Birting Drottins 2005, Stykkishólmur
 

          Hirðarnir löðuðust að fjárhúsinu sakir þess að himnarnir opnuðust og einnig fyrir boðskap englanna.

          Vitringarnir héldu til Jerúsalem, þaðan til Betlehem og loks til fjárhússins að loknum útreikningum og fyrirspurnum.

          Okkar mynd af heiminum er sú, að hann sé reikistjarna sem snýst örlítið meira en 360° á einum sólarhring á ofurlítið sporöskjulaga braut umhverfis sólu. Þegar við rannsökum náttúruna, annað hvort í smáatriðum eða í samhengi við alheiminn, þá leggjum við til eitthvað frá okkur sjálfum. Við höfum ákveðið sjónarhorn, persónulega vídd. En hvort sem það erum við sem beitum vísindum okkar á heiminn eða hvort lögmál hreyfingarinnar ákveða sjónarhorn okkar, möguleika eða himinhnettina sjálfa, þá getum við þó ávallt dáðst að fegurð þeirra og þess vegna náð lágmarks sambandi við þennan heim. En við getum náð lengra og með því að tengja það saman sem virðist skylt, getum við gert ráð fyrir samhengi allra hluta og þar með víkkað sjóndeildarhring okkar. Og hinn æðsti sannleiki, hið æðsta tilverustig þeirra er að Guð veit að þeir eru til. Guð, sem er aðskilinn frá sköpun sinni, því það er merking hins „heilaga“, en gegnsýrir hana samt algjörlega. Ekki er til þekking um hann sjálfan og þekking um hluti utan við hann sjálfan. Aðeins ein þekking þar sem hann veit alla hluti ásamt með sjálfum sér. Og hluti þessarar þekkingar er þekking okkar á því hvernig við þekkjum þessa hluti og hvaða merkingu þeir hafa fyrir okkur.

          Vitringarnir vildu ekki afla sér vitneskju um samsetningu stjarnanna eða uppruna þeirra og jarðarinnar. Þeir vildu vita hvaða merkingu þær hefðu. Þeir gátu aðeins stuðst við augu sín og skynsemi, og loks kom til innblástur frá Guði. Þeir áttuðu sig á þessu því að seinna dreymdi þá draum um samband Heródesar konungs við barnið, og þeir voru varaðir við að snúa aftur til hirðar konungs. Og því hurfu þeir á braut umvafðir jafn miklum leyndardómi og með jafn sterkan ásetning og þegar þeir komu.

          Mörgum öldum áður, fyrir beinan innblástur, hafði spámaður séð sama atburð frá öðru sjónarhorni. Hann sagði fyrir innblástur sinn: „Mergð úlfalda hylur þig“, og átti við Jerúsalem. En Betlehem var ekki langt undan. Því var ekki að undra að þeir fóru fyrst til Jerúsalem. Hann vissi einnig að þeir myndu koma með táknrænar gjafir: „gull og reykelsi“. En þeir fengu einnig innblástur um að koma með aðra gjöf, myrru. Hann sagði ennfremur að þeir myndu „kunngjöra lof Drottins“. Orðin merkja að þeir myndu boða fagnaðarerindið. Hér var ekki um að ræða stjörnufræði að hætti Kaldea, sem leitaði staðfestingar á eigin röksemdafærslu, en trúaður þýskur prófessor sagði mér að mikið væri um slíkt í kaflanum. Hér var um lofgjörð að ræða. Nú höfðu pláneturnar og jörðin hlotið dulda merkingu. Í tengslum við bakgrunn stjarnanna hreyfðust þau í samræmi við eigin lögmál og virtust „færast til“, og urðu því miklu athyglisverðari en ella. Kannski höfðu einhverjar þeirra sameinast en það gera fasta­stjörnurnar aldrei. Mikilvægið fólst ekki í þessari staðreynd, heldur hvað hún táknaði. Hún táknaði samband við Guð og því var merking hennar í sambandi við allt. Þetta skiljum við ef við staðsetjum okkur ekki utan við Guð heldur inni í honum. Í nánu sambandi við hann.

          Og svo komu þeir loksins til fjárhússins. Fólk stóð í hópum utandyra, ættingjar og afkomendur Davíðs konungs, því þetta var í hans borg. En fólkið hafði verið slitið upp með rótum tímabundið. Þau reyndu að komast að raun um skyldleika sinn (líkt og Íslendingar gera um leið og þeir hittast). Hvað vitringana varðar var þetta bara hávaði, því þeir voru komnir til að hitta barnið sem þeir þráðu, uppfyllingu ferðalags þeirra. Þeir ýttu fólkinu til hliðar í þröngum götunum, og það tók upp þráðinn þar sem frá var horfið um leið og þeir voru farnir hjá. Hjarta þeirra og hugur dró þá í átt til staðarins sem veitti öllu þessu merkingu. Sameiginlegir forfeður fólksins sem stóð þarna og talaði voru hluti sögunnar, en þeir leituðu návistar þar sem kyrrð fljótsins sameinaðist kröftugum bylgjum sjávarins (sbr. Jes 48, 18).

          Það var eitthvað sameiginlegt í eðli þeirra allra sem hafði dregið þá þangað um svo langan veg og þeir skynjuðu að nú voru þeir næstum komnir í áfangastað. Jafnvel stjarnan virtist ekki hreyfast lengur. Og þeim var leiðbeint úr gistihúsinu sjálfu til fjárhússins og því fylgdu afsakanir um að ekkert rúm væri fyrir þá í gistihúsinu. En barn hafði fæðst og móður og barni leið vel.

          Líkamlega auðvitað. En í sálinni? Syndleysi felur í sér úrræði og aðlögunar­hæfni því það mælir sig með fullkomnun við allt annað. Og guðdómurinn er ósnertan­legur, jafnvel þó að hann snerti allt annað. Ekki nákvæmlega eins og „ljós af ljósi“ þegar um eitt óskapað ljós er að ræða heldur sem „ljós af ljósi“ þegar maður er algjörlega upplýstur af öðrum, sem hefur engan uppruna nema sjálfan sig. Og nærvera mannsins með þeim vermdi viljann og kærleikann sem kom frá ljósinu.

          Fátt var sagt, ef þá nokkuð, en skilningurinn var algjör.

          Þeir krupu á kné í tilbeiðslu og tóku fram gjafir sínar, og skilningur þeirra var algjör.

          Og við með þeim. Amen.