Dýridagur (=11 sunnudagur) 2006, Stykkishólmur

 

            Hátíð dýradags merkir einfaldlega að við njótum návistar Krists meðal okkar. Hann er nærverandi í og gegnum allt líkt og Guð, einkum í sál og huga sköpunar sinnar sem svipar til hans og hann er nærverandi meðal manna jafnvel líkamlega, því hann sagði: „…Þetta er líkami minn ... Þetta er blóð mitt“. Og það væri erfitt að halda þessari nærveru fram ef við værum þess ekki fullviss að hann sé nærverandi í myndum brauðs og víns, sem eru ekki lengur brauð og vín.

            Þau sem eru eins og börn í trúnni eiga ekki í neinum erfiðleikum með þessa trú, jafnvel þó að hún sé í raun ríkari að merkingu vegna þess að hún er rík í sjálfri sér, en ekki aðeins í því sem hún vísar til. Þau sem eru eins og börn í anda hagnast miklu meira af þessu en þau sem eru þroskuð og farin að fölna. Sálir þeirra rísa ekki upp þegar þær mæta raunveruleika himnanna sem tekið hefur sér bólfestu á jörðinni. Líkami og blóð jarðnesks líkama hans, dýrðlegt orðið, lýstu hann og sköpuðu því ljósið í sjálfu sér, en gat þó borið hann uppi sem mann. Og ævinlega umlykur Heilagur andi okkur með gjöfum sínum. Sérhver gjafa hans stendur í innilegu sambandi við hið alhelga altarissakramenti eins og við köllum það: tákn návistar hins algjöra himneska raunveruleika.

            Þegar við íhugum og neytum líkama og blóðs Krists, sem er óskiljanlegt frá guðdómleika hans, þá á það að sameina okkur viskunni sem er ekki lengur viska sem er afleidd eða þegin heldur viskan í sjálfu sér, viskan sjálf ásamt skilningi sínum og sjálfsþekkingu.

            Því kristin, siðferðileg breytni vísar til undanfarandi næringar. Hyllumst við til að hugsa sem svo að til of mikils sé mælst að breytni okkar sé siðferðileg, jafnvel þótt það sé erfitt? En móteitur við þreytu er hvíld og næring. Hvorugt finnum við fjarri hinu alhelga sakramenti, en hvorutveggja í návist þess.

            Þetta átti við um síðustu páskamáltíð Jesú með lærisveinum sínum. Fyrst kom boðunarstarfið mikla í Galíleu, þar sem hann ræddi um brauð frá himnum eftir að hann hafði með kraftaverki mettað fimm þúsundir manna með því að margfalda brauðið og fiskana, og síðan kom hið erfiða verkefni í Jerúsalem. Þar varð bardagi vilja og huga. Drottinn vor vissi hvernig honum mundi ljúka og postularnir og lærisveinarnir urðu greinilega áhyggjufullir þegar blærinn í þessum deilum varð hvassari og vafalaust hefur þeim ekki orðið hugarrórra þegar þeir fréttu af skoðunum yfirvalda.

            Því dró Drottinn vor þá afsíðis til að næra þá og veita þeim hugrekki með nærveru sinni. Fyrst vildi hann styrkja hugarró þeirra og síðan vildi hann ganga lengra með því að láta þá njóta gjafa Heilags anda. Með þessu móti ríkti friður í sál þeirra og hjarta og upplýsing andans varð möguleg.

            „Ég er brauð lífsins“ er undanfari brotningar og blessunar brauðsins sem var hann sjálfur. Minning orða hans í þessu sambandi vaknaði eðlilega þegar brauð var brotið og borðað og vínið, sem var meira en blessað, var drukkið. Hann hafði breytt orðum páskamáltíðarinnar og nú vísuðu þau til baka til ræðunnar sem hann hélt í samkunduhúsinu í Kapernaum þegar ýmsir höfðu móðgast yfir því sem þeim hafði verið sagt að trúa, og leiðir þeirra skildi.

            En þetta var einnig líkami og blóð fórnar sem nú var nærverandi í fæðu páskamáltíðarinnar. Þetta var ummyndun; færsla á æðra svið; máltíðin var einnig fyrirrennari þjáninganna sem fylgdu fljótt á eftir. Hann var hýddur að tilefnislausu og hæddur á margvíslegan hátt og var það ætlað öðrum til viðvörunar en átti einnig á grimmilegan hátt að binda enda á hreyfingu sem boðaði guðdómlega miskunn. Hann bar krossinn möglunarlaust og reyndi ekki að koma sér undan því og hafði hann þó verið leiðtogi. Þetta og einnig naglarnir og spjótið voru orsök blóðsins sem þakti og afbakaði líkama hans. Og samt var fórnin  í sjálfri sér fullkomin og algjör. Hann lá í gröfinni í þrjá daga. Þá tók lífið meiri völd í líkama hans en nokkru sinni áður. Hann dró af sér grafarklæðin og gat risið yfir tíma og rúm í hreyfingum sínum; líkami hans reiðubúinn að stíga til himna og færa öllum þeim sem þörfnuðust hans svo sárlega frið hans og næringu. Hann hafði goldið réttlætisgjöldin fyrir sekt og syndir manna.

            Og hann gefur okkur þennan líkama og þetta blóð núna, ekki lengur afmyndað af sárum af úthelltu og storknuðu blóði, heldur í upprisnum og eilífum líkama sínum og blóði. Líkaminn og blóð hans, með ósundurgreinanlega sál og guðdóm, margfaldast handa þeim kallaðir eru til að njóta þess friðar og næringar sem nærvera hans ein veitir. Þetta margfaldast í hverri bergingu sem nokkru sinni hefur átt sér stað, er að gerast og mun verða. Sérhver messa færir okkur að borði hins stofnaða altarissakramentis og til Golgata, til tómu grafarinnar og efst upp á Olíufjallið, þaðan sem hann sté upp. Og samt gerist það í hverri messu að hann drekkur með okkur nýtt vín í Guðsríki. Og nýja vínið iðar af lífi – lífi hans. Þar finnum við friðinn og lífið. Líf hans hefur margfaldast óendanlega og hann leiðir og er persónulega viðstaddur sérhverja heilaga bergingu. Páskarnir eru fullnaðir: gömlu páskarnir voru táknrænir og til bráðabirgða, nýju páskarnir eru endanlegir og raunverulegir. Ekki endanlegir af því að endalokin séu komin, heldur sakir þess að á þeim er enginn endir og engin takmörk. Amen.