Föstudagurinn langi, Stykkishólmur 2005

 

 

 

„Hvaðan ertu...?“

 

Tvær sögur birtist í þessari spurningu,

sem lögð var fyrir Gyðing sem hann varð nauðugur að refsa.

 

Pílatus hafði heyrt þessi orð frá mannfjöldanum,

en þau voru guðlast, óhugsandi fyrir Gyðing.

En hann var heiðingi

og tignaði guðina opinberlega.

Það var hluti af lífi ríkisins og nauðsynlegt fyrir starfsframa hans.

 

En þessi orð höfðu aðra merkingu fyrir honum,

hjá guðum hins rómverska goðaheims

og þar voru sumir hinir sömu og hjá Grikkjum,

og með takmörkunum einnig hjá Egyptum,

skráðir í góðum bókmenntum

og opinberum sögnum

samkvæmt góðri venju

og menn áttu að trúa á þá.

Því urðu menn að brenna reykelsi við styttur þeirra.

Og nú við keisara sína síðan Ágústus

hafði verið útnefndur guð

sem fæddist, ríkti og dó.

 

Þó að þessir guðir hafi gengið um á jörðunni

og eignast afkomendur sem voru hálfir guðir og hálfir menn,

hélt það ekki vöku fyrir lýðnum

þrátt fyrir innri efasemdir.

 

Og var þessi maður einn þeirra?

Hvernig gat hann dæmt guð til dauða á krossi?

 

Við spyrjum þessara óhlutbundnu spurningar

því sektin heillar okkur.

En Pílatus spurði sjálfan sig vafningalaust.

Þarna voru Gyðingarnir og því var spurningin flókin og djúp

og marghliða

og svo var hin spurningin

(sem menn gætu afneitað af siðferðisástæðum)

en hrópandi prestarnir og hinir skriftlærðu

höfðu engan aðgang að henni.

Pílatus sá þær báðar, en eins og Rómverji sá hann hina

greinilega miklu fremur.

 

Gæti hann haft hugrekki til að hrópa

„En við Rómverjar trúum því að guðir geti gengið

og hafi gengið um á þessari jörðu...“?

Því að ásökunin sem beindist gegn Jesú

beindist gegn einnig honum.

 

Meðan hann hugsaði sig um heyrði hann annað hróp:

„þú ert ekki vinur keisarans ef...“.

Og keisarinn var hinn lifandi guð

og tilvera hans veitti honum skilning á þessum manni,

ef sögnin var sönn.

Guðfræðin átti ekki vel við þennan stjórnmálamann

og Pílatus sá að hann gat ekki blandað guðfræði í málið

því að guðfræðin sjálf þjónaði æðri tilgangi

sem nefndist „hagsmunir ríkisins“.

Og þeim hlaut hann að þjóna einnig,

og hagsmunir ríkisins fordæmdu hinn saklausa og fordæmdu

þá sjálfa, fyrir dóm hans.

 

„Takið þér hann...“

 

Og því var það fyrir þjónustu hins rómverska guð-manns

að dómur féll yfir honum,

sem var í raun hvort tveggja.

 

En, „hagsmunir ríkisins“:

„Hann er konungur yðar...!“