2. sunnudagur á páskatíma, hinnar guðdómlegu miskunnsemi 2009, Stykkishólmur

 

            Viku eftir páskadag, þegar við fögnum því að vitnaðist um upprisu Drottins frá dauðum, fögnum við ennfremur þeim atburðum sem á eftir fylgdu þann sama dag, þegar hinn upprisni Kristur kom til Jerúsalem í herbergið þar sem postularnir höfðu lokað að sér til varnar óvinum sínum, en í Jóhannesarguðspjalli er sagt að þeir hafi verið óttaslegnir. Jafnvel þó að fengin hafi verið fullvissa um að Jesús var risinn upp frá dauðum. Þessi óttatilfinning blandaðist von innst í hjörtum þeirra, svo innarlega að við getum sagt að þetta hafi þeir fundið í innsta hjartans grunni. Þeir komu saman til að styrkja hver annan þó að einn þeirra, Tómas, hafi yfirgefið þá og farið út á stræti borgarinnar til að kanna andrúmsloftið. Og samt höfðu fréttirnar ekki breiðst út með því að prédikað hafi verið að Jesús væri upprisinn. Samt hafa allir haft vitneskju um krossfestingu Jesú þremur dögum fyrr, og líklega hafa þessar fregnir enn verið að breiðast út.

            Menn spurðu sig: Hvað um þessar tvær lykil fullyrðingar þar sem hann sagðist vera Guð í holdinu en ekki sjálfstæður eins og Faðirinn. Hann hafði sagt: „Áður en Abraham var, var ég.“ Og síðar: „Ég og Faðirinn erum eitt.“ Í bæði skiptin höfðu nokkrir Gyðingar viljað taka lögin í sínar hendur og grýta hann fyrir guðlast. Og svarið er: Hann dó svo að hann mætti sýna miskunn Föðurins á enn augljósari hátt. Hann sem tók á sig alla syndabyrði heimsins: Með einni gjörð jafnaði hann, fyrir mannlegan hreinleika sinn í persónulegri einingu við guðdóminn, allar syndir manna, í eitt skipti fyrir öll. Og þegar Kristur lá andaður í líkamanum, var hin mannlega sál hans að færa boðskap hjálpræðisins þeim sálum sem frelsast höfðu fyrrum. Þeir lifðu á jörðunni áður en hjálpræðið fyrir blóð varð að veruleika, og óttaslegnar sálir þeirra höfðu losnað frá líkamanum. Þær frelsuðust ekki fyrr en með fyrsta miskunnarverkinu.

            Jóhannes Páll páfi II fékk snilldarlegan innblástur þegar hann var að skoða þá  atburði sem leiddu til páska Jesú í Jerúsalem, þegar hann þjáðist sem hið sanna páskalamb, sem leið undir aðskilnaði sínum frá Föðurnum undir svo mikilli syndabyrði, en var þó fullkomlega hlýðinn. Og þegar Faðirinn sá fórnargjörð Sonar síns, í mannlegu eðli hans, nam hann frá djúpum samúðar sinnar úr gildi útskúfun mannkyns og heims frá honum sjálfum. Þessi vilji Föðurins var framkvæmdur um leið og heimurinn var að ná sér, fullur samúðar yfir þjáningum Sonar hans: Í myrkrinu sem grúfði yfir Jerúsalem, þegar hinir látnu birtust og fortjald musterisins rifnaði og spjót hermannsins stakkst í síðu hans. Þá fullyrti hundraðshöfðinginn (samkvæmt Markúsarguðspjalli) að þetta væri sannarlega Sonur Guðs, en blóð og vatn rann úr sárinu. Faðirinn var aldrei langt undan þegar miskunn var auðsýnd.

            Jóhannes Páll tók mið af harmkvælum heilagrar Fástínu þegar hann íhugaði afleiðingar krossfestingarinnar í upprisunni sem lifandi raunveruleika og tjáningu allt um lykjandi miskunnsemi. Hann athugaði ritningartextana, einkum þessa sama guðspjalls sem lesið er ár hvert í þessari messu. Hann sá það allt sem staðfestingu miskunnarinnar. Á fyrsta fundi sínum með postulunum hafði Kristur ávarpað þá með þessum jákvæðu orðum: „Friður sé með yður“. Enginn lifandi maður má fara á mis við þá fullkomnu miskunn. Því friður og andleg gleði eru fullkomnun miskunnarinnar og ætti að einkenna þá sem hafa sannreynt hinn djúpa raunveruleika hennar. Gjöf miskunnarinnar er meira en endurreisn hinnar upphaflegu, hreinu samvisku. Hún er ekkert ef hún er ekki algjör, fullkomin í gleðinni sem rís upp þegar öllum ótta hefur verið varpað á brott, og þegar við höfum sýnt fullkomnun réttlætingar okkar með því að fyrirgefa þeim sem hafa gert á okkar hluta. Við gleðjumst í Kristi sem er risinn upp frá dauðum. Fyrst í djúpi hjarta okkar og síðan í Heilögum anda í gleði fullkominnar endurfæðingar okkar.

            Drottinn færði postulunum einnig á því andartaki hina miklu postullegu gjöf til að fyrirgefa syndir, fyrir mátt Heilags og skapandi anda, sem er Guð með Föðurnum og Syninum, í einingu eðlisins. Rétt eins og tjáning miskunnarinnar rísum við upp í hinum þríeina Guði, ótengd hvert öðru, líkt og hnökrarnir á sambúð okkar leysist upp í einingunni þegar við rísum æ hærra í fullkomnun. Við fyrirlítum ekki hvert annað lengur heldur berum virðingu hvert fyrir öðru í mikilli innri gleði, og hrópum frá innsta sálar og hjartans grunni, að við séum sameinuð og í einingu við hina guðdómlegu miskunnsemi. En það staðfestist í upprisu Krists, í líkamanum sem var verkfæri þessarar alheims miskunnsemi.

            Við þurfum því ekki lengur að horfa forviða á þessa atburði og undrast hvað þeir séu sérkennilegir, heldur meðtökum við í friði og fullkominni rósemd að við skulum hafa verið tekin að náðarstóli Guðs. Hann er ekki lengur tjaldbúðir Gyðinga, né heldur musteri af steini, heldur líkami sem reis upp aftur að þremur dögum liðnum. Við höfum aðgang að honum aftur og aftur, einkum þegar við höldum hátiðlega sjálfsfórnar hans og meðtökum daglega endurnýjaða guðlega miskunn hans í okkur sjálfum; hún færist að okkar innstu rótum og rís í þökk til Guðs sem hefur sýnt að hann er „ríkur að miskunn“. Amen.