Hin heilaga fjölskylda 2010, Stykkishólmur

 

      Fólk getur verið saman án þess að tala saman og menn geta átt djúp tjáskipti án orða. Einkum á þetta við um þá sem hugsa hratt og djúpt.

      Efalaust hefur þetta átt við um hina hin heilögu fjölskyldu og öll þessi tjáskipti hafa orðið í einingu við Guð sem var meðal þeirra en hann var ekki aðeins Guð sem tjáði sig með orðum mennskrar tungu heldur tjáði Guð sig stöðugt við Maríu og Jósef á dýpra sviði sem ókunnugum gestum hefur virst vera þögn. Samt hafa þau getað orðið vör við einhvern breytilegan lífsvott í augum hinna. Þau bjuggu yfir þekkingu sem ekki þarfnaðist mikillar tjáningar þegar aðrir voru viðstaddir, og þetta er helsti skilsmunur á samræðum innan hinnar heilögu fjölskyldu og við aðra utanaðkomandi, jafnvel þótt þeir væru ættingjar Jósefs sem einnig bjuggu í Nasaret. Auðvitað hefur þá skort í þessum samræðum fullan skilning sem ef til vill aðeins hefur aukist þegar þeir heyrðu postulana prédika eftir dauða og upprisu Jesú.

      Við  minnumst tveggja samræðna þar sem María kom við sögu en einnig annað fólk. Annað var brúðkaupið í Kana þar sem María sagði fáein en þó samúðarrík orð: „Þeir hafa ekki vín...“. Hún lét það ósagt sem hún hefði auðveldlega getað bætt við: bæn til hans um að framkvæma eitt lítið samfélagslegt kraftaverk. Þetta má auðveldlega ráða af þeim samræðum sem þau höfðu átt saman fyrir og eftir dauða Jósefs. Þegar börn Jósefs af fyrra hjónabandi, með konunni sem dó, heyrðu um boðunarstarf Jesú, fannst þeim sem þeir þyrftu að kvarta yfir orðum og gerðum Jesú sem nú kom fram sem boðberi guðdómlegrar upplýsingar og guðdómlegrar lækningar. Þeir hljóta að hafa heyrt Jesú svara og verið fullkomlega forviða þegar hann fór langt út fyrir þær samræður sem hann hafði átt við þá síðan hann sneri heim frá Egyptalandi með foreldrum sínum: „Hver er móðir mín og hverjir eru bræður mínir?“  ... (um leið og hann benti á lærisveinana sem hlustuðu á hann), „Hér er móðir mín og bræður mínir! Hver sem gerir vilja Föður míns sem er á himnum, sá er bróðir minn, systir og móðir“ (Mt 12, 48-50). Ekki er skráð að neinn úr fjölskyldu hans hafi sagt nokkuð annað, jafnvel ekki María. Hún hefði skilið þetta fullkomlega en börn Jósefs, sem hún ættleiddi, hafa ekkert skilið af því sem fram fór. Hugsun þeirra hlýtur að hafa verið þokukennd en María hefur hins vegar geymt þessi orð og bætt þeim í safn sitt. Hún hefur sennilega þagað á jákvæðan hátt en þögn hinna fjölskyldumeðlimanna getur hafa verið tjáning vanda sem þau gátu ekki eini sinni komið orðum yfir.

      Í augum Maríu var það loforð að hin heilaga fjölskylda Jesú, hennar og Jósefs, væri ekki hin endanlega fjölskylda heldur myndi hún rísa upp til æðri og andlegrar einingar, sem var „ætlunarverk“ hins sanna Föður Sonarins. Fjölskyldan, sem var heilög fyrir þátttöku hans í líkama og blóði, varð sjálf heilög í endurfæðingu hinna skírðu til komandi þjáningar hans, dauða og upprisu, og nærð af lifandi brauði evkaristíunnar og blóði eilífs hjálpræðis þar sem hin fyrri mynd var sameðlis hinni síðari. Það sem hann sagði Maríu hefur verið ljós í augum hennar og samsvarað fullkomlega dýpstu tilfinningum hennar. Eitt augnatillit milli þeirra hefur gert meira en staðfesta algjöra samhljóðan þeirra sem var við það að fullnast. Jósef hefur einnig skilið þetta en nú var hann farinn, fyrstur hinnar heilögu fjölskyldu til að deyja. Hann hafði búið með þeim báðum og rætt við þau, en það var nauðsynlegur hluti hinnar mannlegu þagnar, og átt við þau andlegar samræður. Nú var hann farinn til að taka við launum sínum. Hann hafði kvalist sakir flóttans og dvalarinnar í Egyptalandi og gegnt skyldum sínum en hann var almennt talinn faðir Jesú. En Jesú biðu þjáningar og dauði hins líðandi þjóns sem minnst er á í spádómi Jesaja, og einnig fullnun þess sem getið er um í Sálmum Davíðs konungs, en Jesús var andlegur eftirmaður hans. Og í þessari nánu einingu, einingu hjartnanna, þjáðist María á margvíslegan hátt með guðdóminum. Jafnvel meir og dýpra myndi nísta hana sverðið sem Símeon spáði fyrir um en skynsamir og upplýstir fræðimenn hafa túlkað orð hennar við börnin í Salette þannig að þau myndu dvelja í líkama hennar sem var uppnuminn til himna: öll í einingu hinnar æðri fjölskyldu sem hún ræddi um þegar hún kom til að halda friðinn milli þeirra allra við dyrnar að heimili Péturs í Kapernáum, í upphafi hins opinbera starfs hans. Amen.