Hvítasunna 2009, Stykkishólmur

 

            Á hvítasunnuhátíðinni lokast hringur leyndardómanna. Hann hófst á því að Heilagur andi yfirskyggði Maríu með skýi himneskrar dýrðar og fyrir hans tilverknað var mannlegur sonur getinn í kviði hennar. Sú persóna sem fæddist af henni var ekki ný sköpun: hið mannlega eðli var nýtt en persónan var eingetinn Sonur Föðurins, og því hélt hin tímalausi getnaður Föðurins á honum áfram í öllum athöfnum hans, hugsunum og vilja á jörðu, en það fellur allt innan ramma tíma og rúms. Þegar Drottinn vor hélt afsíðis til bæna, þar sem mennska hans var háð mannlegri þreytu þótt hann hafi verið mun styrkari í öllum slíkum athöfnum en aðrir menn, þá endurnærðist hann í einingunni við Föðurinn og hinn Heilaga anda í órjúfanlegu samfélagi þeirra. Jafnvel þótt hann hafi verið hvort tveggja, mennskur og guðdómlegur, var guðdómleiki hans laus undan oki tímans og hann var eitt með Föðurnum og Heilögum anda sem þrjár persónur í sama guðdómi.

            Leyndardómurinn sem kirkjan heldur hátíðlegan og lifir jafnframt á hvítasunnu, er að nokkru leyti eins og hinn sýnilega sending Sonarins í líki Jesú Krists, sonar Maríu. Því Heilagur andi tók á sig sýnilega mynd í tvö skipti, þegar hann kom yfir Jesú í dúfulíki, þegar Jóhannes skírari skírði hann, og einnig þegar hann birtist sem lifandi eldslogar er hann snart postulana ellefu sem eftir voru og Maríu í loftsalnum á hvítasunnunni. Og þessi seinni birting hans, en henni fylgdi einnig mikill skapandi vindur, var þolanleg og hafði þau skyndilegu áhrif á postulana að þeir fylltust sannfæringu og upphafningu andspænis leyndardómi guðdóms og holdtekju, ásamt birtingu hans. Hugur þeirra upplýstist og þeir öðluðust aukinn viljakraft til að boða leyndardóminn öðrum í Jerúsalem og þér héldu út á strætin og hittu þar aðra Gyðinga á flótta, fremur en þá sem þar áttu heima, og komnir voru til Jerúsalem að halda hátíðina – og þeir heyrðu það sem postularnir mæltu á þeirra eigin tungu. Allt var þetta undursamlegt tákn um einingu þjóða heims, sem skiptust í mismunandi málahópa samkvæmt frásögn fyrstu Mósebókar og tengdist falli mannkyns sem byggði stórhýsi er náði allt til himna til að sameinast á ný, en uppskar aðeins mannlegt fall og ófullkomleika. Postularnir höfðu heyrt orð Föðurins tvisvar, fyrst við ummyndunina á fjallinu og síðan í Jerúsalem, þegar hinum Gyðingunum fannst þeir heyra drynjandi þrumur, þó að þeir skildu ekki orðin. Nú setur Heilagur andi postulunum orð í munn svo að þeir skilji og boði allan sannleikann um heim allan. Þessu fögnum við í dag, en óhjákvæmilega rís hugur okkar og tilbeiðsla upp til hæða sakir leyndardóms Heilags anda í einingu hans við Föður og Son, sem „þétta“ hann saman.

            Hvað getum þá sagt um Heilagan anda? Einn snjallasti og hugkvæmasti andlegi höfundur síðustu aldar var franski Karþúsamunkurinn Dom Augustin Guillerand, en hann ritaði eftirfarandi orð sem segja okkur að opna hug og hjarta fyrir öllum þessum tímalausa raunveruleika, sem við í kirkjunni teljum vera „varanlegan“:

            „Við skulum sameinast þessari hreyfingu og látum okkur hefjast upp með þessum andblæ og tökum þátt í þessum stöðuga andardrætti Föðurins og Sonarins, en hann lyftir okkur til sín til hæða; svo að einnig við megum draga andann meðal alls þess er lifir og ætlað er að útbreiða andann, láta hann verða öðrum kunnan, að læra að hlýða kalli hans og kenna þessa hlýðni, því hún er það sem sameinar okkur meistaranum. Íhugun um einstakar hreyfingar þessarar allsherjarhreyfingar er hægt að túlka og kann að gagnast ýmsum, en er þó ekki nauðsynleg.“[1] Amen


 

[1] Úr „Fidélité à l’Ésprit“, Harmonie Cartusienne (2 útg., Róm 1957), bls. 98.