3. sunnudagur í föstu 2006, Stykkishólmur

 

Síðasta sunnudag athuguðum við náið mikilvægi ummyndunar Jesú og allt það sem henni fylgdi, en þennan sunnudag rannsökum við nánar atburðina sem fylgdu því að Jesús rýmdi musterið, sem  var miðstöð guðsdýrkunarinnar. En Jesús hafði alltaf himneska sýn eins og birtist þeim Pétri, Jakobi og Jóhannesi í örfá andatök við ummyndunina í brennandi heilagleika. Musterið var reist í samræmi við innblásna hönnun. Allt sem í því gerðist hefði átt að gerast með hliðsjón af nærveru Guðs í hinu allra helgasta, miðstöð musterisins, sem skilið var frá hinum hluta þess með tjaldi og þangað máttu aðeins prestarnir fara, og sjaldan þó.

Jesús var guðdómlega og mannlega var við andstæðurnar milli helginnar og þeirra viðskipta sem mátti stunda þarna. Menn máttu kaupa þarna uxa, sauðfé og dúfur svo að prestarnir gætu slátrað þeim og hægt væri að brenna þau – til að tjá æðstu trúarlegu virðingu sem möguleg var meðal Gyðinga. Hér var ekki aðeins um hávaða og lykt að ræða heldur þessi viðskipti kaupa og sölu – sem stundum fóru fram milli kaupmanna sem voru óþolinmóðir yfir skorti á tungumálafærni viðskiptamanna úr fjarlægum stöðum, og prúttuðu um verðið. Þetta gerðist allt þegar fjöldinn streymdi inn og kaupmennirnir vildu ekki missa af einni einustu mögulegu sölu.

Og þarna voru peningavíxlararnir. Rómverskir og grískir peningar sýndu höfuð keisarans og á letrinu var hann sagður guðdómlegur. Þeir voru óleyfilegir í musterinu. Yfirvöld musterisins slógu ekki eigin mynt en notuðu mynt frá Týrus, borg Föníkumanna á ströndinni, sem átti sér langa verslunarsögu. Víxlararnir voru vanir því að fást við gull og silfurpeninga og voru fljótir að skipta; viðskiptavinir þeirra voru reiðubúnir að líta svo á að þessi hraði bæri vott um svik. Gull- og silfurpeningar voru grófhamraðir og sá slæmi siður viðgekkst að klippa af röndinni, kannski bara ofurlítið af hverjum peningi en þetta var hægt að bræða aftur og steypa á ný og auka þar með gróðann. Fólk vildi óklippta mynt og sjálfsagt hafa víxlararnir haldið eftir óklipptu myntinni en látið frá sér þá klipptu,, sem vó minna – og mikill fjöldi peninga hefur farið um hendur þeirra.

Þessu var haldið utan við yfirráðasvæði sjálfs musterisins en var þó leyft í forgarðinum sem allir þurftu að fara í gegnum til tilbeiðslu sinnar, hvort sem hún var alvarleg eða til málamynda.

Líkami og andi Drottins reis upp og reiði hélt innreið sína í sál hans er hann sá alla þessa mannmergð. „Burt með þetta héðan! Gjörið ekki hús Föður míns að sölubúð!“

Lærisveinar hans minntust þá orða ritningarinnar: „Vandlæting vegna húss þíns mun tæra mig upp.“

Gyðingarnir áttu svar við því: „Sýndu okkur tákn um að þú megir gera þetta.“

Svar Jesú var víðtækt. Hann staðfesti líkama sinn í dýrð sem andlegan raunveruleika, hið andlega musteri, og aðeins þar yrði sönn tilbeiðsla færð fram. Hann vissi að á endanum hlyti allt að fara á þann veg. Því opinberaði hann fyrir þeim það sem þeir vissu ekki, nefnilega það sem þeir myndu koma til leiðar með þjáningunni sem þeir yllu honum á leiðinni til og á rómverska krossinum – með því að hafa áhrif á rómverska landstjórann. Líkami hans myndi rísa upp í dýrð, og hann væri hið nýja musteri, hinn sanni tilbeiðslustaður, rétt eins og Orðið sem var hann sjálfur, var hið skapandi Orð fyrir allan alheim og þá hugi og anda sem þarna voru viðstaddir.

Hann líkti því musterinu saman við líkama sinn, sem á þeirri stundu bar líf hans og anda: „Brjótið þetta musteri sem er líkami minn og ég skal reisa það eftir þrjá daga í gröfinni.“ Gyðingarnir gátu ekki með nokkru móti skilið þessa andlegu samsömun. Þeir gátu aðeins hugsað samkvæmt ákveðnum tölum: „En það var fjörutíu og sex ár í smíðum – það sem þú segir er með öllu óskiljanlegt!“

En lærisveinarnir misstu ekki orð úr. Þeir höfðu verið varaðir við ástríðuhita hans og upprisu en vissu ekki hvað hann átti við. Jafnvel postularnir og konurnar í hópi hans nánustu lærisveina, voru full af sorg og efasemdum sem hélt aftur af ómeðvituðum væntingum þeirra. Og vitnisburðurinn um upprisu hans sneri huga efasemdarmannanna og hinna vantrúuðu og gerði þá að sönnum átrúendum. Og á því andartaki voru margir hrifnir til trúar af yfirnáttúrlegri hvatningu.

Jesús lærði ekki af þessu öllu. Hann skildi trúarþörfina; hann skildi líka veikleika þeirra sem féllu frá trúnni. Þegar öllu var á botninn hvolft stóð valið aðeins milli þessara tveggja kosta. Það kom ekki á óvart og þegar hann rak brotamennina með krafti og svipuhöggum þá opinberaði það sálir þeirra allra. Hann hefur lesið þetta allt úr andlitum, hreyfingum og hrópum viðstaddra og jafnvel hreyfingum dýranna jafnt sem pílagrímanna, þegar dýrin hræddust allan þennan hávaða mannanna, en gátu varla hreyft sig og öskruðu því enn hærra.

En hugur Jesú einskorðaði sig með öllu sínu afli við hin mannlegu viðbrögð. Þeir vissu ekki hvað var að gerast og hvers vegna. En Jesús gjörþekkti mannlega sál og skerandi þögn hans og alger kyrrð voru eina reglufestan sem sýnileg var þegar rangindi hinna helgu viðskipta voru staðfest og þeim rutt á braut. Amen.