „enginn geti komið til mín, nema Faðirinn veiti honum það“. Þeir gera sér hvorki grein fyrir skorti eða fjarlægð, því ef svo væri myndu þeir sjá, að það er andinn sem opinberar þeim þessa staðreynd, jafnvel þrátt fyrir andstöðu þeirra, og þá myndu þeir ekki hörfa heldur standa kyrrir og tilbiðja hann í þessum anda.

      Og þeir hurfu frá og sýndu þar með andstöðu sína gagnvart náðinni, og það bar alls ekki vott um raunverulegt frelsi.

      Því sneri hann sér til postula sinna tólf og sagði: „Ætlið þér að fara líka?“

      Þá gerir Pétur játningu í nafni þeirra allra. Hann hafði þegar opnað hjarta sitt fyrir andanum og tekið á móti sannleika hans og lífinu sem leiddi af honum.Trú hans er fullkomin og algjör: „Til hvers ættum vér að fara? Þú hefur orð eilífs lífs.“ Jesús hefur leitt þá til þessarar niðurstöðu og þeir hafa smátt og smátt snúist til fylgis við hann, af varúð. „Vér trúum og vitum, að þú ert hinn heilagi Guðs!“

      Þetta ber vott um fullvissu og sýnir að reynsla þeirra og innsýn í persónu Jesú hefur svipt þá öllum vafa. Þeir sáu hvað þetta hafði í för með sér og höfðu nú sýn til þess sem Guð gerði þegar hann veitti mönnunum kærleikann svo að hann fengi hann endurgoldinn frá þeim.

      Mannfjöldinn var á leiðinni burt. Postularnir tólf urðu eftir. Og eins og sá sem er vitur eftir á getum við sagt: „Með þessu og fyrir trú þeirra hófst nú endurlausn heimsins!“ Amen.