Stefánsmessa 2008, Stykkishólmur

 

            Að jólum loknum tekur við tímabil þar sem engar stórhátíðir eru en samt höldum við áfram að fagna fæðingu Drottins vors. Stefán var fyrsti píslarvottur kirkjunnar og píslarvætti hans er talið upprunadagur trúarinnar sem fæddist úr þessum heimi til heims himnanna.

            Eftir krossfestingu Krists, dvöl hans í gröfinni í þrjá daga, upprisu hans og allt sem henni fylgdi, féll magnþrungin ró yfir Jerúsalem. Hins vegar handtók æðsta ráðið alla postulana og setti þá í varðhald sem þeir frelsuðust úr, eins og fyrir kraftaverk. Hinn frelsandi engill sagði þeim að prédika í musterinu og það gerðu þeir. Viðvaranir æðsta ráðsins höfðu engin áhrif á þá. Þeir voru hýddir en síðan sleppt á ný.

            Í kirkjunni í Jerúsalem voru bæði Gyðingar og heiðnir menn sem tekið höfðu trú. Sjö menn voru skipaðir djáknar til að útvega fæðu handa ekkjum heiðingjanna. Stefán var yfirmaður þeirra. Starf hans, sem stutt var af sérstakri úthellingu gjafa Heilags anda, fólst einnig í prédikun og umræðum. Þetta leiddi til ásakana og ákæru – en þó ekki fyrst fyrir æðsta ráðinu eða borgaralegum yfirvöldum – um að hann hefði fordæmt aðalatriði gyðinglegrar trúar og siðvenju. Meðlimir sýnagóga frá ströndum Afríku í suðri, og úr norðri frá löndum Litlu-Asíu og Armeníu, fullyrtu þetta frammi fyrir íbúum Jerúsalem. Þegar þeir höfðu æst lýðinn upp á móti honum seldu þeir hann í hendur æðsta ráðinu.

            Lúkas guðspjallamaður segir í löngu máli frá ræðu Stefáns sem hann flutti sér til varnar. Hann sagði frá innbyrðis deilum meðal Gyðinga sem snertu Abraham. Hann var kallaður af Guði til þess að leiða hina ævintýralegu för burt frá þjóðinni sem ól hann. Frelsunin undan hungursneyðinni í fjölskyldu ættföðurins var aðeins möguleg vegna þess að bræður Jósefs voru uppfullir af öfundsýki og seldu hann í þrældóm. Síðan kom hann undir sig fótunum í Egyptalandi sem ráðsmaður faraós. Þjóð Móse hafnaði honum í upphafi þótt hann leiddi hana að lokum úr ánauð. Allir þessir lykilmenn í forsögu Gyðinga höfðu mætt andstöðu. Loks má nefna spámennina sem boðað höfðu komu hins réttláta, en trúarleiðtogar Gyðinga höfðu verið valdir að dauða hans. Andstæðingar hans færðu þau rök að Ísraelar hefðu ævinlega sýnt trúfesti, og væru þeir í forsvari fyrir því, en að hefð væri fyrir því að ofsækja þá sem hefðu bjargaða þjóðinni. Stefán fullyrti að þeir skipuðu sér ekki í raðir fylgismanna Frelsara allra þjóða heldur þeirra sem höfðu ofsótt hann, rétt eins og þeir hefðu valdið dauða „hins réttláta“.

            Ásakanir hans ollu ekki iðrun og sinnaskiptum heldur óstjórnlegri reiði og hatri og Stefán fann fyrir stuðningi og nærveru Krists við sig sem Mannssonurinn. Hann var grýttur til dauða og fól anda sinn Drottni og bað banamenn sína fyrir­gefningar. Þannig lést hann, fyrirmynd kristinna dyggða í fullkominni breytni eftir þjáningum Krists. Amen.