Miðnæturmessa á jólum 2009, Stykkishólmur

 

            Bæði fjárhirðarnir og vitringarnir urðu fyrir opinberun þessa nótt. Við líkjum eftir þeim og tengjum okkur við þá og visku þeirra sem var traust og örugg. Um langa hríð hafði Guðs Orð fært vitringunum stöðuga opinberun með hreyfingum stjarna og pláneta. Það nægði til þess að þeir yfirgáfu hirð konungsins í Kaldeu þar sem ráðningar þeirra á hreyfingum og afstöðu stjarnanna léku stórt hlutverk í ákvarðanatökunni. Þeir höfðu ráðið í afstöðu óþekktrar en athyglisverðrar stjörnu á þeim hluta himins sem tengdist þjóð Gyðinga. Þessi innblástur rak þá áfram. Þeir skyldu ekki aðeins yfirgefa konungsríkið og velja gjafir handa þeim sem „fæddur var konungur Gyðinga“ því þeir tóku einnig með sér dýrmætt gull sem er tákn um visku og oft var gefið konungum þeim til heiðurs. Þeir tóku einnig með sér reykelsi þó að reykelsi tengdist tignun guðdómsins. Lyktin er römm af sláturfórnum stórra dýra en ljúfur ilmur reykelsisins sem notað er við fórnfæringar og eitt sér, dregur úr þeim fnyk um leið og reykurinn stígur upp sem tákn rísandi bæna úr hjarta mannsins og blandast bænum englanna. Og loks tóku þeir nokkuð með sér sem var ofvaxið skilningi þeirra en þeir töldu þó bendingu að ofan, nefnilega myrru sem notuð var til að smyrja lík manna. Þetta er síðast í frásögn Matteusarguðspjalls. Án guðlegrar opinberunar gátu hinir heiðnu menn aðeins horft til sjóndeildarhrings manna, sem endar í dauðanum. En myrran varðveitir og hreinsar og vísar sannarlega til einhvers betra. Stefnumót þeirra við konunginn, sem var og fyrst og fremst guðdómlegur og var mestur konunga því hann var guðdómlegur, myndi víkka og stækka sjóndeildarhring þeirra. Og þessar opinberanir vitruðust þeim meðan þeir fylgdust með hreyfingum himintunglanna og einkum þó þeirra hnatta sem breyttu afstöðu sinni miðað við „fastastjörnurnar“. Við þetta bættust halastjörnur utan úr geimi en þær fóru eftir sporöskjulaga braut framhjá sólu, og þeir studdust einnig við stöðugar breytingar á sól og mána. Opinberun þeirra birtist um nótt, í næturkyrrðinni  þegar yfir þá hvelfdist stærð og leyndardómur sjálfs alheimsins og það sem liggur að baki honum, en snerti hann þó og talaði jafnframt til þeirra.

            Þegar presturinn Samúel hafði heimsótt heimili Jesse til að velja einn af sonum hans til smurningar eftir útvalningu Guðs til að taka við konungstign af Sál, varð að sækja hann út í haga þar sem hann hélt fjárhjörð fjölskyldu sinnar til beitar. Hann sem var fjárhirðir skyldi nú verða konungur, hirðiskonungur í Betlehem þar sem hann fæddist. Það var því engin tilviljun að opinberun englanna og lofgjörð þeirra til Guðs birtist fjárhirðum í Betlehem sem gættu hjarða annarra manna sem voru efnaðri en þeir sjálfir, á hæðunum ofan við borgina. Þessi opinberun var vel viðeigandi og einnig líkindi þeirra með Davíð hjarðkonunginum. En aðstæður þeirra voru allt aðrar en vitringanna frá Kaldeu. Þeir höfðu engin kameldýr eða þjóna sem allir íbúar Jerúsalem furðuðu sig á þegar þeir birtust fyrir skiljanleg mistök framan við höll Heródesar. Þeir vissu ekkert um leyndardóma stjarnanna og plánetanna og afstöðu þeirra, þessa litlu ljósdepla sem aðeins niðdimm nóttin gat sýnt þeim. Þetta var ekki opinberað þessum fátæku mönnum heldur segir guðspjallið frá merkilegri hlutum í upphafi frásagnar sinnar sem færði þeim öllum blessun. Þessi blessun birtist þegar englarnir vitruðust þeim og skipuðu þeim að fara þegar í stað og vitja barnsins nýfædda sem vafið var í efnisræmur sem kölluðust „reifar“. Þeir myndu finna hann í jötu, liggjandi á ilmandi heyi sem ætlað var dýrunum og tilheyrði gistihúsinu. Þegar héldu þangað fullir ákafa og þreyttir og stirðir líkamar þeirra fylltust lífi sakir þessarar opinberunar sem fyllti þá nýjum styrk. Þeir gengu um nóttina og greindu skörpum sjónum steina og gjótur í götunni undir daufu ljósi stjörnunæturinnar. Þegar þeir komu þangað sögðu þeir móðurinni og manni hennar frá opinberun sinni og einnig öllum þeim sem vildu heyra um þennan ótrúlega atburð. Á heimleiðinni sungu þeir af öllu hjarta með sínum óæfðu röddum og söngvar þeirra hafa dofnað eftir því sem þeir fjarlægðust – líkt og fólkið sem hafði heyrt af fæðingunni og safnaðist saman við fjárhúsið til að halda þar næturvöku.

            Guð hafði birst í Betlehem; hann gætti þjóðar sinnar. Þögn hans táknaði ekki fjarveru hans. Framtíðin virtist nú fela í sér mikla von, þó að aðeins hefði verið um opinberun að ræða.

            Í þessum atburðum næturinnar, þegar Jesús Kristur fæddist Maríu mey, langt að heiman og mitt í öllum þeim hættum sem kraumuðu undir yfirborðinu, svörum við einnig kalli trúarinnar og komum til þessarar kirkju hans þessa nótt um miðjan vetur þegar allra veðra er von. Það kann að hafa reynst erfitt en við fögnum nú með von þegar trú okkar endurnýjast og við syngjum saman. Við minnumst einnig nýjustu uppgötvana á himni og reynum að setja þær í samhengi, þau gögn sem sífellt bætist við dag hvern, og tengjast trú vitringanna og hirðanna sem tengdust saman í leyndardómi næturinnar þegar myrkrið beinir athygli okkar að því sem hvílir í huga okkar og anda, um nærveru máttar Guðs, þegar hinn efnislegi sjóndeildarhringur er upphafinn um stund, og við getum sjálf einbeitt okkur að opinberuninni sem er fullkomlega söguleg og þegin af himnum ofan. Þetta tengir okkur við gestina í Betlehem og allar fyrri kynslóðir kristinna manna. Amen.