3. sunnudagur í kirkjuári 2006, Stykkishólmur

 

            Síðasta sunnudag sagði frá því í Jóhannesarguðspjalli hvernig þeir Andrés og Pétur kynntust Jesú. Á eftir fylgdi köllun þeirra Filippusar og Natanaels. Jóhannes greinir á allt annan hátt frá málum en Markús og síðar þeir Matteus og Lúkas.

            Jesús hafði hitt Andrés og Pétur í suðurhluta landsins, í Júdeu, þar sem hann hafði látið skírast af Jóhannesi skírara. Þar hafði Jóhannes, fyrir hjálp Heilags anda, séð að Jesús var Messías, fórnarlambið, en dauði hans myndi nema burt syndir heimsins. Eftir frásögnina um þessar kallanir og án þess að ræða nokkuð um skipulagðan trúboðshóp postulanna, heldur Jóhannes áfram og getur um brúðkaupið í Kana og þess er Jesús hitti móður sína þar. Hann getur þess að lærisveinar Jesú hafi einnig verið þar viðstaddir. Jóhannes greinir ekki nákvæmlega frá verkefni Jesú og lærisveina hans heldur nefnir hann nokkra fundi þar sem verkefni hans er skilgreint á annan hátt.

            Nikódemus var óráðinn Gyðingur sem þó kaus að styðja Jesú að lokum og studdi hann frammi fyrir æðsta ráðinu. Frásögn um skipulagningu þeirra lærisveina sem tengdust Jesú og skírðu í hans nafni finnst ekki í Jóhannesarguðspjalli en þar er minnst á hve mikilvægar ræður hans hafi verið og einnig er þar getið hinna táknrænu kraftaverka hans, og þess hve mikill skilningsandi gekk út frá honum til allra þeirra er kynntust honum.

            En í Markúsarguðspjalli, en þar er ævinlega getið endurminninga Péturs, er greint frá öðrum fundi Jesú og þeirra Andrésar og Péturs, og á eftir fylgdi fundur hans með Jakobi og Jóhannesi, og þeir tóku þaðan í frá allir þátt í því verkefni sem Jesús hafði hafið í Galíleu, um leið og Heródes Antípas landstjóri hafði látið handtaka Jóhannes. Þar með lauk trúboði Jóhannesar sem féll síðan í hlut Jesú.

            Í suðurhluta landsins hafði Jesús látið sér nægja að tala almennum orðum við Andrés og Pétur, en þar hafði Jesús birst sem einmana maður án mikils fylgis.

            Í Markúsarguðspjalli segir að Jesús hafi kallað fjóra lærisveina eftir að hann sneri aftur frá Júdeu til Galíleu. Hvað var eðlilegra en hann leitaði aftur þeirra manna sem hann hafði hitt þar suðurfrá, nú þegar hann og þeir höfðu snúið aftur að sunnan. Kannski höfðu þeir allir snúið aftur vegna þess að Jóhannes skírari hafði verið handtekinn. Af frásögn Markúsar að dæma kom Jesús til Galíleu og hafði breitt út boðskap sinn á leiðinni þangað. Andstæðan er mikil við einmana manninn sem Jóhannes hafði tekið eftir í mannafjöldanum og hitt hafði lærisveina Jóhannesar og rætt við þá í einrúmi. En handtaka Jóhannesar nú olli því að starf Jesú hófst. Hann veit hvar þá Pétur og Andrés er að finna – í litla fiskimannaþorpinu og verslunarstaðnum í Kapernaum. Svo virðist sem vatnið hafi verið miðdepillinn í lífi Galíleumanna og að lífið hafi gengið sinn hæga vanagang á hæðunum vestan við það. Jesús hafði dvalist þar fyrstu þrjátíu ár ævi sinnar, og unnið sem smiður, fáum kunnur. Lífið í fiskimannaþorpinu var óháttbundnara, það stýrðist af veðrinu og breytilegum aflanum, og var þess vegna frjálsara.

            Þeir hittust því allir í suðurhluta landsins í sambandi við skírnarstarf Jóhannesar skírara en starf Jesú byrjaði í Galíleu, en þeir voru allir þaðan.

            Iðnaðarmaðurinn ofan úr hæðunum varð óþekkjanlegur eftir að Jóhannes hafði skírt hann, eftir að himnarnir höfðu lokist upp yfir honum og Heilagur andi komið yfir hann og rödd Föðurins lýst velþóknun á honum. Hann fer til þeirra sem verið höfðu fylgismenn Jóhannesar en höfðu snúið sér að fiskveiðunum eftir handtöku Jóhannesar. Vafalaust voru þeir afar vonsviknir og óráðnir um hvað næst skyldi til bragðs taka.

            Þá birtist Jesús, ákveðinn og snjall, bíður komandi atburða og hagnýtir sér þá til fullnustu. „Tíminn er kominn og hann er hagstæður, og héðan í frá mun Guðs ríki fara vaxandi“: Þetta var viðbót við iðrunarákall Jóhannesar og einnig ákall hans: „Trúið boðskap mínum!“ Þeir voru fiskimenn og vissu hvað það merkti að bíða hagstæðs tíma, þegar veðrið var rétt og straumarnir og ferðalag fiskanna rétt. Þegar allar þessar aðstæður komu saman settu fiskimennirnir fram báta sína og net og réru ákveðnir til fiskjar. Það staðfesti breytinguna sem hafði orðið á þeim þegar þeir hittu Jesú fyrir sunnan. Og augu hans horfðu til annarra sem hann vildi einnig kalla. Símon yrði Kefas, klettur safnaðar hans, samfélags þeirra sem kallaðir yrðu um allan heim.

            Meðal hinna tveggja var Jóhannes en í honum vaknaði seinna hin hreinasta mynd mannlegs kærleika á Jesú, svo að hann fól honum að gæta Maríu móður sinnar – en þeir hittust brátt við brúðkaupið í Kana. Og enn annað. Hann bjó yfir afburða eiginleikum til að skilja guðdómlega hluti. Hann varð seinna mikill guðfræðingur og kom guðdómlegri skipan á þetta verkefni sem nú var að hefjast og útskýrði þá persónu sem kallaði hann: sýnilegur sem maður en ósýnilegur sem guðdómur. Og hann var sá sem ritaði um og túlkaði mikilvægi funda Jesú með vinum sínum og óvinum. Hann óx frá því að vera fiskimaður við ströndina og varð innblásinn guðfræðingur starfs þeirra og hann skildi og fékkst við öll stig þessarar ferðar sem lauk með því að hinn upprisni Jesús sneri aftur frá ríki hinna dauðu, en það var orsök ákafrar gleði. En ljós guðdómlegrar dýrðar skein yfir þeim bæði ljúft og öflugt í eftirvæntingu þess að öllu lyki. Amen.