28. sunnudagur í kirkjuári 2010, Stykkishólmur

 

    Ég hygg að nokkrar stofnar séu til af holdsveiki og eru þeir misskaðlegir. Áður fyrr var veikin mjög útbreidd. Í heimabæ mínum, Evesham í Englandi, var kirkja sem ætluð var pílagrímum sem sóttu heim Benediktínaklaustrið þar sem María mey birtist á áttundu öld. Þar er altarisbrík þar sem hinir holdsveiku hlýddu messu undir beru lofti og voru þess vegna talsvert aðgreindir frá hinum. Hvað Gyðinga snerti var umsjá holdsveikra meðal þeirra fengin  prestunum, samkvæmt 3. Mósebók (13. og 14. kafli). Menn hafa því gert því skóna að veikin væri að einhverju leyti læknanleg og prest arnir vitnuðu um það, og þar með gat viðkomandi snúið aftur til eðlilegs lífs í samfélaginu. Ég þekkti dóminikanaprest sem vann árum saman í Vestur-Indíum og þurfti að heimsækja stofnun þar sem holds veikum var haldið í einangrun. Hann minntist á lyktina við mig. En hinn mikli prestur holds veikra var Belgíumaðurinn séra Damien de Veuster sem bauð sig fram til að starfa meðal holdsveikra á einni eyjanna á Hawaii. Hann tók sjálfur veikina og síðustu æviár sín var hann bundinn staðnum og andaðist loks þar árið 1889.  Benedikt páfi XVI tók hann í tölu heilagra í október í fyrra.
    Samkvæmt guðspjallinu, þar sem Lúkas segir frá ferð Jesú frá Galíleu til Jerúsalem, átti hann leið um svæðin á mörkum Galíleu og Samaríu. Þar hitti hann tíu holdsveika menn og var að minnsta kosti einn þeirra Samverji en hinir voru sennilega Galíleumenn sem héldu sig í ákveðinni fjarlægð frá hinum áheyrendunum þó að þeir þjáningabræðurnir hafi haldið hópinn. Þeir þekktu Jesú sem kennara og töluðu þannig við hann en það táknar sennilega að þeir hafi verið nærverandi þegar hann var að fræða lýðinn og voru þá áreiðanlega í öruggri fjarlægð frá hinum áheyrendunum. Þeir urðu fyrir miklum áhrifum af fræðslu hans og hækkuðu róminn svo að hann gæti heyrt til þeirra úr fjar lægð og kölluðu: „Meistari, miskunna þú oss!“ Þeir sáu að hann hafði meira að fræða þá um en hreinar trúar kenningar og að hann gat sýnt miskunn Guðs, svo að prestar Gyðinga gátu vottað um það að þeir hefðu hreinsast.
    Kannski hafði enginn sagt áður það sem Jesú sagði: „Sýnið ykkur prestunum.“ Eftir það fóru þeir allir að leita að presti. En þeir voru atvinnulausir og höfðu engar skyldur og gerðu það sem þeim sýndist við tíma sinn. Þeir tóku eftir valdinu sem fólst í röddinni og urðu snortnir yfir þeim friði sem fylgdi orðum hans. Kannski voru þeir ekki jafn veikir og aðrir og töldu því að þeir gætu nú farið fyrir prestana. En samkvæmt viðbrögðum þeirra urðu þeir varir við að þeir læknuðust á leiðinni þangað. Þetta átti einkum við samverska manninn, en Samverjar voru alltaf hafðir útundan. Hann hlýtur að hafa afsakað sig og yfirgefið hópinn en þeir haldið síðan áfram í leit að presti. Þeim fannst ástæðu laust að vera í fylgd með honum. Hann var Samverji og hlýtur því að hafa farið til samversks prests sem færði fórnir (og það gera þeir enn!) efst uppi á fjalli sínu. En hinir héldu áfram, líklega til að láta skoða sig. Það urðu þeir að gera en Samverjinn, einn af þeim sem íbúar Júdeu forðuðust (ef til vill átti það síður við um nágranna þeirra í Galíleu), leit atburðinn öðrum augum. Hann hafði orðið fyrir miklu áfalli þegar líf hans hrundi sakir sjúkdómsins og hann varð að forðast aðra menn. Hann skynjaði að máttur lækningarinnar var að verki í honum og hann fylltist því djúpu þakklæti og fór að lofa Guð hárri raustu fyrir þá miskunn sem þeir höfðu sameiginlega beðið um.
    Hann fann Jesú, sem sinnti honum líkt og miskunnsami Samverjinn í dæmisögunni sinnti manninum sem ræningjar höfðu næstum drepið og rændu svo á leiðinni til Jeríkó. Maðurinn sýndi viðbrögð sem hinir gerðu ekki sem vildu fá hreinleikavottorð frá presti. Hann var einangraður, enda Samverji,og gaf sér tíma til íhugunar og lét innstu tilfinningar sínar í ljósi. Hann hitti Jesú sem svaraði viðbrögðum hans og benti um leið á fjarveru hinna. Samverjinn hafði djúpan og góðan skilning á starfi Guðs sem var persónulegt og óhefðbundið. Jesús sá að þetta var ávöxtur einangrunar mannsins, ekki þó frá Guði heldur sakir þess að hann gat sinnt því trúarlega starfi sem fram fór í hjarta hans.

    „Hvar eru hinir níu?“: Þessari spurningu var naumast hægt að svara! Þarna skiptust þeir á orðum, Samverjinn og Guð sem hann hafði lofað og hann hafði fært dýrðina og vissi að hefði læknað sig. Máttur og nærvera Guðs var meira nærverandi og að starfi í hjarta hans og líkama heldur en meðal hinna níu. Þetta var kraftaverk miðað við allar aðstæður en nálgaðist að vera galli í hinum, eða jafnvel hneisa. Amen.