2. sunnudagur í kirkjuári 2010, Stykkishólmur

 

            Skilaboð hljóta að hafa farið milli Jesú í Kapernaum, sem var að verða miðstöð boðunarstarfs hans, og Maríu í Nasaret. Þau hugðust hittast í litlum bæ sem nefndist Kana  í hæðum Galíleu. Ekki var bein braut á milli þeirra en auðveldlega mátti þó komast þar á milli; hann var nær Nasaret en Kapernaum. Þau því að þau þekktu brúðhjónin tilvonandi. Þetta var úti í sveit og ekki hafði verið hugað jafn vel að öllum undirbúningi. Yfirleitt er vel veitt í brúðkaupum en fjöldi gesta samsvaraði ekki því magni víns sem dregið hafði verið að. Veislustjórnin hefur verið leikin af fingrum fram og ekki gert ráð fyrir auknum fjölda gesta eftir að lærisveinarnir höfðu gengið í þjónustu Drottins á strönd vatnsins. Vínið kemur sér einkar vel í brúðkaupsveislum því það hvetur til samræðna og söngs. Hver svo sem maturinn hefur verið þá hefur mátt láta hann bíða meðan veislugestir kynntust hver öðrum og þeir hafa jafnframt komið fram við brúðina og brúðgumann sem fólk af aðalsættum.

            Og auðvitað sá María, með alla sína reynslu, að brátt kæmi að því að menn yrðu fyrir vonbrigðum með ónógar og þverrandi vínbirgðir. Hvað átti þá til bragðs að taka? Sumir færu þá á brott og aðeins fáeinir tryggir vinir yrðu eftir sem myndu gleðjast með þeim áfram. Hún vakti með hógværð athygli Jesú á þessari staðreynd en án þess þó að biðja hann að hefjast handa. Og hann varaðist það einnig sjálfur.

            En hann vakti athygli á nærveru sinni við Maríu. Hann ávarpaði hana með orðinu „kona“ líkt og hann gerði á krossinum. Hjá þeim sem þekkjast vel verða samræðurnar hlaðnar tilvísunum. Margt er ósagt látið en þó er öllum viðkomandi augljóst hvað við er átt. Hann sagði: „Hvers vegna ætti ég sakir samskipta okkar að skipta mér af því?“ Hann var að vísu Sonur hennar en hann hafði verið til frá örófi alda sem eingetinn Sonur Föðurins. Það merkti að hvað sem hann gerði væri fyrirsjáanlegt frá upphafi tímans. Hið guðdómlega er í sjálfu sér alviturt og algott: Hvernig gæti beiðni manns fengið hann til aðgerða, hann sem hún hafði alið sér við brjóst og sinnt á mennsku heimili? Hún kappkostaði að búa Guði heimili og sinna honum á ferðum hans. Fram að þessu höfðu ferðalögin verið stutt, líkt og heimsókn hans til Kana, en síðan hefur hún dvalist lengur með fjölskyldu hans í Nasaret en hún var þá að kynnast fiskimönnum hans og öðrum lærisveinum. Þetta fólk hefur veri ólíkt en í nærveru Jesú hefur andrúmsloftið verið einkar gott.

            Tengsl Jesú og Maríu hafa augljóslega verið mjög náin en samt örlaði þar á íróníu ásamt gleðilegum stundum sem náðu til annarra og þau hafa umlukið aðra með hlýju sinni, jafnvel þó að ekki hafi alltaf verið auðvelt að ráða í tal þeirra. Samband hans við hana einkenndist að ákveðinni glettni. Hann þóttist kannski ekkert ætla að gera. En hún sá lengra en sem nam þessari skemmtilegu grímu og las djúpt í hjarta hans. Hún las hjarta hans án orða en þegar orð voru töluð skildi hún merkingu þeirra þegar í stað, jafnvel þó að þar hafi verið um orðaleiki að ræða sem ævinlega eru leyfilegir í hverri fjölskyldu þar sem hjartað er guðdómlegt. Þess vegna var þjónunum sagt að gera „það sem hann segir ykkur“. Hún vissi ekki nákvæmlega hvað hann myndi gera en hún vissi að niðurstaðan yrði góð.

            Kannski hefur glettnin náð til þjónanna. Þeim var sagt, samkvæmt reglunum, að fylla kerin vatni til að hreinsa svita og ferðaryk af andliti, örmum og fótum: Kannski hafa þeir farið í eins konar „þykjustuleik“: „Við skulum drekka vatnið og ímynda okkur að það sé vín – og svo hlæjum við bara að þessu öllu saman!“ Það verður að telja það þeim til tekna að þeir gerðu eins og þeim var sagt. Þeir settu nú svolítinn dreitil í minna ílát og færðu veislustjóranum en samkvæmt hefðinni bragðaði hann á víninu og bætti síðan við lofsorði um leið og hann sleikti varirnar. Hann hefur ekki, líkt og þjónarnir, búist við því að það bragðaðist eins og vatn. En ásjóna veislustjórans breyttist þegar í stað og tók á sig svip hins besta vínsmakkara sem lætur vínið leika um tungu og góm og metur gæði þess, og kvað loks upp þann dóm að þetta væri hið besta úrvalsvín. Hann kallaði til sín brúðgumann og sagði: „Þið eruð stórsnjallir, þið hafið geymt góða vínið til að bera fram síðast – þið hafið geymt þetta fullkomna vín til að veita okkur dásamlega ánægju og eilíflega gleðilega minningu þessa brúðkaups!“

            Drottinn vor þekkir fullvel gildi mannlegrar gleði; hann veit aðvitað fullvel að hjónabands- og fjölskyldulífið verður alltaf að einkennast af gleði. Hann veit að hinn náni raunveruleiki nærveru Drottins og móður hans í kirkjunni mun ávallt samsvara staðfastri gleði smurningar Heilags anda, en líkt og heilagur Jóhannes segir frá annars staðar, getur hann kennt okkur að finna dýpt og fullnægju hinnar guðdómlegu visku sem er – líkt og vínið – ein af ósýnilegum gjöfum hans. Því hann er andlegur brúðgumi kirkjunnar meðal mannkyns, uppspretta andlegs afkvæmis hans, og er ætlað að veita gleði í hverju jarðnesku brúðkaupi til tákns um sameiginlega hátíð með honum sem varir að eilífu og ofmettar aldrei. Amen.