4. sunnudagur á páskatíma 2010, Stykkishólmur

 

      Guðspjall þessa sunnudags er stutt en merking þess er ákveðin. Vikurnar eftir páska höfum við heyrt ýmsa guðspjallstexta og er þeim öllum sameiginlegt að flytja okkur sannleika sem Kristur boðaði áður en hann þjáðist og dó, og eftir það þessar þjáningar og dauða í einingu við upprisu hans – en hvort tveggja varð þá ákaflega mikilvægt því þetta sýndi að þjáningar og dauði eru ekki markmið í sjálfu sér heldur fullkomnast í upprisu hans til dýrðar, en það er sigur sem komið er áleiðis til okkar allra. Dauði okkar mun ummyndast fyrir dauða hans og þess vegna mun upprisa hans færa okkur upprisumátt hans sjálfs, með öllum hans andlegu ávöxtum, og umbreyta okkur.

      Afleiðingarnar eru ljósar með hliðsjón af þessu guðspjalli. Ef sauðir hans, það er að segja við sem erum í kirkju hans, heyrum raust hans, sem talar í gegnum kirkjuna og sameinumst ræðu hans hvert um sig í sálinni, þá mun hún styrkja okkur enn meir og viðhalda umbreytingu okkar, og umbreyta okkur jafnvel enn meir á himnum. Ef hann þekkir okkur án alls vafa í þessu lífi, þá mun hann þekkja okkur í eilífðinni sem opnast mun frammi fyrir okkur þegar, eins og segir í guðspjallinu, hann gefur okkur eilíft líf, svo að engin hætta verður á að farast fyrir misskilning eða við aðstæður sem kæmu öllum að óvörum. Þá getur enginn hrifið okkur úr höndum hans eins og misráðið mannfólk hefur ef til vill reynt í þessu lífi. Því þar er hann í fullkominni einingu við Föðurinn, sem er uppspretta alls guðdómleika, og veitir öllum mönnum hlutdeild í Syni sínum, sem hann sendi. Hann og Faðir hans eru alveg eins að eðli, og hinn mikli máttur hans birtist í þeirri staðreynd að hann deilir einingu sinni algjörlega með Syninum og hinum Heilaga anda. Þessi margföldun hinna guðdómlegu persóna rýrir ekki heldur eykur kraft hins einstaka guðdóms þeirra sem getur ekki annað en verið yfirfljótanlegur.

      Þessi orð eru framlenging orða Drottins vors þegar hann sagði um sjálfan sig að hann væri hirðir og prestur hjarðar manna sem hann kallaði inn til öryggis hinnar guðdómlegu hjarðar. Í prestsembættinu með stigveldi sínu – en það styðst við guðdómlegt vald og mátt sem fyrirmynd guðdómlegrar miskunnar – eru biskuparnir og prestarnir raunverulegir hirðar í þessum hverfula heimi, og færa mönnunum leyndardóma Guðs með tignun sakramentanna og boðun hins guðdómlega orðs – Orðsins sem varð hirðir hinnar útvöldu hjarðar Föðurins.

      Í raun hefur þessi sunnudagur alltaf verið tengdur prestsembættinu og köllun til prestþjónustu, því að Drottinn er sífellt að kalla nýjar kynslóðir presta til að koma í stað þeirra kynslóða sem kveðja, og sérhver ný kynslóð er í raun nýtt upphaf þótt hún skarist líka við næstu kynslóð á undan. Að þessu leyti eru gjafir prestembættisins eins og fjársjóður viskunnar sem Gjafari guðdómlegra gjafa velur úr gamla og nýja hluti. Hið gamla er staðfast í siðvenjunum og gefur stöðugleika hinu nýja innsæi sem er skapað af þeim sem geta haldið hinu gamla og nýja saman og stuðst um leið við trausta fræðslu, því oft heyrum við að þeir sem hafa tekið vel eftir eru þeir sem styðjast við það sem fór á undan. Í skáldskap heilags Efraíms djákna frá Sýrlandi líkti hann sannleiksleitinni við það að perlukafari finni perlur, en það var löngu áður en kaupmaðurinn í guðspjallinu var reiðubúinn að selja allt til þess að eignast perluna sem var öllum öðrum perlum dýrari. Gríski guðfræðingurinn heilagur Gregor frá Nyzianz var einnig mjög nútímalegur í prédikunum sínum sem hann flutti frammi fyrir þúsundum ólæsra manna, sem glöddust mjög við að heyra hann tala í dómkirkjunni í Konstantínópel og gátu rætt það sem hann hafði sagt. Hann setti hugsanir sínar einnig í leikrit og skapaði leikbókmenntir sem menn gátu valið úr, ásamt grísku verkunum klassísku. Þetta voru greinilega frægir menn. Við megum aldrei gleyma kynslóðum þúsunda presta sem kenndum hjörðum sínum í prestaköllum sínum og þjónuðu fólkinu og vernduðu. Slíkir prestar eru ekki útdauðir. Séra Jerzy Popieluszki var drepinn af kommúnistum á síðustu dögum stjórnar þeirra. Hann verður tekinn í tölu blessaðra þann sjötta júní í Varsjá. Í Hammersmith í London er pólskt prestakall þar sem þjónaði frábær pólskur prestur sem skapaði ágætt prestakall handa fólki sínu, sem nýlega hafði látið í ljós þakklæti sitt, en einnig sorg, því hann fórst í flugslysinu í Smolensk þegar pólski forsetinn, Kaczynski, eiginkona hans og hundrað aðrir, fórust á svo hörmulegan hátt fyrir hálfum mánuði. Þar er alveg gleymd reiðin yfir kynferðislegum veikleika presta, sem eru í minnihluta. En í prestunum er prestdómur Krists nærverandi í heiminum sem lifandi lögmál: Kristur sjálfur, en í guðdómlegum mætti hans geta allar syndir öðlast fyrirgefningu. Jafnvel syndugasti prestur öðlast kraft sinn frá hinni guðdómlegu náð, og heimurinn ætti að vera þakklátur fyrir þann mikla kraft Krists, hins einstaka æðsta prests, sem sýnir þannig í reynd mátt kærleika síns. Því að sérhver prestur lifir og starfar í mætti Krists, og skiptir þá engu hvert sálarástand hans er. Við skulum minnast þess að ekki eru allir prestar prestar samkvæmt eigin ákvörðun, eða með því að menntast til starfsins, heldur eingöngu til þess að verða verkfæri til að stuðla að hjálpræði góða hirðisins Krists, sem starfar í gegnum þá. Á þessum erfiðu tímum, þar sem deilt er á veikleika presta sem starfa með æskufólki, er þessi þáttur hinnar guðdómlegu miskunnar einnig að verki, en þó er ekki vikið að þessum þætti hennar. En hinn guðdómlegi hirðir lætur sér áreiðanlega annt um andleg og líkamleg sár sem hjörð hans hefur hlotið. Amen.