|
|
| Ýmsar leiðbeiningar (varðandi bakstur og fleira): |
|
Margir hyggja, að fyrirhafnarminna og ódýrara sé að kaupa allt brauð í brauðbúðunum. Vera má, að áhyggjum og
ýmsum örðugleikum sé létt af húsmæðrum á þann hátt. En ef því verður við komið, er hentugra, kostnaðarminna
og skemmtilegra að baka heima, auk þess er heimagert brauð miklu betra, ef bakstur og tilbúningur lánast vel.
Hveiti. Það er nauðsynlegt hverri húsmóður, að nota gott hveiti. Mér hefir reynzt amerísk hveiti bezt. Ekki má geyma hveitið á votum eða rökum stað. Við hvern bakstur þarf að gæta þess vel, að vigta og mæla hveitið nákvæmlega. Er það háttur fljótfærinna og óreglusamra húsmæðra, að mæla af handahófi. En slíkt kann aldrei góðri lukku að stýra. Smjörlíki. Ég hefi gert ráð fyrir, að notað væri smjörlíki í stað smjörs í flestum tilfellum, vegna hins mikla verðmunar á þessu tvennu. Hafi menn ástæður til að nota smjör, er það gert, því að þær kökur eru miklu ljúffengari og geymast betur. Eigi er ráðlegt að kaupa mikið smjörlíki í senn, því örðugt er að geyma það, án þess að það skemmist. Bezt er að geyma það á köldum stað. Sykur. Hentugast er að nota steyttan smágjörðan sykur, sem verður að geymast á þurrum stað. Rúsínur. Góðar rúsínur eru stórar og gljáandi. Sultan-rúsínur eru steinlausar, og því eru þær hentugastar í bakstur. Einnig er ágætt að nota aprikósur eða aðra þurrkaða ávexti, sem áður hafa verið lagðir í bleyti. Það er sérstaklega gott í jólabrauð. Kúrenur. Góðar kúrenur eru svar-bláar og leggjalitlar. Möndlur. Möndlurnar eiga að vera harðar og ljósar. Til eru sætar og beiskar möndlur. Eru þær sætu notaðar mest í bakstur. Súkkat. Bezta tegund súkkats er mjúk, ljós og deig. Úr appelsínuhýði má búa til gott súkkat sem ég segi frá hér. Pressuger. Pressuger fæst í brauðbúðum og er bezt að kaupa ekki mikið í senn. Ef það er geymt, skal hafa það í krukkum með loki. Lyftiduft. Lyftiduft er aðallega notað í kringlur, mótkökur og hrærðar tertur. Oft er lyftiduftið kekkjótt. Þarf þá að sálda það ásamt hveitinu. Því sé það í kekkjum, koma svartir dílar í brauðið. Þegar vætt hefir verið í deiginu, er nauðsynlegt að hnoða það í skyndi og láta það í ofninn, því þegar væta kemur í lyftiduftið, án þess það hitni, missir það nokkuð þeirra efna, sem lyfta deiginu. Bezt þykir mér að nota lyftiduft, sem er heimatilbúið. Í mælingum á lyftidufti og hjartarsalti geng ég út frá sléttfullri teskeið. Hjartarsalt. Hjartarsalt er hvítt duft, og er mjög sterkur þefur af því. Hentugast er að geyma það í glasi með glerloki. Það er mest notað í smákökur. Egg. Nauðsynlegt er að nota egg í bakstur, eigi hann að vera góður. Eggin valda lyftingu í brauðið og halda því saman. Nota má hvaða tegund eggja sem vera skal. Láta skal eggin í bolla áður en þau eru notuð, og gæta þess þá vel, að þau séu ekki skemmd. Gott er að geta geymt eggin, því þau eru mjög misdýr á ýmsum tímum ársins. Egg eru geymd á mjög margvíslegan hátt. Bezt geymast þau með því að láta þau á fiskispaða og bregða þeim þannig ofan í sjóðandi vatn í 1/4-1/2 mínútu, eða meðan talið er upp að tuttugu. Þéttist þá himnan, sem er undir skurninu. Síðan má geyma eggin í nokkra mánuði, en þó ekki á heitum stað. Auðvitað eru til margar fleiri aðferðir til að geyma egg. Að geyma eggjahvítur. Eggjahvíturnar eru geymdar á köldum stað og er örlitlu salti stráð yfir þær, eða köldu vatni hellt yfir þær. Að þeyta eggjahvítu. Eggjahvíturnar eru látnar í hreint og vel þurrt ílát og þess vel gætt, að rauðurnar lendi ekki saman við, því að þá er ekki hægt að þeyta þær. Þeyttar, unz hægt er að hvolfa ílátinu, án þess að þær falli niður. Eggjahvítunum er blandað saman við deigið með hníf, svo að loftkúlurnar springi síður. Mjólk. Nota má bæði nýja og súra mjólk í brauð. Ef súr mjólk er notuð, þarf minna af henni. Að þeyta rjóma. Gæta ber þess, að rjóminn sé kaldur og þykkur. Er hann látinn í vel þurrt og hreint ílát og þeyttur, þangað til hann er svo þykkur, að hann drjúpi ekki af þeytaranum. Gæta þarf þess, að þeyta hann ekki of mikið, því að þá aðskilst hann og verður að áfum og smjöri. Dropar í brauð. Dropa getur hver notað eftir sínum geðþótta. Gera þeir í mörgum tilfellum góðan keim að brauði. Að hræra deig. Sama er til hvorrar handar deig er hrært. En gæta skal þess, að hræra ekta sandköku ætíð til sömu handar. Eftir að hveiti og lyftiduft er komið saman við, má ekki hræra það meira en nauðsyn krefur. Að hnoða deig. Eftir að deigið er hnoðað hart, má ekki vera neitt hveiti á borðinu. Sé mikið smjörlíki í deiginu, en nauðsynlegt að geyma það á köldum stað, áður en kökurnar eru lagaðar. Að smyrja brauð. Bezt er að smyrja brauð með eggi, sem hrært er saman við mjólk eða vatn. Einnig má gera það með hrærðri eggjahvítu. Hentugast er að gera það með pensli. Ofn. Reynst hefir mér vel að baka í góðum gasofni. Einnig er gott að baka í góðri eldavél. En þó er þrifalegast að baka í rafmagnsofni, en þá ber oft við að hitinn er of lítill. En gas- og rafmagnsofnar hafa það fram yfir eldavélar, að húsmæður þurfa síður aðstoð í eldhúsinu. Ofninn er mátulega heitur, þegar menn þola varla að halda hendinni inni í honum. Mót og plötur. Bezt er að smyrja plöturnar og mót með pensli, sem dyfið er ofan í fitu. Gæta þarf að smyrja mótin vel. Brauðrist. Brauðrist ætti hver húsmóðir að eiga. Þegar smákökur eru bakaðar, eru þær teknar af plötunni með breiðum hníf og látnar á ristina. Harðna þær þá strax og geymast miklu betur. Einnig er ristin nauðsynleg undir tertur og mótkökur. Að geyma brauð. Geyma má hvaða brauð sem er í blikk-kassa með loki yfir. Ekki má leggja brauð í kassa, fyrr en það er orðið kalt, og ekki má láta lokið á kassann fyrr en næsta dag á eftir. Mótkökur og tertur er gott að vefja innan í smjörpappír, þá geymast þær betur.
Aths. ömmu: (Úr bókinni "Bökun í heimahúsum" eftir Helgu Sigurðardóttur) |
