32. sunnudagur í kirkjuári 2010, Stykkishólmur

 

      Þær aðstæður sem birtust í sameiginlegri spurningu saddúkeanna, sem þeir settu fram til að gera upprisu dauðra ósennilega, eru mögulegar en þó fremur ólíklegar. Mikilvægir menn tilheyrðu flokki saddúkea, þar á meðal æðstu prestar musterisins. En sumum finnst við hæfi að auðga ímyndunaraflið með því að hrófla upp rétt svo sem hugsanlegum aðstæðum til þess að draga í efa viðteknar skoðanir. Við sjáum fyrir okkur glottandi saddúkeana sem eru sannfærðir um að með þessu hafi þeir grafið undan trúnni á upprisuna. Þeir vildu gera upprisuna ósennilega með því að gera ráð fyrir því – sem þeir töldu ómögulegt – að menn gætu risið upp frá dauðum. Ósennileikinn hvíldi á því að ef hjónabandið næði út fyrir gröf og dauða, þá skapaði upprisa dauðra mikið vandamál. Saddúkear töldu að ef upprisa ætti sér stað hlyti hún að merkja framhald hjónabandsins. Okkar kristna trú gerir ráð fyrir að hjónabandið nái allt til dauðans og að því ljúki með dauðanum, svo að seinna, á himnum, lifi hjónin þar á æðra sviði en á jörðinni en þessu bandi sé lokið vegna þess að við hafi tekið sæla og gleði himinsins. Saddúkearnir höfðu ekki skilið að fullu hina jákvæðu hugmynd um himininn; hún var handan þess sem þeir gátu ímyndað sér. Þess vegna var Jesús þeim snjallari með því að setja fram möguleika sem þeim hafði ekki dottið í hug, en í honum fólst að hugmynd þeirra um himininn var í raun og veru ómerkileg og ef hægt væri að hlæja af þessu tilefni þá kæmi það í hlut verjenda upprisunnar að hlæja að þessari heimskulegu hugmynd saddúkeanna. Lúkas Signorelli, sem málaði nokkrar freskur í einni kapellu dómkirkjunnar í Orvieto á Ítalíu, málaði tvær einkar fagrar myndir af upprisu dauðra. Á annarri þeirra sjást þeir rísa upp úr gröfum sínum, einn eða tveir þeirra voru enn beinagrindur án nokkurs holds, og safnast saman í hópa, ekki sérstaklega sem hjón, heldur fremur sem hluti af stærra og sameinuðu samfélagi þar sem allir lifa í sælu og fullkomnum kærleika. Jafnvel enn dásamlegra málverk sýnir þá þegar englar setja kórónu á höfuð presta og leikmanna í einu samfélagi, allt gjört með mikilli blíðu. Dóminikanapresturinn hinn sæli Angelico – þekktur sem „Fra Angelico“ áður en hann ver tekinn í hóp blessaðra – starfaði lengst af í Flórens en hann hafði byrjað á myndröðinni og hafði lokið við eftir hlutann áður en hann féll frá.

Signorelli tók við af honum og málaði sjálfan sig og Angelico að horfa á atburðina gerast, en þar á meðal var koma And-Krists til jarðar.

      Rök Drottins vors eru jafnvel enn máttugri en virðast mætti miðað við það að hann vitnaði til annarrar Mósebókar (3, 3-6). Meðan hann hélt sauðfé tengdaföður síns til beitar við útjaðar eyðimerkurinnar, fór Móse að skoða brennandi runna sem brann án þess að verða að ösku. Samkvæmt texta Mósebókarinnar „birtist honum engill Drottins í eldsloga, sem lagði út af þyrnirunna nokkrum“ (3, 2) en rödd Guðs barst frá miðjum brennandi þyrnirunnanum og sagði: „Ég er Guð föður þíns, Guð Abrahams, Guð Ísaks og Guð Jakobs“. Hann ræddi um þá eins og hann þekkti þá frá samverunni á himnum. Guð varaði hann við því að nærvera sín gerði heilagan þennan stað nálægt fjallinu Hóreb í eyðimörkinni og að hann yrði að draga skóna af fótum sér. Hann bauð honum að fyrirskipa faraó að sleppa þjóð Gyðinga, en dóttir hans hafði verndað Móse frá fjöldamorðunum á frumburðum gyðinga sem faðir hennar hafði fyrirskipað. Styrkur og innsæi þessarar röksemdafærslu gerði að engu skoðun saddúkeanna. Jafnvel fræðimennirnir viðurkenndu þetta og sögðu: „Vel mælt, meistari“, þó að Lúkas láti að því liggja að þeir hafi hér viljað forðast röksemdafærslu sem kynni að koma þeim í vandræði. Amen.