3. sunnudagur í föstu 2005, Stykkishólmur
Þegar Jesús hitti samversku konuna við brunninn í Síkar getur varla heitið að þau hafi ræðst við. Í Jóhannesaarguðspjalli er þannig greint frá þessu að líkast sé því sem þau hafi talað hvort á eftir öðru og að konan hafi staðið á mun lægra stigi en Jesús, sem engu að síður færði henni perlur vísdóms og opinberunar. Hann ræðir þannig við hana að hún verður að svara honum. Konan er ákveðin og býr yfir mikilli mannlegri reynslu og er skynsöm að auki, en hana langar til að vita meira um þennan ókunna Gyðing sem birtist þarna við brunninn um miðjan dag. Hún fór að líkt og margir gera sem lenda í svipuðum aðstæðum, hún hélt áfram að tala, hlusta og horfa og sagði það sem upp kom í hugann. Hún reiddi sig í þessu efni á góðan vilja Jesú og þessi kafli guðspjallsins er mikilvægur að því leyti að hann sýnir það álit sem margir höfðu á honum. Það sem á skorti í skilningi bætti hún upp með árvekni sinni.
Augsýnilega fylgdist Jesús með viðbrögðum hennar um leið og hann jós af brunnum visku sinnar. Þetta var mikil opinberun um hann og gjafir hans og var mælikvarði sem konan mældi sig við, en henni var þó sennilega ljóst að þetta var fyrst og fremst mælikvarðinn sem hann var að mæla hana með.
„Lifandi vatn“, sagði hann. Með lifandi vatni var yfirleitt átt við vatn sem sprettur fjörlega fram úr uppsprettunni. En þau voru stödd við mjög gamlan og djúpan brunn. Hún gæti náð sér í vatn í brunninum á örskotsstundu. En til þess að nálgast vatnið varð að slaka niður fötu, sem fest var með kaðli á vindu, og draga hana svo upp aftur. Það tæki nokkrar mínútur. Kannski var þessi ókunni maður að bjóðast til að hjálpa henni að ná vatni úr brunninum? Hún brást við eins og sá gerir sem ætlar að hafa af þessu nokkurt gaman: „Þú hefur enga skjólu að ausa með...“ Í þessum bardaga skjótra viðbragða virðist hún hafa unnið fyrsta sigurinn, uns Jesús segir það sem honum raunverulega býr í brjósti: „Vatnið sem ég gef þér verður í þér að lind, sem streymir fram til eilífs lífs...“
Nú skildi hún ekkert, en var þó fljót til svars. Hún hafði ekki skilið hann en var þó nógu glögg til að svara um hæl: „Herra, gef mér þetta vatn, svo að ég þurfi ekki að fara hingað oft á dag að ausa“. Engir hlustendur voru þarna til að dæma um hve mörg stig hún fengi fyrir þetta svar.
Þá svaraði Jesús, ofurlítið stríðnislega, en þó á jarðbundinn hátt: „Kallaðu á manninn þinn!“ Hún steinþagnaði þegar minnst var á „manninn hennar“. Henni fannst hún vera í yfirheyrslu: „Ég á engan mann.“ En sannleikurinn kom í ljós: „Þú hefur átt fimm menn, og sá sem þú átt nú, er ekki þinn maður!“ Og hann færði þessari konu sem hafði beðið skipbrot í lífi sínu einhver hin mestu vísdómsorð, því hann vissi að þetta myndi vekja mikil og sterk viðbrögð.
Konan ákvað að ögra honum, nú skyldi hún sýna þessum Gyðingi að hún kynni líka að trúa og þekkti muninn á trú hans og sinni samversku trú. Hún sagði við hann: „Við tilbiðjum á þessu fjalli, en þið Gyðingar tilbiðjið á musterishæðinni í Jerúsalem.“ En hún var augljóslega ókunnug starfi presta og skriftlærðra eða guðfræðilegum röksemdafærslum. Það sem hann sagði henni setti hann því á æðri stall hvaða varðaði þekkingu á trúarbrögðunum og horfði þó jafnframt framhjá því sem aðgreindi þau sögulega og landfræðilega: „Guð er andi, og þeir, sem tilbiðja hann, eiga að tilbiðja í anda og sannleika.“ Hún svaraði eftir bestu getu og sagði að Messías myndi kunngjöra þetta allt. Hún trúði á mátt Messíasar en ekki á orð þessa ókunnuga manns sem hafði tekið að sér það hlutverk að ræða um það sem Messías einn gat sagt. Svarið var stutt og laggott, líkt og ör sem flýgur af streng: „Ég er Messías!“
Samræðunum lauk um leið og lærisveinarnir komu og konan skildi skjólu sína eftir við brunninn og fór inn í borgina til að segja mönnum frá sem fyrir hana hafði komið: „Skyldi hann vera Kristur?“
Þeir sem fengu þessar fréttir hljóta að hafa orðið þrumulostnir yfir því að þessari guðfræðilegu eldingu skyldi ljósta niður mitt í hversdagsönnum þeirra.
Lærisveinarnir hvöttu hann til að borða af þeim mat sem þeir höfðu keypt í borginni. Hann sagði þá við þá: „Ég hef mat að eta, sem þér vitið ekki um.“ Þá var komi að þeim að verða ruglaðir í ríminu: „Minn matur er að fullna verk þess sem sendi mig.“ Hann verður að samlagast hinni mannlegu uppskeru sem fer nú að birtast honum, og það verður ekki eins og hver önnur hátíð heldur er það verkefni sem krefst þolinmæði og staðfestu. „Þeir sem sáðu til þessarar uppskeru“ – kennarar Gyðinga og Samverja í fortíðinni – hafa undirbúið uppskeru sem þið verðið að safna í hlöðurnar sem þeir hafa reist, svo að hún verði að góðu brauði sem þið verðið að neyta rétt eins og þeir verða að borða mig sem hið lifandi brauð, sem sent er af honum. Þið verðið að ljúka því verki sem aðrir hafa undirbúið, svo að ég ummyndi þetta korn, sem orðið er að brauði, í mig sjálfan – sem fæðu, sem þið, lærisveinar mínir, vitið ekkert um.
Á meðan höfðu orð konunnar snúið mörgum Samverjum og hann var um kyrrt hjá þeim í tvo daga og sneri mörgum fleiri til trúar. Þeir ræddu við hann í trúnaði. Og þeir komust að því að samræður þeirra voru mun alvarlegri en þær sem hann hafði átt við konuna, þó að hún hefði lagt sig alla fram. Þeir voru nokkuð harðorðir við hana: „Þú skalt ekki halda að þú hafir komið okkur til trúar á að hann sé frelsari heimsins. Hann sjálfur kom okkur til trúar.“ Hún hlýtur að hafa sagt þeim að þeir stæðu í mikilli þakkarskuld við hana.
Þó er eins og lesa megi af þessari frásögn einhvern vott af því að vinskapur hafi myndast þarna með henni og Drottni vorum. En hún vissi að hann hafði skilið hana og af dásamlegum hugmyndum hans og orðum skildist henni að hann var að gefa henni sjálfan sig.
Þessu myndi hún aldrei gleyma og kirkjan og kennimenn hennar, rithöfundar og listamenn láta okkur ekki heldur gleyma þessu. Í þessu samtali sem Jesús á aðild að, og varðveitt er í Jóhannesarguðspjalli, talar hjarta til hjarta. Stundum er annað hjartað svart. Í þetta skipti var hitt hjartað ekki fullkomlega hvítt en það hafði þó þegið ljós og var vakið til svars við þeim kærleika sem úthelling þessa ljós hafði fært því. Amen.