Á siglingu í Suður – Frakklandi.

Við höfðum gengið með það í maganum, hjónakornin, í mörg ár, að leigja okkur síkjabát og leggjast út. Helst höfðum við Bretland í huga enda hafa slíkar siglingar einhvern veginn verið mest áberandi þar, a.m.k. svona út í frá. Svo var það einn góðan veðurdag í fyrrasumar að við komum örþreytt heim úr vinnu og sáum lítinn nettan sjónvarpsþátt, sem einmitt gerðist um borð í slíkum báti. Þetta varð til þess að við fórum að huga nánar að málinu og í stuttu máli vorum við komin með flugmiða um London til Nice, bílaleigubíl í tvær vikur og bát í eina viku, allt klárt, á innan við mánuði. Allt var þetta fundið, staðfest og greitt á netinu. Þetta með bílaleigubílinn kom inn í dæmið í undirbúningnum og kom í ljós að það kom best út fyrir okkur að hafa hann allan tímann og geyma meðan á bátsferðinni stóð. Fljótlega eftir að undirbúningur hófst var ákveðið að elsta dóttir okkar hjóna og tengdasonur slægust í hópinn þannig að við urðum fjögur sem lögðum land undir fót, vængi, hjól og kjöl, svo öll farartæki séu nú talin. Það var ekki verra að hafa þau með, ekki síst þar sem förinni var heitið til Suður-Frakklands og við svo heppin að dóttirin talar ágæta frönsku.

Það var ógleymanlegt að koma inn til lendingar í Nice á björtu sumarkvöldi snemma í september. Sólin var að setjast í Miðjarðarhafið og hafsflöturinn glitraði, skúturnar vörpuðu skuggum, Korsíka og Malta voru eins og litlar þúfur og fjöllin voru stórkostleg, skammt ofan við ströndina. Þar sáum við m.a. úr flugvélinni gríðarlegt klettabelti og gljúfur, sem við sáum svo betur síðar. Allt gekk upp, bílaleigubíllinn beið á sínum stað, hentugur og þægilegur. Við ókum sem snarast út úr Nice, enda átti þetta ekki að verða borgarferð, og fundum fljótlega lítið gistihús, þar sem góður matur var fram borinn og síðan lögðumst við til hvílu. Við hjónin opnuðum stóra og góða glugga og fengum hægan andvara í gegnum herbergið en úti fyrir skein tunglið og varpaði ljóma sínum beint á okkur. Það var gott að sofna.

Næsta dag ókum við sem leið lá í átt að þorpinu Beaucaire þar sem báturinn beið. Leiðin, sem varð fyrir valinu var óskaplega fögur. Við ókum um þrönga fjalladali og skörð, fram hjá himinháum gljúfrum, þeim sem áður blöstu við úr flugvélinni og nefnast Grand Canyon, í gegnum lítil sveitaþorp og fram hjá glæsilegum köstulum. Við stoppuðum þegar okkur langaði til, eitthvað fallegt var að sjá eða við vorum svöng. Meðal annars létum við freistast af miklum neðanjarðarhellum, Baume Obscure, sem höfðu að hluta til uppgötvast á nýjan leik fyrir örfáum árum (1996) en höfðu að geyma miklar mannvistarminjar. Leiðin að hellunum var heldur fornfáleg. Ef ekki hefði verið fyrir allan trjágróðurinn hefði mátt ætla að við værum á niðurlagðri íslenskri fjallaslóð. Hellarnir voru hinsvegar stórkostlegir með neðanjarðará, fossaföllum og flúðum. Við fórum niður og upp og lengra niður og gengum lengi. Það er enginn vandi að fá innilokunarkennd en hellarnir eru upplýstir, stígalagðir og þar hljómar leiðsögn úr hátalarakerfi. Það var einkennilegt að koma aftur út í sólina og hitann því neðanjarðar var ansi kalt. Þarna hafa fornmenn hafst við og skilið eftir ýmis ummerki. Þetta kvöld fundum við okkur lítið hótel utan við lítið þorp og fengum okkur rauðvínsglas úti á svölum undir svefninn við undirleik engispretta og fuglasöngs.

Á laugardegi komum við til fyrirheitna landsins, þorpsins Beaucaire þar sem báturinn beið. Eftir hádegismat og hattakaup á götumarkaði stigum við um borð og fengum u.þ.b. 10 mínútna kennslustund í siglingum á slíkum farartækjum. Með í för voru einnig 4 reiðhjól. Báturinn var framar okkar væntingum. Tvær rúmgóðar káetur og lítið baðherbergi fylgdi hvorri káetu, þannig að hvort par hafði salerni og sturtu fyrir sig. Frammi var lítið eldhús með eldavél, vaski og tveimur litlum ísskápum og setustofa og uppi sólstólar og sólhlíf svo nokkuð sé nefnt. Bóndi minn, sem hefur áralanga reynslu af rútuakstri, tók við stýrinu til að byrja með en öll prófuðum við auðvitað. Það kom í ljós að báturinn var vakur mjög enda flatbytna og betra að sofna ekki undir stýri. Meðfram skurðbakkanum sátu veiðimenn og fiskilínur lágu gjarnan langt út. Þá var nú betra að passa sig því ef siglt var á línurnar og þær flæktar urðu þeir feiknalega viðskotaillir og orðljótir. Við létum það ekki henda nema einu sinni og þá þótti mér gott að skilja ekki of mikla frönsku. Hinsvegar stoppuðum við og bættum skaðann og veiðimaðurinn blessaði okkur í kveðjuskyni. Þeir skipta fljótt skapi, sumir. Fyrsta daginn settum við upp sólhlífina en eftir að hafa misst hana í vatnið á innan við hálftíma létum við slíkt pjatt eiga sig það sem eftir var. Hinsvegar flögguðum við íslenska fánanum daglega, bæði í stafni og skut.

Næstu vikuna höfðum við það afskaplega gott. Við fórum gjarnan í búð eða á markað á morgnana og sóttum okkur nýtt brauð og osta, lögðum svo af stað um tíuleytið og fengum okkur morgun/hádegisverð uppi á dekki meðan einn stýrði og var þá þjónað af öðrum. Svo sigldum við í rólegheitum milli þorpa og bæja í góðu yfirlæti fram til sex eða þar um bil en þá lögðum við að bryggju í því þorpi sem hentaði, höfðum fataskipti og fundum okkur veitingahús, þar sem við sátum fram eftir kvöldi. Eftir að við komum um borð aftur var sest að spilum eða haldið áfram að spjalla.

Öll vorum við undir það búin að leiðast stundum á þessari hægferð og höfðum tekið með okkur lestrarefni í ríkum mæli. Sjálf var ég búin að sjá það fyrir mér að fara í land stundum og ganga meðan báturinn sigldi en þetta fór nú þannig að það var svo gaman hjá okkur að ég tímdi aldrei að fara ein í land og allar bækur komu ólesnar til baka. Allan daginn vorum við að sjá eitthvað nýtt, landslag, dýralíf, gróður og fólk. Við sigldum eftir skurðum, sem voru lagðir fyrir margt löngu til að auðvelda fólks- og birgðaflutninga meðfram ströndinni því strönd Suður-Frakklands er eins og suðurströnd Íslands, hafnleysa. Ofan við ströndina er mikið votlendi og þar í gegn voru grafnir þessir skipaskurðir, sem í dag þjóna fyrst og fremst ferðamönnum en þó mættum við allmörgum prömmum í vöruflutningum. Meðfram skurðunum liggja stígar, þar sem fólk hjólar og gengur og allsstaðar sitja fiskimenn. Víða má sjá litla kofa, þar sem fólk býr við furðulegar aðstæður og í þessu votlendi er fjölbreytt og fallegt fuglalíf og sáum við fjölmarga flamingóa svo nokkuð sé nefnt. Þá er svæðið þekkt fyrir hvíta villihesta, sem ganga þarna um og eru afar styggir og voru fjölmargir allt um kring. Við sigldum líka eftir ám, sem var ekki síðra.

Þorpin sem við stoppuðum í voru af öllum stærðum og gerðum og við notuðum hjólin óspart, bæði í áfangastað kvölds og morgna og eins ef við sáum eitthvað áhugavert yfir daginn. Þá var bara lagst að bakkanum þar sem við vorum stödd og hjólað eða gengið af stað. Meðal eftirminnilegustu staðanna má nefna Aigues Mortes. Þar lét Lúðvík níundi reisa gríðarlegan múr, sem enn stendur nær óskemmdur og umkringir þennan bæ. Inni í múrnum er ekki safn heldur lifandi bær með verslunum, veitingastöðum, skrifstofum og íbúðum. Allar götur eru einstefnugötur enda þröngar, upphaflega lagðar fyrir fótgangandi fólk og hesta. Húsin eru ævaforn og allt heldur sér sérlega vel enda þessu svæði hlíft í styrjöldum vegna staðsetningar. Þó má sjá holur eftir byssukúlur ef grannt er skoðað. Steinsmiðum var falið að reisa vegginn og komu þeir víða að í þeim tilgangi. Þeir voru farandverkamenn og merktu hvern stein sem þeir lögðu í múrinn með sínu persónulega merki. Þau tákn minna nú mjög á tákn Frímúrarareglunnar og þótti okkur afar fróðlegt að skoða þetta allt saman. Við gengum eftir endilöngum múrnum en á honum eru fjölmörg hlið sem hvert heita sínu nafni og benda nöfnin til notkunar á fyrri tímum svo sem kornhlið. Þar eru líka með reglulegu millibili lítil útskot með sléttum setum með gati niður úr og komumst við að þeirri niðurstöðu að þarna hefðu verið salerni varðmanna á fyrri tímum og úrgangurinn bara látinn húrra niður utan við múrinn. Niðri á ströndinni eru miklar saltnámur og mátti þar sjá stóra saltskafla sem minntu Íslendinga helst á snjóskafla, a.m.k. úr hæfilegri fjarlægð séð.

Í Port Ariane sem stendur í suðurjaðri Montpellier er nýlega búið að byggja nýja höfn og er allt umhverfi hið glæsilegasta. Þar vorum við stödd 11. september 2001 þegar við fengum fréttir af árásum á tvíburaturnana í New York og var illa brugðið. Við fylgdumst grannt með fréttum að heiman og þá var ómetanlegt að hafa aðgang að fréttasíma Ríkisútvarpsins. Einnig keyptum við blöð og var þá gott að hafa frönskumælandi dóttur og þýskumælandi tengdason með í för, þannig að við sáum fljótt að ekki var ástæða til að æða heim, eins og var okkar fyrsta hugsun. En vissulega settu þessir atburðir mark á okkur eins og aðra og við urðum t.d. vör við herflutninga Frakka í lofti, sem virtust safna saman herflugvélum enda kom fram í fréttum að þeim væri stefnt að Miðjarðarhafi.

Það var líka sérlega eftirminnilegt að koma til St. Gilles þar sem við skoðuðum m.a. ævafornar rústir. Af þeim stendur lítið annað uppi en turn með stórkostlegum hringstiga, byggðum af steinsmiðum þeirra tíma. Hringstiginn þykir gott dæmi um einstakt afrek steinsmiða og á 17. öld flykktust þeir þangað í pílagrímsför og rituðu tákn sín á veggi sem staðfestingu á komu sinni. Því fundum við þar aftur fjölmörg tákn Frímúrarareglunnar. Líkan af þessum turni var gjarnan prófstykki til sveinsprófs.

Við vorum ákveðin í að komast í víngerð og tókst en samt ekki eins og við höfðum gert ráð fyrir. Einn daginn tókum við hjólin og lögðum af stað og fundum vissulega víngerð. Hún var í einkaeign ungra hjóna, sem greinilega áttu í nokkru basli. Þarna var sameiginleg víngerð flestra bænda en þessi hjón voru einyrkjar, ræktuðu sín vínber og unnu úr þeim sjálf í stað þess að leggja inn í “kaupfélagið” eins og hinir. Þetta virtist erfið aðstaða að vera í og ekki fengum við skýringar á þessari sérstöðu. Við hjóluðum svo áfram og fundum þá “kaupfélagið” þar sem bændurnir voru einmitt að leggja inn uppskeru sína. Þeir komu hver af öðrum á traktorum með litla opna vagna aftan í, yfirfulla af vínberjum, og sturtuðu af vögnunum niður í þró, þar sem spírall kramdi berin og flutti niður í tanka. Þarna ríkti hálfgerð réttarstemning (þó án söngs) og allir glaðir og reifir að bera saman uppskeruna milli vagna og við fyrri ár. Göturnar voru þaktar klesstum vínberjum sem festust við dekkin á hjólunum og skósólana þannig að við límdumst niður. Svo fórum við í “kaupfélagsbúðina” og keyptum okkur smávegis á kúta. Meðan við vorum stödd þar inni kom drengur, 11 – 12 ára gamall, á miklu hendingskasti að kaupa rauðvín fyrir kvöldmatinn heima hjá sér. Þetta sáum við reyndar oftar og víðast var hægt að finna í verslunum stóra kúta með rauðvíni, hvítvíni og rósavíni og svo var fólk með brúsa og fyllti á eftir hentugleikum og kostaði smáaura.

Við kvöddum bátinn með eftirsjá, ákveðin í að endurtaka leikinn og vera þá lengur, 10 – 14 daga hið minnsta.
Næstu vikuna þvældumst við svo um á bílnum, komum m.a. við í St. Tropez og Monte Carlo en þetta var ekki borgarferð svo við hörfuðum jafnharðan upp í fjöllin aftur enda stórkostlegt að vera þar á ferðinni. Við héldum áfram að flækjast milli lítilla þorpa og fundum m.a. kastala í Le Arc. Kastali þessi var frá 12. öld og þar ólst upp ung stúlka sem hét Rósalinda. Hún var ákaflega blíð og góð en faðir hennar harðstjóri. Hún hafði fyrir sið að læðast út á nóttunni með brauð í körfu og gefa fátækum. Þetta komst upp og eina nóttina fóru varðmenn á eftir henni. En viti menn, þegar klútnum var svipt af körfunni höfðu brauðin breyst í blóm fyrir kraftaverk. Rósalinda hefur á sér mikla helgi og er jarðsett þarna skammt frá. Bróðir hennar var einn fyrsti Frímúrarinn og lagði hornstein að þeirri reglu, skv. þeim upplýsingum sem við fengum þarna og á vegg í borðsalnum hékk postulínsdiskur með öllum táknum Frímúrara.

Við komum líka í pínulítið þorp uppi í fjöllum sem lifir einkum á korkframleiðslu. Allt umhverfis þorpið vaxa tré með korkberki og íbúar rista börkinn af og búa til ýmislegt. Við keyptum þarna fallega körfu úr berki. Það hafði svo sem ekkert verið gert við hana, bara skorin af trénu og sléttuð örlítið að neðan svo hún geti staðið. Seljendurnir voru ævaforn hjón sem stóðu úti á götu og seldu körfur og álegg, nokkurs konar hnetusmjör, sem konan bjó til í eldhúsinu. Þarna eru líka ræktuð lavenderblóm í stórum stíl og síðustu nóttina gistum við í stóru og fallegu gistiheimili uppi fjöllum þar sem lavenderblóm og sítrónutré uxu við húsvegginn. Þarna vorum við komin á slóðir þar sem ýmislegt benti til að fólksflótti væri úr dreifbýli til borganna og virtist nokkrum erfiðleikum háð að halda uppi byggð. Auðvitað erum við að leggja saman tvo og tvo miðað við það sem bar fyrir augu og kannski fáum við stundum út tuttugu en svona kom þetta okkur fyrir sjónir. Þetta gistiheimili hefði þess vegna getað verið byggð með tilstuðlan Byggðastofnunar Frakka eða ígildi hennar og töluvert hafði verið í lagt á sínum tíma og húsið vel búið. Viðhaldi var hinsvegar ábótavant og við vorum einu næturgestirnir þessa nótt. En gestrisnin var engu lík. Það ráku þetta greinilega hjón og líklega áttu þau það og synir þeirra sátu við næsta borð um kvöldið yfir skólabókunum. Maðurinn hafði fengið sér í annan fótinn og var afskaplega kátur og vildi allt fyrir okkur gera. Konan hélt sig til hlés en eldaði þannig kvöldmáltíð að frægustu kokkar heims gætu lært sitt hvað af henni. Og ekki var morgunverðurinn síðri en þó eru gestrisnin og viðmótið minnisstæðust. Að ekki sé minnst á útsýnið. Þarna vorum við uppi í fjöllum og ein hliðin á borðsalnum var gluggi þannig að við blöstu fjöll og firnindi. Þetta var eins og að vera komin til Ævintýralandsins sjálfs. Þar sem við sátum þarna heilluð og hrifin hafði tengdasonurinn orð á því að nú vantaði bara þrumuveður til að fullkomna myndina. Hann fékk óskina uppfyllta á innan við tíu mínútum. Sumir hafa betri sambönd en aðrir.

Bátsferðin og sá ferðamáti fær einlæg meðmæli okkar og þótt við höfum valið þá leið að finna okkar bát, flug, bíl og allt saman á netinu þá bjóða íslenskar ferðaskrifstofur slíka þjónustu. Við mælum hinsvegar eindregið með því að fólk noti sér netið til undirbúnings og lesi sér vel til því þannig má njóta ferðarinnar mun betur og hættan á að missa af einhverju áhugaverðu minnkar til muna. Ég hef haft þann sið að kaupa litla upplýsingabók um þann stað sem ég er að fara að heimsækja og mæli sérstaklega með útgáfu sem heitir Time Out og er gefin út af Penguin Books. Í þetta skiptið fann ég enga slíka bók hér á landi en var svo heppin að detta um hana í bókabúð í London á leiðinni til Frakklands.

Maturinn í Suður-Frakklandi er afskaplega lostætur og flestir ættu að geta fundið eitthvað við sitt hæfi. Mig langaði þó ekki í fiskinn en var orðin fastur áskrifandi kræklingarétta af ýmsu tagi, sem smökkuðust sérlega vel. Kræklingur er einmitt ræktaður í votlendinu ofan við ströndina og sáum við víða merki um slíkt.
Þessi árstími hentaði mjög vel til slíkrar ferðar. Við vorum þarna fyrstu tvær vikurnar í september, háannatíminn liðinn þannig að fólksfjöldinn á svæðinu var mjög hóflegur og við komumst í meira návígi við íbúana í þorpunum fyrir vikið. Eigi að síður var veðrið dásamlegt, um 25 gráðu hiti alla daga og sólskin og ekki nema allra síðustu dagana að fyrir kom að við fengum rigningu en þá stutta stund í einu og helst á nóttunni svo það kom ekki að sök. Reyndar hafði verið óvenju þurrt og víða var varað við hættu á skógareldum. Eitt kvöldið fundum við mikla reykjarlykt og sáum svo í fréttum að stórt svæði hafði brunnið og mannskaði orðið, þannig að það var betra að hafa varann á.

Við komum okkur upp þeim sið fyrir 4 árum í Malasíu að taka inn einn tappa af koníaki kvölds og morgna að ráði hjúkrunarfræðings til varnar magakveisum. Þetta virkaði ágætlega, bæði í Malasíu og Frakklandi og fær hér meðmæli okkar. Einn ferðafélaginn fékk þó í magann einn dag og þótti okkur líklegasta skýringin sú að hann hafði haft hönd á votu reipinu eftir landfestar og síðan trúlega fengið sér vínber án þess að þvo sér fyrst um hendurnar. Vatnið í skurðinum var ekki þannig að það vekti þorsta og þaðan af síður löngun til sundferða. Matur af mörkuðum og matsölustöðum fór afar vel í okkur. Á þessum tíma er trúlega farið að draga úr skordýrum en við vorum þó með vörn sem við bárum á okkur kvölds og morgna og að loknum sturtuferðum og dugði að mestu. Þó var nauðsynlegt að eiga efni til að bera á bit en ekki varð þetta til vandræða og var alls ekki í þeim mæli að vera eftirminnilegt. Það er þó alltaf sjálfsagt að viðhafa ákveðnar varúðarreglur.

Við höfum orðið vör við það eftir þessa ferð að fjölmargir hafa átt þennan draum, jafnvel árum saman. Við komumst að því að það var sáralítið mál að láta hann rætast. Það þarf ekki skipstjórnarréttindi til að stýra bát af þessu tagi, ekki einu sinni reynslu og allt gekk vel. Leiðina sem við sigldum má sjá á kortinu. Á netinu má finna nær ótakmarkaðar upplýsingar um bátsferðir í ýmsum löndum, til dæmis á slóðinni http://www.connoisseurafloat.com Svo er auðvitað afar þægilegt að leita til íslenskra ferðaskrifstofa og fá málið leyst fyrir sig. Það er hægt að fara til Bretlands, Hollands, Frakklands og Þýskalands í slíkum erindagjörðum svo nokkuð sé nefnt. Við mælum líka með hjólunum því það gefur meiri möguleika til ferða út frá bátnum og um þorp og bæi.
Góða ferð.