Zacchaeus in Jerusalem
English text immediately below;
Icelandic text: CLICK HERE!
Polish Text: CLICK HERE!
Zacchaeus in Jerusalem ?
[This meditation for Good Friday starts from an exegetical point in his story as told by Saint Luke. There is a freshness and vitality about Luke’s narrative of the meeting with Zacchaeus in Jericho that resembles other narratives of Matthew and John who were present, and of Mark who learnt it from Peter at first hand. But it is impossible that Luke could have witnessed it himself. Depending on the choice of a dating before or after the destruction of the Temple in the Roman siege of Jerusalem, the latter dating would mean that Luke was collecting and collating data forty years, or even more, later, the former would give a date of up to forty years later. The dating of the gospel writing may be considerably different from the dating of the material which he collected. The earlier dating of this story in its original form may go back to a few years after it took place. As Zacchaeus was the chief collector of taxes for the Romans in Jericho, his seniority probably entails that he was not young. Though Luke would certainly have sketched out the story as he received it, it is so vividly re-told that it seems that it must derive either from meeting Zacchaeus, or from the strong memories of one or more who witnessed it, and who either remember the tradition vividly and accurately, or who possessed or had access to a written record, which could have been in the possession of the Christian community in Jericho, if it did remain within his family or with some friends.
There is an entailment which could be read into this with affects the hypothesis about the story as we tell it: that Zacchaeus was remembered well by those who had known him, and so it is most likely that he persevered in his belief through the dramatic events which followed on in Jerusalem so quickly after his conversion.]
Only Luke writes about Zacchaeus of Jericho.
He speaks with familiarity about his character and motives,
just as Peter spoke to Mark of Bar Timaeus.
Could Luke have met an old Zacchaeus
and heard his tale?
Or had a witness told him?
Given the delay of thirty years or more
the last’s more likely.
But when Jesus left with that great crowd
for the Mount of Olives from the East to spend a night at least,
did Zacchaeus watch them go, the shouting distantly subsiding?
Or, his fervour high,
did he elect to join?
Could we imagine such a choice,
the outcome quite unknown?
The arrival at Bethphage;
the ass and colt are found and borrowed,
and down the western side the crowd descends, to make
a confluence with a crowd
met at the city gate.
Purposefully Jesus makes his way towards the Temple mount;
Concerted and combined the double crowd
held back and slowed,
whilst Jesus profoundly but peacefully intent
went on in front.
Fresh from contact and conversion
Zacchaeus would have found the welcome warming.
the springs of enthusiasm diffused
make up a common stream.
The city eyes the Pasch:
with this arrival, perhaps
a Pasch of final triumph?
What strategies will this supposed Messiah
draw out to strike the Romans,
not alert to what’s at hand?
Hardly would the alienated
Priests and Scribes throw loyalties to the wind:
their method’s always accommodation.
Jesus lifts on high a burning torch of justice,
to view all happenings in its flame.
The peaceful ass a message in itself;
the Spirit of Jesus poised to purposes
to come, and those unseen.
He preaches, prophesies the city’s end,
but not by him.
Themes unheard and unsuspected.
Sometimes he climbs to Bethany
to be with Martha and the other two.
The tension’s in his presence;
when he’s not there,
the rumourmongers knowingly predict
a storm to come.
Scribes and High Priests are locked in conference;
the Paschal lambs are slaughtered by lower priests;
the Paschal meal eaten solemnly in groups.
Only the visitors and convert Jews are lonely:
they know not what to think.
And secretly Judas is received,
and promises to betray his Master
in the dark.
The arrest, first bruited by rumour;
then questionings and processes
with the High Priests
(one nominal, the other actual)
passing the responsibility to Pilate.
Then out: “This is your King!”,
said in mockery.
“Not him but Caesar!”:
obsequiousness plays its role
in pressurising.
Bound, blood-splattered,
crowned with hardened thorns
stuck in his flesh;
and he receives it all
with all the malice behind it,
down to its ancient roots.
Zacchaeus and the other faithful must have thought,
“Where’s that power fled?”
The sudden chill of failure and deception
drops through the air,
and every heart is driven to ebbing faith,
and ever deeper doubt.
Enthusiasm’s attacked from all sides
by questioning and fears,
solace of any kind not found.
What thoughts came to such converts as Zacchaeus
at that moment?
A crowd in shock and unprepared.
Through them He bears His Crossbar,
a visitor constrained
to aid a weakened body
and calm-suffering mind.
The soldiers keep him moving,
The nails are fixed.
The Crossbar’s raised.
The sky is darkened.
“It is fulfilled …!”.
The earth quakes.
The long dead arise, are seen.
The faithful there too numbed to fear.
Zacchaeus would be near,
and his soul opens with the world’s.
There with the others:
not panicked, but
with the fixity of despair.
Heroic souls; only God-sustained.
Lower the body, carry it, leave it in a tomb.
The Sabbath comes upon this deed of darkness,
to other injustice never equated,
and yet buys back. 15 February 2008
Sakkeus í Jerúsalem?
[Hugleiđing ţessi fyrir föstudaginn langa hefst á útskýringu á frásögninni af Sakkeusi hjá Lúkasi guđspjallamanni. Einhver ferskleiki og fjör einkennir frásögn Lúkasar af fundum Sakkeusar og Drottins í Jeríkó, sem líkist frásögnum Matteusar og Jóhannesar, sem var viđstaddur, og Markúsar sem heyrđi hana af vörum sjónarvottarins Péturs. En ógerlegt er ađ Lúkas hafi séđ ţessa atburđi međ eigin augum. Skrásetningu ţessarar frásagnar er annađ hvort hćgt ađ miđa viđ tímann fyrir eđa eftir eyđileggingu musterisins á hernámsárum Rómverja í Jerúsalem. Sé seinni kosturinn valinn ţá merkir ţađ ađ Lúkas hafi veriđ ađ safna heimildum og flokka ţćr fjörutíu árum eftir atburđina eđa jafnvel síđar. Hann kynni síđan ađ hafa ritađ sjálft guđspjalliđ löngu eftir ađ hann viđađi ađ sér efni til ţess. En ef fyrri kosturinn er valinn gćti frásögnin allt eins hafa veriđ skráđ fáum árum eftir atburđina. Sakkeus var yfirtollheimtumađur Rómverja í Jeríkó og bendir tignarstađa hans til ţess ađ hann hafi sennilega ekki veriđ ungur ađ árum. Ţó ađ Lúkas hafi áreiđanlega gert uppkast ađ frásögninni um leiđ og hann heyrđi hana, ţá er hún svo fjörlega endursögđ ađ hana virđist annađ hvort mega rekja til fundarins viđ Sakkeus eđa traustra endurminninga eins eđa fleiri sjónarvotta sem gátu endursagt hana á trúverđugan hátt. Einnig er hugsanlegt ađ ţeir hafi haft ađgang ađ rituđum heimildum sem kynnu ađ hafa varđveist međal kristinna manna í Jeríkó, ef til vill hjá fjölskyldu hans eđa vinum.
Ekki er ólíklegt ađ kunningjar Sakkeusar hafi munađ vel eftir honum og ţví er afar sennilegt ađ hann hafi haldiđ fast viđ trú sína á ţeim miklu umbrotatímum sem eftir fylgdu í Jerúsalem svo skömmu eftir sinnaskipti hans.]
Lúkas einn ritar um Sakkeus í Jerikó.
Hann rćđir af ţekkingu um lyndiseinkunn hans og áform,
rétt eins og Pétur rćddi viđ Markús um Bartímeus.
Gćti Lúkas hafa hitt Sakkeus á gamals aldri
og heyrt frásögn hans?
Eđa heyrđi hann hana af vörum sjónarvotts?
Ţrjátíu ára töf eđa lengri
gerir seinni kostinn líklegri.
En ţegar Jesús hélt ţađan ásamt mannfjöldanum mikla
til Olíufjallsins úr austri til ađ dveljast ţar, ađ minnsta kosti um nóttina,
horfđi Sakkeus ţá á ţá hverfa á brott og hrópin dvína í fjarska?
Eđa var ákafi hans svo mikill
ađ hann kaus ađ slást í hópinn?
Getum viđ gert okkur slíka ákvörđun í hugarlund,
og úrslitin fullkomlega óráđin?
Ţegar ţeir koma til Betfage
finna ţeir ösnuna og folann og fá ađ láni,
og hópurinn ţokast síđan niđur vesturhlíđarnar
og sameinast mannfjöldanum
sem var viđ borgarhliđiđ.
Jesús heldur ákveđinn áleiđis til musterishćđarinnar;
Báđir hóparnir sameinađir í manngrúanum
seinka förinni og tefja hana,
en Jesús er í farabroddi
sterkur og kyrrlátur í fasi.
Sakkeus hefđi glađst yfir móttökunum,
fundur hans og trúskipti ofarlega í huga.
Ákafinn hefur breiđst út
og rennur nú í sameiginlegum farvegi.
Páskarnir nálgast í borginni:
tákna ţessir páskar
hinn endanlega sigur
ţegar ţeir koma?
Hvernig ćtlar ţessi svokallađi Messías
ađ berja á Rómverjum,
hefur hann ekki kynnt sér ađstćđur?
Tćplega munu óvinveittir
prestarnir og hinir skriftlćrđu bregđast ţeim:
ţeirra ađferđ er sífellt ađ laga sig ađ ađstćđum.
Jesús hefur kyndil réttlćtisins hátt á loft,
svo ađ sjá megi alla atburđi í loga hans.
Friđsamlegur asninn ber bođskap í sjálfum sér;
andi Jesú er búinn undir komandi atburđi,
sem enginn sér fyrir.
Hann prédikar, spáir eyđileggingu borgarinnar,
en ekki af sínum völdum.
Ţetta hefur enginn heyrt né grunađ fyrr.
Stundum heldur hann upp til Betaníu
til ađ dveljast hjá Mörtu og hinum tveimur.
Spenna ríkir í návist hans;
ţegar hann er fjarverandi
spá sögusmetturnar íbyggnar
stormviđri.
Hinir skriftlćrđu og ćđstu prestarnir ráđa ráđum sínum;
undirprestarnir slátra páskalömbunum;
fólkiđ neytir páskamatarins ţögult í hópum.
Ađeins gestirnir og ţeir Gyđingar sem tekiđ hafa trú eru einmana:
ţeir vita ekki hvađ skal halda.
Og á laun er tekiđ á móti Júdasi
sem lofar ađ svíkja meistara sinn
í myrkrinu.
Ţá er handtakan og tilheyrandi sögusagnir;
síđan yfirheyrsla og réttarhöld
hjá ćđsta prestinum
(einum ađ nafni til, hinum í raun)
sem varpar ábyrgđinni á Pílatus.
Síđan úti fyrir: „Sjáiđ ţar konung yđar!“,
var sagt međ hćđnisrómi.
„Viđ höfum engan konung nema keisarann!“:
ţrćlslundin á alltaf sinn ţátt
í ţvingunum.
Hann var bundinn, blóđugur,
krýndur hörđum ţyrnum
sem stungust í hold hans;
og hann tók á móti ţví öllu
og allri illskunni sem ađ baki bjó,
allt frá hennar fornu rótum.
Sakkeus og ađrir trúađir hljóta ađ hafa hugsađ:
„Hvar er nú allur krafturinn?“
Skyndilega fyllast ţeir
angist mistaka og svika,
og trúin veikist í sérhverju hjarta
og fyllist jafnvel enn meiri efasemdum.
Sótt er ađ trúnni úr öllum áttum,
hvarvetna spurningar og ótti,
enga huggun neins stađar ađ finna.
Hvađ hugsađi mađur eins og Sakkeus,
sem nýlega tók trú, á slíkri stundu?
Lýđurinn er í uppnámi, óundirbúinn.
Hann ber krosstré sitt í gegnum mannfjöldann,
áhorfandi er ţvingađur
til ađ ađstođa ţennan ţróttlitla líkama
og huga sem ţjáist í hljóđi.
Hermennirnir reka hann áfram.
Nöglunum er komiđ fyrir.
Krosstréđ reist upp.
Himinninn dökknar.
„Ţađ er fullkomnađ ...!“
Jörđin bifast.
Menn sjá ađ löngu látnir rísa upp.
Hinir trúuđu eru of lamađir til ađ óttast.
Sakkeus hefur veriđ ţar nćrri,
og sál hans opnast um leiđ og heimurinn.
Ţarna međ hinum:
ekki skelfingu lostinn, heldur
stjarfur af örvćntingu.
Hetjusálir: Guđ einn er ţeirra stođ.
Líkiđ er tekiđ ofan, boriđ til grafar og lagt ţar til.
Hvíldardagurinn rennur upp yfir ţetta myrkraverk,
ekkert óréttlćti jafnast á viđ ţađ,
sem ţó bođar endurlausn.
15. febrúar 2008
Zacheusz w Jeruzalem?
[Ta medytacja w Wielki Piątek zaczyna się od biblijnego komentarze do tej historii opowiedzianej przez św. Łukasza. W opowiadaniu św. Łukasza jest świeżość i witalność spotkania z Zacheuszem w Jerycho. To przypomina inne narracje św. Mateusza i św. Jana, którzy byli tak obecni, i św. Marka, który dowiedział się o tym wydarzeniu z pierwszej ręki od św. Piotra. Ale niemożliwym jest to, że św. Łukasz mógł być świadkiem tych wydarzeń. Ze względu na wybór daty przed czy po zniszczeniu Świątyni podczas Rzymskiej okupacji Jeruzalem, późniejsze datowanie znaczyłoby, że św. Łukasz zbierał i porównywał dane przez czterdzieści lat, albo i więcej, drugie datowanie dałoby datę, która byłaby do czterdziestu lat późniejsza. Datowanie pisania Ewangelii może znacznie różnić się od datowania materiału, który zbierał. Wcześniejsze datowanie tej historii w jej oryginalnej formie być może nastąpiło parę lat później niż miało miejsce to wydarzenie. Jako że Zacheusz był nadrzędnym poborcą podatkowym w Rzymskim Jerycho, jego starszeństwo być może wskazuje, że nie był młody. Mimo, że św. Łukasz z pewnością spisał tę historię, tak jak ją otrzymał, jest tak barwnie przepowiedziana, że wydaje się, że musiała pochodzić albo ze spotkania Zacheusza, albo z sinych wspomnień jednego lub więcej osób z tych, którzy byli jego świadkami, i kto albo pamięta tradycję jasno i dokładnie, albo kto posiadał, lub miał dostęp do pisemnego zapisu, który mógł być w posiadaniu społeczności Chrześcijańskiej w Jerycho, jeśli zostało zachowane w jego rodzinie, czy u przyjaciół.
Jest pewne entailment, które może być czytane z tym z oddziaływaniem na hipotezę odnośnie historii, takiej, jaką ją przedstawiamy: że Zacheusz był dobrze zapamiętany przez tych, którzy go znali, i najbardziej prawdopodobnym jest to, że został wytrwały w swoim wierzeniu poprzez dramatyczne wydarzenia, które nastąpiły w Jeruzalem tak szybko po jego nawróceniu.]
Tylko św. Łukasz pisze o Zacheuszu z Jerycho.
Z poufałością mówi o jego charakterze i motywach, tak jak św. Piotr mówił św. Markowi o Bartymeuszu.
Czy św. Łukasz mógł spotkać starego Zacheusza
i usłyszeć jego opowieść?
Albo czy o tym opowiedział mu świadek tych wydarzeń?
Biorąc pod uwagę opóźnienie trzydziestu lat lub więcej
to drugie jest bardziej prawdopodobne.
Ale kiedy Jezus odszedł z tym wielkim tłumem
na Górę Oliwną, ze wschodu, by spędzić tam przynajmniej noc,
czy nie Zacheusz obserwował kroki Jezusa, krzycząc z oddali?
Czy nie, jego wielka gorliwość ,
wybrał przyłączenie się?
Czy możemy wyobrazić sobie ten wybór,
którego wynik jest całkiem nieznany?
Przybycie do Betanii;
osioł i źrebię są znalezione i pożyczone,
a po zachodniej stronie tłum schodzi,
by połączyć się z tłumem,
z którym spotyka się przy bramie do miasta.
Celowo Jezus idzie w kierunku górskiej Świątyni;
Łącząc podwójny tłum
przytrzymany i spowolniony,
podczas gdy Jezus głęboko i spokojnie
z zamieszeniem wyszedł na przód.
Świeży od kontaktu i nawrócenia
Zcheusz odebrał przywitanie ciepło.
Źródła entuzjazmu rozproszyły się
By stworzyć wspólny strumień.
Miasto jest świadkiem Paschy:
Z tym przybyciem, być może
Pascha ostatecznego triumfu?
Jakie strategie ten przypuszczalny Mesjasz
Wybierze by uderzyć w Rzymian,
Którzy nie spodziewają się tego?
Odosobnieni Kapłani i Skrybowie
Nie wyrzucą swojej lojalności na wiatr:
Ich metodą jest zawsze przystosowanie się.
Jezus wysoko wznosi palącą się pochodnię sprawiedliwości,
aby widzieć wszystkie wydarzenia w jej płomieniu.
Pokojowy osioł jest przesłaniem samym w sobie;
Duch Jezusa gotowy do celów, które przyjdą
i które będą niewidoczne.
N naucza, prorokuje koniec miasta,
ale nie z jego ręki.
Tematy o których się nie słyszało i których się nie spodziewano.
Czasami wspina się do Betanii,
by być z Marta i z pozostałymi dwojga.
Napięcie jest w jego obecności,
gdy go nie ma tam,
plotkarze przewidują,
że nadejdzie burza.
Skrybowie i Wysocy Kapłani są zamknięci na konferencji;
Paschalne Baranki są zabijane przez niższych Kapłanów;
Paschalne posiłki są uroczyście jedzone w grupach.
Tylko odwiedzający i nawróceni Żydzi są samotni:
nie wiedzą co myśleć.
W tajemnicy przyjęty jest Judasz,
który obiecuje zdradzić swojego Mistrza
w ciemności.
Aresztowanie, potem przesłuchiwanie
i proces z Wysokimi Kapłanami
(jednym formalnym, drugim właściwym)
którzy przenieśli odpowiedzialność na Piłata.
A potem: “To jest twój Król!”,
powiedziane w szyderstwie..
„Nie on ale Cezar!”:
służalczość odgrywa rolę
w wywieraniu nacisku.
Związany, zakrwawiony,
ukoronowany cierniami,
które wbijają się w ciało;
on otrzymuje to wszystko
z całą złośliwością, która się za tym kryje,
i która sięga starożytnych korzeni.
Zacheusz i inni wierni musieli myśleć,
„Gdzie umknęła ta moc?”
nagły chłód porażki bycia oszukanym
wypełnia powietrze,
i każde serce jest pociągnięte do odpływu wiary,
i nawet głębszych wątpliwości.
Entuzjazm jest atakowany ze wszystkich stron,
Przez przesłuchiwanie i strach,
Nigdzie nie można znaleźć pocieszenia.
Jakie myśli przychodziły do głowy
takim nawróconym jak Zacheusz?
Tłum w szoku, nieprzygotowany.
Pomiędzy nimi Jezus niesie Swój Krzyż,
przechodzień przymuszony
do pomocy słabnącemu ciału
i w spokojnie cierpiącemu umysłowi.
Żołnierze poganiali go,
Gwoździe są przybijane.
Krzyż podniesiony.
Niebo ciemnieje.
„Wypełniło się...!”
Ziemia się trzęsie.
Widzi się powstających z martwych.
Wierni są zbyt oniemiali by się bać.
Zacheusz byłby blisko,
a jego dusza otwiera się z duszą świata.
Tam z innymi:
nie panikujący, ale
oddany rozpaczy.
Heroiczne dusze, tylko podtrzymywane przez Boga.
Zdejmują ciało, niosą je i zostawiają w grobie.
Szabat przychodzi na ten uczynek ciemności,
do innej niesprawiedliwości, która nigdy nie będzie wyważona
a jednak odkupia.
15 luty 2008