New Page 2

Jesús hélt niður af Olíufjallinu og að hliðum Jerúsalem þar sem lýðurinn tók fagnandi á móti honum, líkt og við reynum að líkja eftir hér þar sem presturinn gegnir hlutverki Jesú og við berum öll grænar limgerðisgreinar í stað hinna skuggsælu pálmagreina meðfram götunum í Jerúsalem! Ekki leikur nokkur vafi á því að Drottinn vor kom þarna fram í hlutverki Messíasarkonungsins sem allir höfðu beðið svo lengi eftir. En því hafði verið spáð að Messíasarkonungurinn kæmi ekki í mætti til að sigrast á þeim valdamiklu konungum sem stýrðu óvinum Ísraels.

Oft er vísað til samsvörunar við það þegar smyrja átti Salómon til konungs og hann hélt til þeirrar athafnar á múldýri Davíðs föður síns (1Kon 1, 38). Reyndar á þessi samsvörun sér mun lengri sögu og inngöngu Drottins vors í Jerúsalem svipar til mun eldri texta en Salómons sem hélt til smurningar sinnar á ófrjóum blendingi hests og asna.

Hér á ég við fyrstu Mósebók og Dómarabókina.[1] Í 49. kafla fyrstu Mósebókar ber blessun sú er Jakob færði sonum sínum sterkan spádómskeim. Framtíðarspádómar og ríkulegt myndmál átti alltaf góðan hljómgrunn hjá Ísraelsmönnum. Einn stærsti listræni viðburðurinn í Ísrael eftir seinni heimsstyrjöldina og helförina var þegar Gyðingurinn og listamaðurinn Marc Chagall útbjó tólf glugga með steindu gleri þar sem birtar voru myndir í sterkum litum af blessun ættfeðranna. Þetta var listræn staðfesting þeirrar staðreyndar að Ísrael taldi sig enn hluta af hinni spámannlegu arfleifð. Kannski gleyma menn þessari spádómshefð stundum en hún kynni þó að vakna til lífsins þegar síst varir. Þegar Jakob blessaði syni sína var eins og þar væri mikill hyrningarsteinn, settur saman úr tólf minni steinum.

Matteus kemur undir eins auga á uppruna spádómsins og greinir frá tveimur slíkum. Spádómur í síðari hluta Jesajabókar á greinilega við um Messías og við hann tengir guðspjallamaðurinn Messíasarspádóm hjá Sakaría sem segir frá komu hans á ösnu og fola hennar. Hjá Jesaja var ætíð að finna tengsl við Messías og því var við hæfi að spádómurinn hæfist hjá honum. En það er hins vegar í spádómi Sakaría sem hin lýsandi smáatriði er að finna: „Fagna þú mjög, dóttirin Síon, lát gleðilátum, dóttirin Jerúsalem! Sjá, konungur þinn kemur til þín. Réttlátur er hann og sigursæll, lítillátur og ríður asna, ungum ösnufola“ (9, 9). Lítillát asnan og folaldið hennar voru fengin að láni í þorpi efst á Olíufjallinu. Þau léku líka sitt hlutverk, lítið að vísu, en báru þó vott um óendanlegan guðdómlegan mátt. Drottinn vor hagnýtti sér þessa fornu hugmynd að leiðtogi Ísraels ætti að vera jafn lítillátur og asna. En upprunann er að finna í því er Jakob færði Júda blessun sína og snertir því sögu Gyðinga, en þar var Jakob einskonar tengiliður: „Ekki mun veldissprotinn víkja frá Júda, né ríkisvöndurinn frá fótum hans, uns sá kemur, er valdið hefur, og þjóðirnar ganga honum á hönd. Hann bindur við víntré ösnufola sinn, við gæðavínvið son ösnu sinnar, hann þvær klæði sín í víni og möttul sinn í vínberjablóði. Vínmóða er í augum hans og tennur hans hvítar af mjólk“ (1M 49, 10-11). Nei, reyndar hafði veldissprotinn ekki verið endanlega tekinn frá Júda á tíma ótryggðar og útlegðar. Og klæðin voru kannski ekki ötuð blóði en í þessar vísan til vínberjablóðs er greinilega átt við altarissakramentið. Líkt og drukkinn maður slagar af ofnautn víns, sér þess stað í augum hans, þá bendir þetta allt til hins gríðarlega mikilvægis altarissakramentisins, blóðsins á möttli hans sem er mönnum til hjálpræðis fyrir það að það sameinast blóði þeirra og líkama. Tennur hans voru heilar því hann hafði haldið líkamsstyrk sínum fram að þessu og myndi endurnýja alla menn til þeirrar stöðu við lokaupprisuna.

Því er það að hér er á undursamlegan hátt vísað til þjáninga Krists sem umbreytast í altarissakramentið, og tengir okkur við hann á eðlilegan og kunnuglegan hátt, og til atburða gervalls páskatímans sem við hefjum nú með helgigöngu okkar og messu. Amen.

[1] ´Sbr. Dómarabók 5, 10; 10, 4 um dómara og syni þeirra sem riðu ösnum.