Maríumessa, 1. janúar 2008, Stykkishólmur

 

            Kall Guðs getur komið á óvart, en það er öruggt.

            Um þúsund árum fyrir fæðingu Krists, kom kall Guðs, fyrir munn Samúels, síðasta dómarans, tvisvar sinnum til ungra og óþekktra manna um að verða konungar Ísraels. Kallið kom til tveggja ungra og hæfileikaríkra manna, en óreyndra. Samúel  smurði þá á laun og gerði að konungum yfir Ísrael. Hinn fyrri var Sál, hinn seinni Davíð. Hinum fyrri var ætlað að koma á yfirráðum Ísraelsmanna yfir Fílísteum. Hann gerði það en um leið upphóf hann sjálfan sig og glataði verðleikum sínum. Sál elskaði í fyrstu og hélt uppá Davíð en varð seinna afbrýðisamur. En sonur Sáls elskaði hann hins vegar ætíð og Sál var hafnað, en Davíð dó í konungsembætti þrátt fyrir syndir sínar.

            Á svipaðan og undraverðan hátt var María útvalin, en ekki fyrst og fremst til að verða drottning, heldur til að fæða þann sem kominn var frá himnum og átti að verða hinn boðaði og smurði konungur. Útvalning og fæðing gerðust fjarri allra augum, en Guð gerði það til að vernda þau, því þau myndu seinna verða fundin, en ekki útvalin. Því þannig endurnýjar hann Ísrael, og þannig endurnýjar hann í sífellu samkomu hinna trúuðu, kirkju sína, sameinaða honum í sakramentisvíninu, og sameinaða honum í móður hans, eins og þau væru greinar af honum. Meyjan, dóttir Síons, er reiðubúin til meygetnaðar og meyfæðingar, að verða syndlaus móðir. Þessi viðurnefni eru í sjálfu sér sönn, en raunveruleikinn er enn sannari.

            Hún, sem ekki var af ætt Davíðs, átti að fæða eftirmann hans, en það vísaði ekki aðeins til húss Davíðs, heldur einnig til allrar Ísraelsþjóðarinnar og allra sona og dætra Evu, móður allra manna. En þetta var gert til þess að stöðva flæði sundurlyndis meðal afkomenda hennar, sem enginn maður er undanþeginn. Með þessu öðlaðist hús Davíðs, í Jósefi manni hennar sem var af ætt hans, almenna andlega skírskotun. Hún var mey að mannlegum hætti en hélt þó til Betlehems, borgar Davíðs, til að fæða þar sem mey andlegt sáðkorn hans: hann var af ætt Davíðs samkvæmt lögmálinu en var í raun beinn aflkomandi Heilags anda.

            Þessi guðdómlegi andi Guðs var „sendur“ af Föðurnum og Syninum sameiginlega í raunveruleika guðdómsins, þrír-í-einum og einn-í-þremur og Heilagur andi færði persónu Sonarins til líkama Maríu þar sem hann varð getinn í meyjarholdi. Hann var sendur af Föður og Syni í einu lögmáli, en sjálfur flutti hann Soninn til að hann mætti taka á sig líkamlega mynd í skýi Guðs dýrðar, og sýndi þar með að hann var jafn Föður og Syni.

            Mannlegur getnaður fólst í hinum eilífa getnaði hins eilífða Föður. Þetta var getnaður í mannlegum tíma og með mannlegu efni sem fólst í hinum eilífa getnaði. Hvort tveggja var fullkomið, en persónan var ein; hver um sig fullkomin, en óblandaðar.

            Hin guðdómlega hugmynd að fullkomnu mannlegu eðli var að barnið þroskaðist á meðgöngutímanum og fæddist síðan eins og önnur börn. En í öllum mannlegum fæðingum hefur lífveran komið frá hinum eilífa guðdómlega veruleika og uppsprettu verundarinnar. Meðgöngutími Krists var engin undantekning á því lögmáli, annars hefði hann ekki orðið sannur og fullkominn maður.

            Þó að hann dveldist í kviði hennar raskaði það ekki hinu guðdómlega orsakasamhengi. Munkur nokkur sem uppi var í Sýrlandi á áttundu öld, og yfirgaf starf sitt sem milligöngumaður íslamskra landvinningamanna og kristinna manna í Damaskus til að gerast munkur í Jórdansdal sunnan við Jerúsalem, sá augljóslega hvað þetta hafði í för með sér: „Þú, sem tókst hold af sælli Maríu mey, lifnaðir og varðst skynsöm sál, eftir dvöl þína í óflekkuðum og saklausum kviði hennar, þú skapaðir sjálfan þig og lést hana lifa í þér, og varðst fullkominn maður, og varðst áfram fullkominn Guð, jafn Föður þínum“ (Fyrsta prédikun um svefn Maríu I,3 PG 96,703-4A-B).

            Því var það að í þessari meyfæðingu varð þessi Sonur hennar getinn af Heilögum anda, en dvaldi þó ekki í henni ótengdur henni, heldur í hinum guðdómlega raunveruleika  og í samræmi við lögmál allra annarra fæðinga. Hún hélt mennsku sinni sem móðir, mennska hans náði ekki yfir hana, en hann náði nú yfir hana bæði sem maður, og sem holdgerður Guð, einn í fullkomlega þroskuðum manni, og þannig, í kviði hennar. Hann bjó í henni sem maður, en hún „bjó í honum“ sem var „einn Kristur, einn Drottinn, einn Sonur Guðs, og maður á sama tíma“ (sama rit).

            Sonur hennar var nú með fullri vissu orðinn æðri konungur en konungar manna, en hún sem móðir hans, með gagnkvæmri samsvörun, var nú drottning í æðri skilningi en gerðist meðal manna, en bæði voru þau nú óþekkt, en biðu þess að koma fram fyrir augu manna. Það gerðist á spámannlegan hátt í sjálfri borg Davíðs, en þar birtust þau fyrir atvik mannkynssögunnar, það er að segja manna, öllum þjóðum heimsins: flestar þeirra voru blindar í sjálfum sér, en nú myndi hið sanna ljós lýsa í raunveruleika þeirra. Fyrst varð það í augsýn hirðanna í borg Davíðs, hirðiskonungsins, og vitringanna langt að komnu, sem var kunnugt um að forsjónin næði langt út fyrir Ísrael, næði í raun um alheim allan. Amen.