24. apríl 2005, 5. sunnudagur á páskatíma

Innsetning Benedikts XVI páfa í embætti

 

            Augljóst er, jafnvel úr fjarlægð, að færsla páfadæmis Jóhannesar páls páfa

annars – sem var á svo margan hátt fordæmalaust og óviðjafnanlegt – til nýs páfadóms þegar kardínálarnir kusu Jósef Ratzinger kardínala sem Benedikt páfa sextánda hefur gerst vandræðalaust og auðveldlega.

            Nú tekur fyrsti þýski páfinn í aldaraðir við af fyrsta pólska páfanum í sögunni. Þessi tilfærsla ein er til marks um sannan og raunsæislegan kaþólisma, að sögu biturra átaka þessara tveggja þjóða frá 1939 skuli ljúka með svo ágætri sambúð. Kaþólska kirkjan hefur reynst vera kaþólsk eða almenn og þeir höfðu báðir svo mikla þekkingu á því sem gerðist í Rómaborg að þar örlar ekki á neinni andstöðu við Rómaborg eða landið þar sem Pétur postuli, fiskimaðurinn frá Galíleu, setti fyrst niður stjórn kirkjunnar fyrir svo langa löngu. Mannfjöldinn í Rómaborg brást við þessu með fögnuði og ástúð. Því Ratzinger kardínáli er vel kynntur í Róm og ekki aðeins í Vatíkaninu. Þegar hann gekk yfir Péturstorgið til að fara til heimkynna sinna eða fékk sér gönguferð í gamla hverfinu austan við Vatíkanið, sem þekkt er sem „Borgo“, vék sér oft að honum fólk sem ekki vissi hver hann var og spurði til vegar og hann sinnti því ævinlega af stakri kurteisi. Hann var sonur lögregluþjóns frá Bæjaralandi og kominn af bæverskum bændum og því ekki að undra að hann brygðist þannig við.

            Líkt og hjá Jóhannesi Páli Páfa II einkenndist ævi hans af námi og kennslu og á eftir fylgdi talsverð reynsla af prestþjónustu. Hann kenndi guðfræði í tuttugu ár, frá 1957 við ýmsa þýska háskóla uns hann var útnefndur biskup í München 1977 og tekinn í hóp kardínaála af Páli páfa sjötta. Síðan þá hefur hann starfað við kúríuna í Róm, ekki aðeins við Stjórnardeild trúarkenninga, heldur ýmislegt annað, meðal annars sinnt málefnum Suður-Ameríku.

            Þegar hann birtist á svölunum til að sýna sig fólkinu ljómaði andlit hans af hlýju og þroska, handleggirnir útréttir hófust upp, fullir af orku fram í fingurgóma.

            Hann er því bæði kunnugur preststörfum og kúríunni og hann býr yfir þessum  prestlegu eiginleikum ásamt einstökum guðfræðilgum skilningi á stöðu kirkjunnar, einkum í Evrópu. Ekki er aðeins um að ræða að vandamál í prestþjónustunni séu afleiðing af guðfræðilegum hvatningarorðum, sem að hans sögn voru ekki við „fullorðinna manna hæfi“. Kaþólska kirkjan í Þýskalandi mun að lokum vera honum þakklát fyrir að geta starfað þrátt fyrir slæmar aðstæður til að sinna þjónustunni. Koma hans á fund kaþólsks æskufólks í Köln í ágúst mun skipta sköpum.

            Nafnið sem hann valdi sér tengir hann Benedikt XV sem kosinn var 1914. Sá Benedikt var smár vexti og hann þurfti að kljást við hina tilgangslausu fyrri heimsstyrjöld, en afleiðingar hennar urðu marxisminn og hin jafnvel enn tilgangslausari seinni heimsstyrjöld. Hann var hugrakkur en er nú gleymdur og reyndi að binda enda á stríðið með friðsamlegum leiðum: „Friður“, sem er einnig einkennisorð upphafsmanns munklífsins, heilags Benedikts, sem ennfremur er verndardýrlingur Evrópu.

            Friður er ekki aðeins fjarvera átaka, heldur verk og afleiðing réttlætis, réttlætis sem táknar góða reglu, fyrst í hug og sál, síðan í fjölskyldunni, í pólitískum samfélögum og samfélagi heimsins. Þetta er friður sem endanlega á uppruna sinn hjá Kristi sem sagði: „Minn frið gef ég yður. Ekki gef ég yður eins og heimurinn gefur.“ Þess vegna er það raunhæfur friður.

            Þetta skapandi frumkvæði er í raun stórkostlegt: að koma á þessum friði á ný, fyrst  í kirkjunni sjálfri, í öðru lagi milli aðskilinna kristinna manna og í þriðja lagi  milli deilandi og aðskilinna þjóða.

            Drottinn mun nota hann sem sáðmann sáðkorna friðarins, og við verðum að sá þessum sáðkornum friðarins með honum. Og nú getum við verið viss um það að eftirmaður Péturs postula skilur öll þessi efni mjög vel.

            Megi Guð blessa hann og verk hans ríkulega og opna augu okkar fyrir starfi náðarútgeislunar Péturs postula í sameiningu við hetjuleg afrek forvera hans í starfi, og við sjáum með hvaða hætti Heilagur andi hefur útvalið hann fyrir okkar tíma. Amen.