Saga kirkjunnar og þróun hennar

Frá kristnitöku hefur verið kirkjustaður á Hólmum við Reyðarfjörð, eða allt fram á byrjun síðustu aldar. Hólmar var mikil kostajörð. Gott jarðnæði, hlunnindi og lá vel við góðum fiskimiðum. Þótti hún á öldum áður vera á meðal fjögurra bestu brauða á landinu.

Kirkjustaður var nokkurn veginn miðsvæðis miðað við samgöngur í þá daga, enda bæði um að ræða land og sjóleið eftir því sem best hentaði.

Kirkja stóð á Hólmum fram til ársins 1913 en hún var þá rifin. Hólmasókn var skipt upp í tvær sóknir árið 1900 en þá reis þjóðkirkja á Eskifirði í kjölfar þess að fríkirkja var byggð einnig á Eskifirði árið 1884 og rifin árið 1942.

Einn af frumkvöðlum í hópi þjóðkirkjufólks til þess að fylgja eftir byggingu þjóðkirkju á Eskifirði var Guðrún Túlinius.

Þann 26. júní árið 1898 var samþykkt á safnaðarfundi að byggja kirkjuhús á Eskifirði er skildi verða 22 álnir á lengd og 14 álnir á breidd. Það sama ár, var verkið hafið og tilhöggvinn viður fluttur inn frá Noregi og byggt eftir teikningu dansks verkfræðings, Brincks, að nafni.

Yfirsmiðir voru þeir Guðni Jónsson á Grund og Björn Eiríksson snikkari.

Um 1980 var einna fyrst rætt um að búa starfsfólki kirkjunnar og auknu kirkjustarfi safnaðarins betri aðstöðu hér á Eskifirði.

Þótti sýnt að ekki yrði tjaldað til nema einnar nætur í þeim efnum með þó ærnum tilkostnaði. Var þá stefna tekin í þá átt að hugsa lengra fram í tímann og binda þannig ekki hendur þeirra sem á eftir koma.

Þá var lagt mikið upp úr því að tónlist, sem á sína löngu hefð og sögu hér um slóðir fengi boðlega aðstöðu til þess að njóta sín.

Til þess að samræma margþætt sjónarmið og leggja grunn að þessu verki, var ráðinn Gylfi Guðjónsson, arkitekt. Vann hann að þessu verki í góðu samstarfi við sóknarnefnd.

Samþykkt var síðan á safnaðarfundi 18. mars 1990 að hefja framkvæmdir við fyrsta áfanga. Áður, þann 28 september 1989, hafði bæjarstjórn Eskifjarðarkaupstaðar samþykkt lóð undir bygginguna í Bleiksárgili svonefndu utan við Eskifjarðargrafreit og innan við skrúðgarðinn. Þar, gegnt hliði bæjarins, milli gróðursælla garða, undir förgum fossum Bleiksárinnar og framtíðar útivistarsvæði kaupstaðarins stendur nú þetta fagra hús, vígt af biskupi Íslands herra Karli Sigurbjörnssyni þann 24.september árið 2000.

Húsið er um 860 fermetrar að gólffleti. Í kirkjusal komst fyrir u.þ.b. 240 gestir. Hægt er að opna bæði fram í forstofu og inn í safnaðarsal og skapast þá rými fyrir um eitt hundrað og tuttugu gesti í viðbót.

Safnaðarsalur rúmar vel á annað hundrað manns í sæti.