Hátíð heilags Frans – haldin með kapúsínum 2005, Maríukirkja

 

            Það er mikið gleðiefni að geta endurgoldið heimsókn fransiskusarmunkanna og kapúsínaprestanna sem komu til Stykkishólms á hátíð heilags Dóminiks. Allar aðstæður eru fyrir hendi til að viðhalda nánum samskiptum – og því skyldum við ekki nota þær frá upphafi okkar sameiginlegu nærveru hér?

            Hvar finnum við þann samnefnara sem tekur bæði tillit til eðlis reglu heilags Frans og Dóminiks? Aðeins með því að snúa okkur til náðarvalds reglustofnendanna. Þetta á við um hvaða trúarreglu eða samfélag sem er. Og þó er ekki hægt að rekja andlegt líf heilags Frans til einhverrar forskriftar eða einhvers annars heilags manns. Og nákvæmlega hið sama má segja um andlegt líf heilags Dóminiks.

            En við getum ekki látið þar við sitja heldur verðum við að reyna, og það hugtak sem mér dettur í hug er innri hugkvæmni þeirra, létt, hvöss og huggandi hugkvæmni sem léttir þær byrðar sem andinn þarf svo oft að bera.

            Með þetta að leiðarljósi getum við farið að skoða þá betur. Og ekki sakar að þeir voru báðir innst inni einfaldir menn, ákaflega einfaldir og þeir geisluðu frá sér sönnum kristnum mannkærleika. Eldurinn er einfaldur og þeir voru eldhugar sem hreinsuðu og breyttu áheyrendum sínum með eldi sínum, og sá eldur var mikill. Þeir voru kærleiks- og þjónustueldur. Þeir vildu þjóna og voru því einlægir. Þeir bjuggu báðir yfir reynslu, mikilli reynslu. Fyrst og fremst hvað snerti Guð, hinn guðdómlega raunveruleika og þeir þjáðust ekki ósvipað og endurfæddust á guðdómlegan hátt.

            Könnum þá gleði sem þeir báðir sýndu, en það var gleði sem losnaði úr læðingi fyrir eininguna við þjáningar Krists sem hreinsaði þá og gerði að óþreytandi boðberum og útskýrendum fagnaðarerindisins og þar með næmari fyrir þjáningum annarra, sem þeir gátu síðan fyllt af gleði. Þeir lifðu lífinu til fulls. Þeir höfðu engan tíma fyrir sjálfa sig, heldur aðeins fyrir Guð og bræður sína. Þeir tóku mönnum eins og þeir voru og mynduðu bræðralag með þeim. Og ekki er mögulegt að taka nokkurn venjulegan mann upp í guðdómlegt bræðralag nema hann hafi uppgötvað hinn leynda brunn andlegs lífs sem flæðir, líkt og blóðið um líkamann, og heldur sífellt áfram uns dauðinn bindur enda á það.

            Þeir tóku þær gjafir sem þeim höfðu verið færðar, byggingarnar, sjóðina, karlana og konurnar og komu fram við þau á óeigingjarnan hátt. Þeir rituðu ekki söguna heldur skráði Guð hana í gegnum þá. Þeir reyndu ekki að hafa áhrif heldur létu þeir Heilögum anda það eftir að setja merki sitt í gegnum þá. Í hópi þeirra voru fræðimenn og hugsuðir, svo sem heilagur Bónaventúra og heilagur Tómas, sem urðu fyrstir manna til að hlaða þá lofi. En hinir helgu menn Bónaventúra og Tómas og þeirra líkar urðu fyrstir manna til að lofa yfirburða hreinleika visku þeirra með lærðri visku sinni.

            Þeir lærðu báðir af Kristi persónulega og einir sér. Hinn blessaði Angelico málaði Dóminik við fótskör krossins djúpt sokkinn í íhugun og líkt og serafi setti Kristur sýnileg merki þjáningar sinnar á líkama Frans, og enn skírar á sál hans. Jafnframt setti Jesús í hann gæsku sína, góða og fagra, en það hlýtur að hafa valdið sársauka, líkt og hrein sála Krists væri að íhuga komandi þjáningu sína.

            Þannig er það, að ef „Dóminik“ merkir „maður Drottins“, þá var Frans líka „Dóminik“, „maður Drottins“. Og ef „Frans“ getur staðið fyrir alla ævisögu hans þá merkir það „fullkomið afturhvarf“ og þá er Dóminik einnig „Frans“. 

            Þeir gáfu sjálfa sig fullkomlega í síendurnýjuðum ferskleika og óþrjótandi gleði og með þeim sársauka sem þeir hlutu að launum. Árangur þeirra var afleiðing þess að þeir gleymdu sjálfum sér fullkomlega, og þess, að þeir drógu síg endurnýjað í hlé til þess að endurskapast og endurnýjast í íhugun sinni um Guð. Af þeirri ástæðu eru þeir það ljós sem mun brenna að eilífu. Og þar sem þeir voru ekki aðeins samtímamenn heldur einnig líkir á allan þennan hátt, eru þeir ljós sem mun brenna að eilífu saman! Amen.