Konurnar sem horfðu á

– Hugleiðing fyrir föstudaginn langa

 

Þær voru ekki nafnlausar

þó að brotakennd hefðin kunni að endurspegla það.

En Lúkas, ef við tökum með heimsóknina í gröfina,

nefnir Maríu Magdalenu eins og hinir.

Jóhannes sagði frá þeim fundi

og það bendir til þess að á Golgata

hafi hún verið í þungum þönkum:

hugrökk,

en sorg í hjarta,

augnaráðið hvasst.

 

Markús og Matteus segja minnst

og þeir minnast ekki á móður Jesú,

en það bendir til þess að sál hennar

hafi ekki tranað sér fram í þessum atburðum.

 

Lúkas og Jóhannes eru heimildirnar.

Lúkas kann að hafa hitt Jóhannes í Efesus,

en þá var María dáin og stigin upp til himna.

Í endurminningum Jóhannesar og blöðum fann Lúkas

hina upprunalegu heimild um barnæsku hans,

lofsöng hennar um upprunalega sáttmálann

við Abraham,

en Páll er harðorður um það

að lögmálið sé skilyrt,

og því ekkert sem sé algjört.

Hann getur svo margra smáatriða

sem þá voru gleymd,

þegar Pétur, heimild Markúsar,

og Matteus og Jóhannes voru viðstaddir:

leiðin til Golgata;

góði og slæmi þjófurinn,

hinn fyrri hlaðinn lofi

fyrir ljósan skilning sinn

á þeirri hörmungastundu;

brottför lýðsins

í fullkominni auðmýkt

og iðrun;

fortjöld musterisins rifnuðu

en ekki af mannavöldum.

Hvers vegna er þessi frásögn

ítarlegri en hinar?

Voru minningar Maríu,

sem Jóhannes endursagði,

rót hennar?

Var hann svo hugfanginn af frásögn hennar

að hún gleymdist, sjálfur sögumaðurinn?

Hann vildi skilja allt til hlítar

og hér endurtók hann orðin,

annað hvort sögð eða rituð

en sleppti sögumanninum

því frásögnin stóð fyrir sínu –

helgisaga þess sem gerðist?

Engin vitni, hann endurskapaði viðburðina

með sögu sem var sögð

á hlutlausan hátt.

 

Jóhannes horfði inn á við,

með innri sýn

sem varð hlutlæg

því hann fann hið eilífa gildi

sérhvers smáatriðis, sérhvers samhengis.

 

Áletrun Pílatusar, viðbrögð prestanna:

sem hann heyrði.

En hann sá

kirtil hans saumlausan

sem þeir köstuðu hlutkesti um.

María var þar ásamt systur sinni.

Kona Klópa –

sem Lúkas þekkti

líkt og á leiðinni til Emmaus.

Hið gagnkvæma hrós Maríu og Jóhannesar

sem móðir og sonur –

óendanlega mikill leyndardómur.

„Mig þyrstir“, edikið rétt honum á njarðarvetti

þræddum upp á ísópslegg.

Spjótslagið

sem rauf lífhimnuna,

blóðið og vatnið –

þeir horfðu á hann

sem þeir gegnumstungu.

Allt í líkama

sem varð ódauðlegur fyrir þetta.

Gröfin nærri Golgata.

Hundrað pundin af myrru og alóe.

 

Áhorfendur, flestir konur,

fylgdust með, sálir þeirra næmar og endurskapaðar.

Allt gerðist þetta

of hratt til að hægt væri að gráta.

Sálarlaus augu,

sálirnar utan við sig

og hjörtun

englum lík í mögnuðum einfaldleika sínum,

stjörf eins og hinn stirðnandi líkami:

sálirnar tómar,

algjörlega þurrausnar,

fæturnir hlýddu ekki lengur,

taugar og vöðvar þandir;

aðeins ný fæðing nægir nú.

 

                                                           Stykkishólmur

                                                           15. mars 2009