Silmerillinn
Silmerillinn kom út árið
1977, 4 árum eftir lát Tolkiens. Það var sonur hans Christopher sem raðaði
sögnunum saman og gaf þær út undir nafninu The Book of Lost Tales en síðar
festist nafnið The Silmarillion eða Silmerillinn við verkið. Silmerillinn hefur því
miður ekki orðið eins vinsælt verk og Hringadróttinssaga og er það
synd því að Silmerillinn er alls ekki síðri en Hringadróttinssaga þó verkin
séu mjög ólík.
Silmerillinn er í raun
saga alls Miðgarðs frá byrjun til enda en Hringastríðið er t.d. sagt í styttra
formi. Sagan hefst á byrjuninni þegar heimurinn var skapaður í tónaflóði
og Ænúarnir sungu eftir stefi Alföður eða Ilúvatar eins og hann kallast á
Álfatungu. Svo er rakin saga hvernig Ænúarnir, sem kölluðust Valar eftir að
þeir fluttu í heiminn, undirbjuggu heiminn fyrir börn Alföður, Álfa og Menn.
Einnig er sagt frá hvernig annar Valinn, Melkor, sem seinna fékk nafnið Morgot,
smám saman snerist til hins illa og gerði allt sem hann gat til að eyðileggja
fyrir hinum Völunum. Rakin er saga hans alveg þar til lærisveinn hans Sauron
tók við, m.a kemur fram hvernig hinn hræðilegi kynþáttur Orka varð til. Þegar
Álfarnir komu í heiminn dreifðu þeir sér um allan heiminn. Margir hlýddu kalli
Vala og sigldu yfir hafið til hins blessaða Amanslands, land Valanna á meðan
aðrir dreifðu sér um Miðgarð. Dvergarnir komu seinna, og var það Valinn Áli sem
bjó þá til og erfðu Dvergarnir áhuga hans á handverki, steinum og gimsteinum.
Samskiptin milli þessara kynþátta gekk vel í fyrstu en svo kom upp atvik sem
varð til þess að stöðugur rígur varð á milli Álfa og Dverga allt til daga
Hringastríðsins. Rakin er saga Mannanna frá því þegar þeir komu í heiminn á
Miðgarði þar til í lokin að þeir tóku við Miðgarði af Álfum, eins og einnig
segir í Hringadróttinssögu. Í sögu Manna má ekki gleyma konungdæminu
Númenor og ekki heldur svikum manna í stríðinu gegn Melkor. Af Álfasögum ber
hæst sagan um Fjanor og Silmerlana og bölvun Mandosar, sú saga er reyndar svo
löng að hún endar ekki fyrr en næstum í lokin á bókinni. Á milli stóru sagnanna
eru svo ótal spennandi smásögur t.d hin spennandi og fallega saga um Beren af
Mannakyni og Lúþíen Tinúvíel af Álfakyni, hin sorglega saga af Túrin Túrambar,
sagan af 
hulduborginni
Gondólín, sagan um hvernig máttarbaugarnir voru smíðaðir og hverjir fengu þá í
hendur og ótal fleiri sögur.
Þetta hljómar kannski allt eitthvað voða fjarrænt og virðist ekki vera viðbót við Hringadróttinssögu, en þegar maður byrjar að lesa Silmerilinn þá rekst maður á eitthvert atriði sem maður skildi ekki fullkomlega í Hringadróttinssögu. T.d segir Aragorn í Hringadróttinssögu stuttlega frá sögunni um Beren og Lúþíen þegar hann ræðir við Hobbitana og fram kemur að Aragorn er síðasti uppistandandi Númeninn. Einnig er sagt frá sögunni um Gil-Galað, Elendil, Ísildur og nefnir Gandalfur Fjanor eitt sinn í Hringadróttinssögu þó hann kalli hann reyndar Funor þá. Því mæli ég eindregið með Silmerlinum fyrir alla þá sem vilja öðlast meiri skilning á Hringadróttinssögu og þá sem einfaldlega hafa gaman af spennandi ævintýrum.
Silmerillinn kom út á íslensku í þýðingu Þorsteins Thorarensen árið 1999 og er bókin að mínu mati mjög vel þýdd.
Myndirnar á þessari síðu eru eftir John Howe og Ted Nasmith. Hægt er að nálgast myndir þeirra á Rolozo Tolkien Gallery og er ekki annað hægt að segja en að þeim hafi tekist mjög vel upp. Satt að segja finnst mér þeim takast enn betur upp en ímyndunarafli mínu!
Ég enda þessa síðu með lýsingu á Gondolínsborg:
Þjóð Túrgons vann öllum stundum að því að prýða borg sína, Gondólín á Huldukletti, svo að hún varð ægifögur borg og jafnaðist á við Tíríonsborg Álfanna á Túnuhaugi handan hafsins. Háir og hvítir voru múrar hennar, slétt þrep hennar og gnæfandi og öflugur Konungsturninn hái. Þar hritruðu sér skínandi gosbrunnar og í hallargarði sínum reisti Túrgon eftirlíkingar hinna fornu Trjá, sem hann sjálfur sló af prýðilegustu Álfasmíð; og gulltréð kallandi hann Glingal, en silfurtréð Beltþíl.
(þýðandi: Þorsteinn Thorarensen)