Žönglabakka 1, Mjódd, efsta hęš
Sķmi: 557 8200; Fax: 557 8220
Netfang: hellir@simnet.is
Heimasķša: http://www.simnet.is/hellir 

Kęra vegna Ķslandsmótsins ķ netskįk 1999

Ķ kjölfar kęru sem barst hefur veriš kannaš hvort einn žįtttenda (Elli) į Netskįkmóti Ķslands hafi notaš skįkforrit.

 

Viš athugunina var beitt ašferš sem einn kęrenda męlti meš og jafnframt var leitaš ašstošar hjį erlendum sérfręšingi į žessu sviši sem kęrandi benti į.

 

Žegar kęran var lögš fram hafši einn kęrenda žegar birt nišurstöšur frį žessum sérfręšingi varšandi taflmennsku Ella. Nišurstašan byggši į žvķ aš kannaš var hve stóru hlutfall leikja vęri hugsanlega leikiš af skįkforriti. Ef skįkforrit sem notaš var viš athugunina fann mun betri leik, en žann sem raunverulega var leikiš kom frįvik, annars var um samsvörun ("match") aš ręša. Viš žaš hefur veriš mišaš į FICS skįkžjónum, samkvęmt upplżsingum frį kęranda, aš ef samsvörunin fer yfir 80% žį sé mjög lķklegt aš skįkforrit hafi teflt viškomandi skįk.

 

Sś nišurstaša sem fęst śr svona athugun er hįš żmsum tęknilegum žįttum svo sem:

 

1) Hve hrašvirk tölva er notuš viš athugunina
2) Hve mikiš minni er ķ tölvunni sem er notuš viš athugunina
3) Hvaša skįkforrit er notaš viš athugunina
4) Hvernig skįkforritiš er stillt
5) Hvaša skilgreining er notuš į samsvörun ("match")
o.s.frv.

 

Meš samvinnu viš hinn erlenda sérfręšingi var sett upp prófunarumhverfi sem gaf mjög sambęrilegar nišurstöšur viš žaš sem hann fékk meš sķnum athugunum.

 

Athugun

 

Žegar prófunarumhverfiš var tilbśiš voru skįkir Ella frį Netskįkmótinu athugašar og fékkst svipuš nišurstaša og hinn erlendi sérfręšingur hafši fengiš.

 

Reynsla af ašferšinni

 

Samkvęmt upplżsingum frį kęranda var mikil reynsla af žessari ašferš erlendis og žótti hśn įreišanleg žegar veriš var aš kanna hvort skįkmenn į alžjóšlegum netžjónum notušu skįkforrit sér til ašstošar. Hafši henni margsinnis veriš beitt ķ slķkum mįlum og taldi hann aš aldrei hefši leikiš vafi į žeim śrskuršum sem žar voru felldir.

 

Śttekt į ašferšinni

 

Rétt žótti aš leggja sjįlfstętt mat į ašferšina sem beitt var įšur en śrskuršur vęri felldur.

 

Ķ fyrsta lagi var kannaš hversu viškvęm ašferšin vęri fyrir smįvęgilegum breytingum og ķ öšru lagi var kannaš hversu vel ašferšin ašgreindi Ella frį öšrum keppendum sem tališ var aš hefšu ekki notaš tölvu.

 

Įhrif smęrri breytinga

 

Žaš er ekki gott fyrir ašferš af žessu tagi, ef hśn er mjög viškvęm fyrir żmsum smęrri breytingum į prófunarumhverfinu. Žį vęri m.a. erfitt fį stašfestingu į nišurstöšum og fį annan ašila til aš stašfesta nišurstöšur, eins og reynt var aš gera ķ žessu mįli.

 

Ķ ljós kom, aš smęrri breytingar į prófunarumhverfi höfšu einhver, en žó tiltölulega lķtil įhfrif į nišurstöšurnar. Žetta įtti t.d. viš um breytingar į minnisstęrš tölvu, smįvęgilegar breytingar į umhugsunartķma skįkforritsins o.s.frv. Eins var munur, en žó ekki verulegur, į milli mismunandi hrašvirkra tölva žegar žess var gętt
aš stilla umhugsunartķmann ķ samręmi viš afkastagetuna.

 

Frekari athugun į ašferšinni

 

Tilgangur ašferšarinnar er sį, aš greina į milli žess hvort skįkforrit eša skįkmašur leiki leikjum ķ skįk. Įhugi į žessu vandamįli er engan veginn nżr af nįlinni og mį rekja allt aftur til įrsins 1950 ķ grein sem Alan Turing skrifaši (Computing machinery and intelligence. Mind 59:433-60). Til aš gera langa sögu stutta, žį hefur mönnum ekki tekist aš finna örugga leiš til žessa aš greina į milli tölva og manna į öruggan hįtt fram aš žessu žótt stöšugur įhugi hafi veriš į žessu vandamįli ķ žau 50 įr sem lišin eru frį žvķ grein Turing var skrifuš.

 

Nokkrir smęrri tęknilegir gallar komu ķ ljós į žeirri ašferš sem FICS beitir. Sem dęmi mį taka aš skįkforritiš kom ekki auga į aš valinn leikur leiddi til mįts ķ žremur og gaf žvķ ekki "match" į hann, en stakk upp į öšrum lélegri. Žetta er žó sameiginlegur galli nęr allra skįkforrita sem kemur ķ ljós žegar žrįleikiš er og keppendi kemur ekki auga į rétta leikinn fyrr en stašan kemur upp ķ annaš sinn. Žetta er aš sjįlfsögšu ekki eingöngu bundiš viš mįtstöšur, heldur į viš žegar sama staša kemur upp tvisvar.

 

Žį geršist žaš žó nokkrum sinnum, aš forritiš gaf ekki "match" žótt endurbótin sem žaš styngi upp į uppfyllti ekki žau skilyrši sem sett voru.

 

Žegar žetta er haft ķ huga įsamt einhverjum višbótarfrįvikum sem geta komiš til vegna mismunandi vélbśnašar er ljóst, aš įkvešin óvissa hlżtur aš rķkja um žęr tölulegu nišurstöšur sem fįst meš žessari ašferš.

 

Nišurstöšur

 

Samkvęmt nišurstöšum sérfręšings FICS var Elli meš 92.2% samsvörun viš leiki skįkforritsins samkvęmt žeim forsendum sem gefnar voru og sjö af nķu skįkum
hans voru yfir žeim višmišunarmörkum sem sett voru. Žessi tala er slįandi viš fyrstu sżn, enda voru margir tilbśnir til aš dęma śt frį henni einni og sér žegar hśn var birt. Hśn hefur žś enga žżšingu ein og śt af fyrir sig heldur veršur aš skoša hana ķ samhengi viš ašrar nišurstöšur.

 

Žegar nišurstöšur fyrir ašra keppendur voru skošašar kom ķ ljós, aš fjöldi keppenda var meš "match" yfir žeim višmišunarmörkum sem FICS notar. Munurinn į Ella og žeim sem voru svipašir aš vinningum var ekki nęgilega mikill tilžess aš draga įkvešnar įlyktanir af žeim. Ķ einni athugun fékkst t.d. 93,4% "match" hjį einum keppandanum.

 

Til žess aš fį enn betri tilfinningu fyrir ašferšinni var įkvešiš aš fara aftur yfir skįkir Ella, en aš žessu sinni męla "match" fyrir andstęšinga hans ķ skįkunum. Žar sem Elli vann flestar skįkirnar og uppskera andstęšinganna var žvķ mjög rżr, var bśist viš žvķ fyrir fram, aš "match" prósentan yrši nś verulega lįg. Žaš kom žvķ į óvart, aš samsvörunin var 86,2% samkvęmt prófunum FICS, en 92,4% samkvęmt prófunum hér į landi. Žetta er ekki óešlilegt frįvik milli žessara tveggja męlinga mišaš viš žį óvissu sem aš framan er nefnd. Žaš er hins vegar slįandi aš žessi ašferšafręši skuli ekki greina skżrar į milli hins meinta "svindlara" og žeirra sem öruggt var tališ aš hefšu ekki beitt öšru en eigin hyggjuviti viš taflmennskuna, sérstaklega žegar munurinn į vinningafjölda var jafn mikill og raun bar vitni.

 

Nišurstašan śr žessari athugun er sś, aš framangreind ašferš skilaši ekki skżrri nišurstöšu um žaš, aš óleyfilegum ašferšum hafi veriš beitt į mótinu.

 

Daši Örn Jónsson

 

Taflfélagiš Hellir (hellir@simnet.is)
Heimasķša Hellis (www.simnet.is/hellir)