Lúkasarguðspjall er eina guðspjallið sem flytur okkur frásögnina af Sakkeusi tollheimtumanni í Jeríkó. Matteus segir frá heimsókn Jesú til Jeríkó á leið hans til Jerúsalem og getur þess að tveir blindir menn hafi kallað til hans og hann læknað þá. Svo annasamt og viðburðaríkt var líf Jesú að báðar geta þessar frásagnir verið sannar því að Jesús sýndi fólki að hann hafði sérstakan mátt og notaði þau ávallt til að auðsýna hina mestu miskunn.
31. sunnudagur í kirkjuári 2010, Stykkishólmur
Svo lifandi og ferskar eru þessar staðreyndir í frásögn þessara atburða, sem urðu líklega um förutíu árum áður en Lúkas fékk hana hjá einhverju vitni atburðanna eða frá einhverju mjög trúverðugu vitni sem gætti þessarar sögu vel. Kannski var það einhver úr fjölskyldu hans eða félagi í hinum kristna söfnuði í Jeríkó sem mundi vel allar staðreyndirnar. Þær tilheyra sinnaskiptasögum sem einhver, eða jafnvel margir, hafa haft í hávegum í síðari tíma söfnuði. Frásögnin er ekki aðeins lifandi: smávaxni maðurinn varð að klifra upp í tré til að sjá Jesú ganga hjá. Jesús skipaði Sakkeusi að koma niður úr trénu og fór síðan heim til hans að borða hjá honum. Maðurinn lofaði síðan að gjalda öllum þeim til baka sem hann kynni að hafa oftekið skattana hjá. Svo ákafur var hann og þakklátur Drottni vorum að Jesús kallaði þennan skattheimtumann sannan „niðja Abrahams“. Menn minnast þess að sönnu fremur nú að Móse endurnýjaði sáttmálann sem ættfaðirinn Abraham gerði við Guð og þess vegna fellur frásögnin um ferð ættföðurins og dvölina í Egyptalandi nokkuð í skuggann af frásögn flóttans þaðan á dögum Móse. Það sem Lúkas segir um Maríu og Sakaría, föður Jóhannesar skírara, er sett í fullt sögulegt samhengi því að fyrirheitið var gefið „Abraham og niðjum hans eilíflega“. En Lúkas rekur ættir Jesú um Abraham aftur til Adams, „sonar Guðs“, til að sýna fram á það að boðunarhlutverk Jesú tók til allra manna. Matteus, sem tengdi sögu Drottins vors við gyðinglegar hefðir, byrjar frásögn sína á Abraham, föður Íslaks. Þegar ambáttin Hagar hafði eignast Ísmael með Abraham og Guð sagði Abraham að hann myndi verða „ættfaðir fjölda þjóða og út af þér skulu konungar koma“ (1M 17, 4-6). Þetta sérstaka samband er meira að segja fengið afkomendum hans í Söru, eiginkonu hans (s.st. 17, 15-16) en þjóðkonungar áttu að koma út af henni. Sérstakan áhuga vekja þær trúarlegu athafnir sem Abraham framkvæmir enda hafa þær haft mikið gildi um alla framtíð. Það sem Jesús segir um tollheimtumanninn, að hann hafi verið „niðji Abrahams“, er einn þáttur í þeirri sögu sem senn yrði endurtekin og hinn nýi sáttmáli stofnaður í sögu Gyðingaþjóðarinnar þegar aðgerðir Gyðinga og Rómverja ollu blóðsúthellingunum á Golgata. Síðan höfðu þessir atburðir andleg áhrif um allan heim og einnig í sakramentunum.
Jesús var þegar farinn að endurskapa og fullkomna lögmál Gyðinga þegar hann sagði: „Mannssonurinn er kominn að leita að hinu týnda og frelsa það“. Þetta var einmitt hluti hins nýja sáttmála sem ritaður var með blóði Krists en það eitt getur endurleyst manninn og skapað nýja þjóð sem tekur þátt í lífi og kærleika Guðs sjálfs. Sakkeus sýndi rausnarskap þegar hann bauð Drottni heim og lofaði að gjalda ferfalt til baka þeim sem hann kynni að hafa svikið. Þetta bar merki um það að náð hinn nýi sáttmáli var þegar að verki í Kristi fyrir það að hann var í guðdómleika sínum orðinn maður fyrir Maríu. Og þetta gerðist í Jeríkó, í fyrstu borginni á vesturbakka Jórdanár, á landinu sem fengið var Jósúa og Gyðingum. En þessi sigur varð að hluta til fyrir tilstilli skækjunnar Rahab og fjölskyldu hennar, sem sá fyrir sigur Ísraelsmanna, og lífi þeirra var þess vegna þyrmt. Íbúar Jeríkó voru afar hlynntir þessum friðsamlega leiðangri og voru líklega fremri öðrum kristnum söfnuðum, en frá honum fékk Lúkas sögu sína um áhrif guðdómlegrar miskunnar. Amen.