5

Frásögn þessi er úr miðju Jóhannesarguðspjalli svo að við getum reitt okkur á sannleiksgildi frásagnar guðspjallamannsins og túlkun hans. Sagan fjallar ekki um fræðslu Jesú í Jerúsalem í vikunni á undan réttarhöldunum yfir honum heldur frá því fyrr er hann kenndi sem ákafast og deilur stóðu um hann. Í henni er sagt frá miklum og fjörugum umræðum og lýkur á deilum þar sem þessi voru aðalatriðin.

Jesús sagði að hann hefði það hjálpræðishlutverk að bjarga Gyðingum undan þrældómi föður þeirra, sem væri djöfullinn. Þeir svöruðu: „Faðir okkar er Abraham... Við erum ekki hórgetnir“: Saurlifnaður er einhver skarpasta lýsing sem spámennirnir nota til að lýsa skurðgoðadýrkun sem þeir höfðu tekið upp eftir þeim þjóðum er þeir settust að hjá eftir að þeir höfðu farið yfir ána Jórdan, sem var eins og önnur ferð þeirra yfir Rauða hafið. „Einn föður eigum við, Guð.“ Þessu svaraði Jesús þannig: „Ef Guð væri faðir yðar munduð þér elska mig ... Þér eigið djöfulinn að föður og viljið gera það sem faðir yðar girnist.“ Þeir svöruðu: „Ert þú meiri en Abraham faðir okkar? Hann dó.“ Þessu svaraði Jesús með skýrum orðum: „Sannlega, sannlega segi ég yður: Áður en Abraham fæddist er ég“. Hið guðdómlega nafn sem svo skírt er borið fram var samheiti fyrir þann „Ég er“, sem hafði opinberað sig í Móse en í honum var hinn upprunalegi sáttmáli við Abraham endurnýjaður.

Þessi orð voru framhald af deilum sem spruttu þegar komið var til hans með konu sem staðin hafði verið að hórdómi og átti að fara að grýta til bana. Hún hafði framið hórdómsbrot en Gyðingarnir héldu því fram að með sömu myndlíkingu væru þeir ekki hórgetnir – en það var spámannleg birtingarmynd trúmennskunnar í helgihaldi þeirra. Nei, sögðu þeir, við erum ómengaðir af því: þeir tilbáðu engan Baal í löndunum sem þeir tóku eitt sinn frá Kanaansmönnum.

Drottinn vor segir þeim að einhver efnislegur grunnur sé að baki því sem þeir segja en nú hafi aðstæður gjörbreyst. Hann sé kominn til þeirra, sendur af Guði sem Messías þeirra og kennari. En af algjörlega nýjum ástæðum hafi þeir gleymt sér í fögnuði yfir sjálfsupphafningu sinni svo að þeir hafi glatað lifandi tengslum sínum við hinn lifandi Guð sem hafði orðið Faðir þeirra fyrir sáttmálann. Þeir væru nú mun brigðulli við sáttmálann, kröfur hans og anda, heldur en þessi kona sem staðin var að hórdómi. Þessu ýttu þeir upp á yfirborðið og einnig sinni eigin trúmennsku. Konan og það sem hún táknaði tekur á sig nýja mynd í ljósi allra þessara atriða. Spámennirnir höfðu á umliðnum öldum ásakað fólk fyrir fjölda hórdómsbrota í fylgispekt þeirra við heiðna guði, sem þeir nefndu Baal. En þeir sem höfðu hreykt sér af trúmennsku sinni höfðu framið meiri synd sakir hræsni sinnar.

Jesús fletti ofan af þeim með orðum sínum: „Sá ykkar sem syndlaus er kasti fyrstur steini á hana“. Þá fór þeir burt sakbitnir og þegjandi, þeir elstu fyrstir. Þannig var það að hinn seki Ísrael í persónu hórkonunnar var yfirgefin og án ásakenda í vissunni um það að hún þyrfti nú á bjargandi miskunn þessa manns, sem var Guð, að halda. Nú ásakaði hana enginn lengur og Jesús sýndi henni miskunn sem læknaði hana algjörlega og fullkomlega. Hinir hefðu hins vegar áreiðanlega grýtt hana til dauða í refsingarskyni við konuna en ekki manninn sem yfirleitt hefur frumkvæði í slíkum málum. Slíkar refsingar viðgangast enn í sumum ríkjum múslíma og eru jafnvel sýndar af myndböndum í fréttatímum á Vesturlöndum. Og þessi atburður umbreytist í réttarhald með og frammi fyrir Guði sem hefur bæði mátt og vald til að fyrirgefa syndir og reisa menn aftur upp til andlegs heilbrigðis. „Far þú og syndga ekki framar; þeir sakfella þig ekki og ég geri það ekki heldur.“ Ófullkomið réttlæti þeirra sem byggðist á hræsni og hann hafði opinberað frá fjöldamörgum hliðum, hafði birst áður en hinn holdtekni Guð kom til jarðar, en hann ber heiti einingar Guðs sem Guð hefur um sjálfan sig: „Ég er“.Þetta var í andstöðu við þá sem hann ásakaði réttilega um að vilja sig feigan, en þeir komu ábyrgðinni yfir á rómverska landstjórann í hræsni sinni.

Konan var ekki lengur sú sem þeir gætu mætt með fullum þunga tákns Ísraels: hins gamla Ísraels með óteljandi saknæm mistök á samviskunni, en var nú orðiðn nýr Ísrael sem gæti umfaðmað öll ríki heimsins, opinn fyrir öllum syndurum sem sýnt gætu iðrunarmerki og var orðin tákn fyrir hina nýju dóttur Síon: fullgerð og flekklaus fyrir hinn fyrirgefandi Guð í eftirvæntingu verðleika krossins og dýrðar mannlegrar upprisu og endursköpunar allra hluta og allra þjóða.

Þessi „Ég er“ laganna og lögmálsins sýnir alla sína miskunn og fyrirgefningu, persónulega, á persónu konunnar sem hafði hrasað og var orðin verðug fordæmingar, með fáeinum fyrirgefningarorðum þegar ásakendur hennar hafa dregið sig í hlé. Þar með var endurskapað táknið um mátt Guðs sem er kærleikur og kærleiksverður, sem nýtt upphaf, líkt og þar væri æðri maður en ættfaðirinn Abraham, sá sem gat sagt með fullum sanni: „Ég er“ –„Ég er Guð þinn og ég vil endurleysa þig, en ég er einnig sannur og vandlátur dómari þinn“. Amen.