Forsíða
Frumsamið
Efst á baugi
Tenglar
Jón Heiðar

Blogg

What is that hole in the ground? Is that the first nightclub in Reykjavik?
17. júní, 2002

Markaðssetning á ferðaþjónustu á Netinu var til umræðu á ráðstefnu  Félags háskólamenntaðra ferðamálafræðinga á dögunum. Samkvæmt glærum frá ráðstefnunni (höfundur hafði því miður ekki tök á því að sækja hana) eru mikil tækifæri til að bæta  þá starfsemi allra. Markaðssetning ferðaþjónustu á Netinu er reyndar ekki til til umræðu hér heldur hvernig við segjum gestum frá okkur sjálfum og sögu okkar. Sem sagt, því sem tekur við þegar hinir erlendir gestir eru komnir á staðinn og vilja skoða sig um.

Reykjavik was founded in 1986, that´s when the Vikings built the first mall
Íslendingar hafa markaðssett sig erlendis á margskonar forsendum,  oftast er vísað til náttúrufegurðar landsins en einnig er vísað til næturlífsins í höfuðborginni (þetta gæti verið vafasamt: Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna  varar sérstaklega við látunum í Reykjavík á vef sínum). Fátítt er að reynt sé að segja ferðamönnum frá íslenskri menningu og sögu, nema ef vera skyldi í Þjóðmenningarhúsi eða hinu (lokaða) Þjóðminjasafni. Á markverðum stöðum er eru lítil sem engin ummerki um að staðurinn sé eitthvað merkilegur. Það það sem verra er, lítið er greint frá því hvað sé markvert við staðinn.

A pioneer was here
Þegar ég bjó í London stundaði ég það mikið að skoða þá merkilegu borg eins og það vakti athygli mína að víða er mikið lagt upp úr því að auðkenna merkilega staði og gefa upplýsingar um þá, hvort sem það er gert í leiðsögubókum eða með skiltum. Hafi til dæmis einhver merkismaðurinn búið eða fæðst í einhverju húsi  er byggingin kyrfilega merkt og gildir þá einu hvort umræddir herramenn (alltaf voru þessir merkilegu menn karlkyns!) teljist heimsfrægir í dag eða ekki.

 Ef einhver staður átti sér sögu var gerð grein fyrir henni eða jafnvel reynt var að gefa vegfarendum smá svipmynd af því hvernig staðir hefðu litið út fyrr á tímum. Þegar ég bjó á mótum Tottenham Court Road og Euston Road um tveggja mánaða skeið hafði ég það fyrir sið að rölta með dóttur mína í Green Park flesta daga. Á leiðinni þangað var skilti sem greindi frá því hvernig umhorfs verið á svæðinu fyrir um tvö hundruð árum. Þá var Euston Road nýlagður í þessum þáverandi útjaðri borgarinnar og var þjóðvegur kaupmanna og bænda sem fluttu vöru sína á markað í miðborginni.

 Með slíkum upplýsingum gat maður myndað sér tilfinningu fyrir sögu borgarinnar, þróun hennar og sérkennum.

This is where countless women slaved away for little or no reward
Aðra sögu má því miður segja af Reykjavík. Vissulega á Reykjavík sér mun fábreyttari sögu en London og mun færri sögulegar minjar eru sýnilegar hér í Reykjavík en í London. Samt sem áður er fjöldi áhugaverðra staða í Reykjavík sem ferðmenn gætu haft áhuga á að skoða og fræðast um.  
Engar sérstakar upplýsingar á erlendum málum eru þannig við  fornleifauppgröftinn í Aðalstræti eða fæðingastað Halldórs Laxnes upp á Laugavegi (þar er íslenskan látin duga), Stríðsminjar í Öskjuhlíð eru eftir minni bestu vissu ekki auðkenndar sérstaklega á erlendum málum. Sama gildir um Þvottalaugarnar upp í Laugardal þó að þar séu reyndar mjög ítarlegar og góðar upplýsingar á íslensku. Sömuleiðis er Víkurkirkjugarðurinn gamli sem er við Landssímahúsið ekki merktur sérstaklega á erlendum tungumálum. Austurvöllur er ekki auðkenndur sem leifarnar af túni Reykjavíkurbóndans eða vettvangur mestu óeirða Íslandssögunnar í seinni tíð.

What is interesting about this place anyway?
Þetta þýðir í raun og veru að sá hópur ferðamanna sem hefur áhuga á því að kynna sér menningu okkar og sögu með því að rölta um borgina getur það í fæstum tilvikum ekki. Ferðmenn sem koma til Reykjavíkur hafa ekki möguleikann á því að ramba á einhvern stað, lesa sér til og innbyrða fróðleik um staðinn sem þeir eru á. Þeir þurfa því að leggja mikið á sig til að kynnast Reykjavík, sögu hennar og þeim grunni sem hún byggir á. Hæpið er að slíkir ferðamenn bindist borginni einhverjum böndum eða að áhugi þeirra á því að fræðast meira um Ísland og íslenska menningu kvikni. Raunar er það svo að vel má hugsa sér að hægt yrði að setja upp vef helguðum sögustöðum í Reykjavík og annarsstaðar á landinu og samnýta efnisvinnu fyrir vef, bæklinga og upplýsingaskilti.

Það má í öllu falli kasta fram þeirri spurningu fram hvort ferðaþjónustuaðilar eða hið opinbera hafi í raun hugað nægilega mikið að þeirri upplifun sem fylgir því að vera ferðamaður í Reykjavík. Mikið er lagt upp úr því að selja ferðir hingað til lands en ef til vill þarf að huga betur að því hvernig ferðamaðurinn upplifir það að vera gestur hér á landi og þá sérstaklega í Reykjavík og nágrenni.