2. sunnudagur í föstu 2010, Stykkishólmur

 

            Í andstöðu við algjöran þægindaskort eyðimerkurinnar sem Jesús hélt út í, er í guðspjalli dagsins rætt um ummyndun hans samkvæmt Lúkasarguðspjalli. Hún var staðfesting á guðdómlegu eðli hans sem tók yfir mennsku hans og birtist í gegnum hana. Hún var viðbót við mennsku hans. Guðdómlegur máttur hans birtist yfirleitt ekki en kom þó stundum fram í ákveðnum mannlegum gjörðum hans. Eitt dæmi um það er þegar báturinn sem hann var í ásamt lærisveinunum náði skyndilega landi handan vatnsins á vinstri bakkanum eftir mikinn storm. Svo voru það sjálf kraftaverkin þó að vonin eftir þeim væri orðin kunnugleg þeim sem viðstaddir voru. Móse og Elía komu til hans eins og til að halda áfram samræðum sem höfðu rofnað. Þeir voru báðir vanir nærveru hins guðdómlega. Þarna var Móse, sem hafði meira að segja orðið var við nærveru Guðs í runnanum sem brann án þess að brenna, áður en hann fór upp á Hórebsfjall til þess að sækja lögmálstöflurnar: Þá talaði Guð til hans og sagði að þessi staður væri heilagur og fékk honum það hlutverk að leiða Gyðinga frá Egyptum og opinberaði honum nafn sitt. En birtingin á Hórebsfjalli var hin merkasta og kom næst ummyndun Jesú. Elía var hafinn til himna í eldsvagni; hann hafði á ævi sinni hvorki kynnst Guði í eldi né stórviðri, heldur í blíðum andvara er Guð kallaði hann að munna hellisins sem einnig var á Hórebsfjalli.

            Fyrir lærisveinana þrjá sem hann tók með sér upp á annað fjall, varð reynslan af Jesú og staðfestingin á skýi Guðs dýrðar á þessum tíma næstum því óbærileg. Kirkjan notar þessa frásögn í guðspjallinu til að minna okkur á hinn guðdómlega mátt sem Jesús gat alltaf gripið til þar sem hann var þegar bundinn honum í tímaleysi. Þessi mikla reynsla sem postularnir urðu þarna fyrir, undir guðdómlegu skýi sem komið var frá himnum, hafði óafmáanleg áhrif á meðvitund þeirra.

            Samstofna guðspjöllin þrjú færa okkur þessa sögu til að styrkja trú okkar. Þar með er hún orðinn hluti hins kristna vitnisburðar um alla eilífð. Við getum lært af yfirþyrmandi eðli hennar; og við getum einnig lært af vakandi meðvitund postulanna þriggja meðan atburðir gerðust. Þeir voru staðfesting á alheimsnærveru og mætti Guðs sem getur birts hvar sem er í alheiminum. Umræðuefni þeirra þriggja sem stóðu þarna undir skýinu er einnig afar mikilvægt. þeir ræddu brottför hans, í raun brottflutning, sem myndi verða í Jerúsalem. Móse og Elía voru báðir spámenn og vissu um þetta; það var enginn vandi í þeirra augum. Þeir hljóta að hafa verið fullkomlega meðvitaðir um þessi mál öll. Þeir hafa minnst síns eigin dauðdaga: Móse dó á landsvæði Móabíta austan við Jórdandalinn, áður en Ísraelsmenn höfðu haldið yfir til landsvæða Kanaansmanna, og gröf hans fannst aldrei. Elía var hrifinn upp til himna í eldsvagni, einnig frá svæðunum austan við Jórdan, nærri Jeríkó, en þangað hafði för hans verið beint af náð ásamt Elísa, og hann skipti vötnum Jórdanar með skikkju sinni: hvort tveggja minnti þetta með vilja og undursamlega á för Ísraelsmanna frá Egyptalandi um Rauða hafið.

            Pétur fékk ekki þá ósk sína uppfyllta að reisa þrjár tjaldbúðir til að minnast birtingar þeirra þriggja saman. Tjaldbúðirnar hefðu verið svipaðar þeim sem reistar voru til að hýsa lögmálsörkina eða kannski fremur líkar þeim sem Gyðingar búa í enn þann dag í dag á stórhátíð sinni. Þetta tengist að minnsta kosti sögu Gyðinga. Uppástungan var hugmyndarík. Markús vísar henni frá og segir hana ómarkvissa; Matteus þróar hana og færir á næsta stig guðdómsbirtingarinnar. Það er langt frá því að vera ógerlegt en hefur eigi að síður verið eins konar innblástur sem ekki gekk í uppfyllingu. Þeir hefðu séð Jesú sem Messías og hina tvo sem brautryðjendur til tákns um nærveru lögmálsins og spámannanna hlið við hlið. En spádómarnir eru ekki nauðsynlega raunveruleikinn sjálfur: hér var um að ræða yfirfljótanlega gnægð innblásturs hinnar guðdómlegu opinberunar. Postularnir höfðu þarna séð samfellu sem hvergi annars staðar birtist svo ljóslega sem með því að færa saman líkamlega Móse, Elía og Jesú sem var innblástur lögmálsins og spádómsorðanna og birtast hér sem algjör eining. Þetta var sú túlkun sem Pétri vitnaðist að vera myndi, og megi svo vera áfram. Amen.