30. sunnudagur ķ kirkjuįri 2007, Stykkishólmur
Sś hętta vofir yfir žeim einstaklingi sem er nógu hįleitur til aš stefna aš įrangri ķ sišferšilegum mįlefnum, aš žegar honum tekst ętlunarverk sitt ķ einhverju mįli, hętti hann aš óska öšrum velfarnašar en fordęmi žį sem ekki hefur enn tekist aš breyta til batnašar slęmum venjum sķnum.
En mešan mannlegt frelsi veršur til eru breytingar og endurbętur alltaf mögulegar. Oršiš afturhvarf er hlašiš żmsum gildum ķ okkar huga og sumt af žvķ kann aš vera ęši fjarlęgt dyggšunum; jafnvel frįhrindandi ef eitthvaš er. En žvķ skyldum viš segja aš engin von sé til? Erum viš viss um aš slęmar kringumstęšur hafi ekki haldiš aftur af öšrum, jafnvel fjölskylduašstęšur, og aš viš ęttum žess vegna fremur aš sżna viškomandi einstaklingi samśš okkar?
Drottinn vor kom meš ķ heiminn stašreynd breytinga inn ķ žį heimsmynd aš menn hefšu ekki raunverulegt frelsi og kostir žeirra vęru ķ grundvallaratrišum óumbreytanlegir, meš öšrum oršum aš menn nęšu įttum į nż og geršu afturhvarf.
Žetta gerši hann meš žvķ aš sżna fram į slęm įhrif góšra manna sem lįta undan freistingunni um aš setja sjįlfa sig į hįan hest varšandi gęsku sķna. Ófullkomin sišferšileg rįšvendni veldur višhorfi farķseans. Drottinn vor setur sišferšislķfiš ķ ęšra samhengi: Viš erum öll skapašar verur og öll erum viš hįš innblęstri Gušs til aš višhalda góšu sišferšilegu višhorfi. Meš samanburši viš óendanlega gęsku Gušs, sem er kęrleikur, erum viš ķ sjįlfu sér ekki neitt. Og ef viš höldum aš viš séum eitthvaš sérstök žį komumst viš brįtt aš žvķ hversu tóm viš erum ķ raun.
Hann vķkkaši žvķ śt ķ gęsku sinni sviš hins sišferšilega, einkum varšandi smįatrišin. Žvķ lķf okkar snżst sķfellt um smįatrišin en ekki stóru grundvallarspurningarnar.
Ef viš erum męlikvaršinn į okkar eigin geršir, jafnvel viš tślkun į sišferšilegum efnum, yfirsést okkur hrapallega. Guš er męlikvarši žeirra, en hann er žó miskunnsamur og gefandi. Ef viš žykjumst sjįlfum okkur nóg leišir žaš til dóma eins og hjį farķseanum og žaš hindrar jafnframt aš viš breytum sišferšilega į žann hįtt aš samsvari kröfum Gušs og jafngildi kęrleikssamfélagi viš hann og ašra menn, en slķkt er hans vilji og ętti aš vera keppikefli okkar.
Lķklega hafši farķseinn leynda įgalla sem hann faldi fyrir sjįlfum sér og hafa jafnvel hindraš aš sišferšilegt įstand hans vęri meš besta móti. Jafnvel grķskir heišingjar fylgdu lögmįli sem opnaši žeim leiš aš sannri sišferšilegri upplżsingu. Žaš var leiš sjįlfsžekkingarinnar. Žetta var lögmįl Sókratesar, hins mikla spekings sem sóttist eftir góšum įhrifum sjįlfsžekkingarinnar. Sjįlfsžekkingin tekur miš af tvennu. Žar getur veriš um aš ręša aš žekkja sjįlfan sig og alla sķna įgalla, einkum venjubundna lesti. Eša žį aš įtt er viš aš mašur žekki sitt eigiš sjįlf, eins og žegar viš reynum aš skilja annaš fólk eins og žau sjįlf, en žaš veršum viš aš reyna ef viš ętlum aš lifa góšu sišferšislķfi ķ samfélaginu viš ašra. [1] Ķ Ljóšaljóšunum eru afleišingar skorts į sjįlfsžekkingu žęr aš viškomandi er ašeins talinn fęr um aš gęta žrjóskra geita: Ef žś veist žaš eigi, žś hin fegursta mešal kvenna, žį far žś og rek för hjaršarinnar og hald kišum žķnum til haga hjį kofum hiršanna (1, 8). Sjįlfsžekking er mikil frelsun. Hennar er ekki unnt aš afla į skömmum tķma heldur veršur aš žroskast hęgt og rólega. Hśn veldur žvķ aš dżpra veršur į stoltinu og kemur ķ veg fyrir aš menn fyllist drambsemi sem er skašleg gagnvart sišferšislķfinu.
Og ef sįlin er sannarlega hógvęr rķs hśn ekki ósjįlfrįtt upp og kvartar heldur leitar aš įstęšum žess aš hśn er ekki įnęgš lķkt og Gyšingurinn sem innheimti tolla fyrir Rómverja, en sakir žess aš hiš gušdómlega ljós lżsti ķ sįlu hans hrópaši hann: Guš, vertu mér syndugum lķknsamur! Meš žessu sżndi hann aš skilningur hans į sjįlfum sér risti miklu dżpra en farķseans, sem virtist žó svo gušrękinn.
Slķkar sögur eru svo margar aš viš getum öll lęrt af žeim og fyllst skömm frammi fyrir Guši, en skulum žó ekki skammast okkar frammi fyrir skömm okkar.
Ķ nżlegri mišvikudagsįheyrn sinni (22. įgśst ķ įr), hélt hinn heilagi fašir ręšu sem mešal annars fjallaši um grķska gušfręšinginn heilagan Gregor frį Nazians, en hann ręddi eitt sinn af mikilli žekkingu um sjįlfan sig: Hinn heilagi biskup baš Krist um hjįlp til aš rķsa į fętur og halda įfram veg sinn: Ómęldur hroki minn hefur oršiš mér aš fótakefli og nešar fę ég vart komist. En lyft žś mér upp svo aš ég fįi séš aš ég hef svikiš sjįlfan mig; og ef ég treysti į nż um of į sjįlfan mig žį mun ég umsvifalaust falla og žaš fall veršur banvęnt. Amen.
[1] Sjį de Trin. IX 5,6: Ef įst sś slokknar sem hugurinn ber til sjįlfs sķn, žį slokknar um leiš kęrleikur žessa sama sjįlfs (sjį einnig um žetta mįlefni Sermo CXXVIII 3,5 og in Psalmum CXVIII 8,2). Ķ de Trin. XIV 14,18, gengur hann svo langt aš ręša um rétta tegund sjįlfsįstar: Sį sem veit hvernig hann į aš elska sjįlfan sig, elskar Guš, og er kęrleikurinn til nįungans framlenging af žvķ.