Reynslusaga um óþreyjufull samskipti

Þegar ég var fjórtán ára unglingur í Hagaskóla varð ég óskaplega spennt fyrir tölvum. Það væri ef til vill ekki í frásögur færandi ef árið hefði ekki verið 1967 og draumurinn um að komast í tæri við þessi kynjaskrímsli vægast sagt fjarlægur. Tvennt kom til. Einhvers staðar háskólamegin við götuna, þar sem áður voru melar og einstaka braggar, bak við nýbyggt Háskólabíó, fréttist af tölvu. Ekki man ég hvaða kennari það var sem sagði okkur sögur af skrýtnum GATASPJÖLDUM sem gætu fengið tölvur til að framkvæma allt mögulegt (aldrei vissi ég samt hvað). Það sem kennaranum fannst sniðugast var að göt eftir pinnahæla á þessum spjöldum gátu breytt hegðun tölvanna illilega. Eða kannski frétti ég það seinna. Hitt, sem líklega hefur verið af sama toga, var ákafur áhugi á stærðfræði. Áhuginn var sprottinn af því að í okkar bekk var tilraunakennt námsefnið Tölur og mengi undir stjórn Haraldar Steinþórssonar. Um svipað leyti rættist draumur minn um að fá ritvél í fermingargjöf. Ég gat ekki beðið eftir að hún gerði allt sem tölvan mín gerir núna.

Svo fór ég í menntaskóla, lærði stærðfræðibók á dönsku frá því fyrir 1910 sem hafði verið endurprentuð í tveimur litum, rauðu og bláu. Það var ömurleg lífsreynsla. Ég valdi máladeild. Var útskrifuð stúdent í stærðfræði sautján ára. Gataði á því hvað 9 sinnum 4 voru á munnlegu stúdentsprófi en sannaði kósínusarregluna nánast gallalaust. Allt um kósínusinn gleymdist en ég mun aldrei gleyma því að 9 sinnum 4 er það sama og 4 sinnum 9 (og það vissi ég allan tímann að var 36). Ég gat ekki beðið eftir því að segja skilið við stærðfræðina að eilífu.

Myndlist, sagnfræði og blaðamennska

Svo lá leiðin í Myndlistar- og handíðaskólann og Háskóla Íslands. Útskrifaðist frá hinum síðarnefnda árið 1978 með BA-próf í sagnfræði og almennri bókmenntasögu og bætti cand. mag prófi í sagnfræði við árið 1985. Þegar þar var komið sögu hafði ég átt og unnið á rafmagnsritvél í sjö ár. Með skóla og barnauppeldi var ég blaðamaður, sjálfmenntuð á ritvél eins og ég tilgreindi samviskusamlega þegar ég sótti um fyrsta blaðamannastarfið og fékk.Veturinn áður en ég útskrifaðist fór ég á fyrsta tölvunámskeiðið mitt á vegum Blaðamannafélagsins. Jú, við lærðum ritvinnslu í einhverju forriti sem sjálfsagt hefur glatað nafni sínu. Kennari sagði háðslega að blaðamenn notuðu tölvur bara sem "SÚPER-RITVÉLAR". Við fréttum að komnar væru á markað tölvur sem væru með minni allt að 64KB sem sagði okkur ekki neitt. Við vorum dauðhrædd við tölvurnar, öll sem eitt, fullviss um það að við gætum klúðrað öllu með einni óvarlegri hreyfingu. Þó unnum við ekki með gataspjöld og gengum ekki á pinnahælum. En við fengum þó að prófa að leggja símtól ofan í gúmmí "mótald" og tengjast gagnabanka í Bandaríkjunum. Þar fundum við Helga Tómasson og urðum alveg óskaplega stolt þegar við lásum pistilinn um hann. En við þurftum að bíða í tíu ár í viðbót eftir NETINU. Ekki skil ég hvernig við gátum beðið.

Fiktað og fiktað og fiktað

Rétt eftir útskriftina var verið að huga að tölvuvæðingu á vinnustaðnum mínum. Konan sem sá um að kenna okkur á NorskData-kerfið, Hrafnhildur Sveinsdóttir, lagði höfuðáherslu á að láta okkur FIKTA. "Heimurinn ferst ekki þótt þið fiktið!" sagði hún harðákveðin og kenndi okkur að VISTA og BAKKA í leiðinni. Þetta var stórkostlegasta uppgötvun sem ég hafði gert. Og síðan hef ég fiktað og fiktað og fiktað. Ári síðar kom fyrsta tölvan okkar á heimilið, 512K og þrem árum síðar eignaðist ég stolt ellefu kílóa ferðatölvu. Síðan eru ellefu ár. Ég trúði því allan tímann að innan skamms gæti ég notað ferðatölvuna til að senda bréf um allan heim, fletta upp í gagnabönkum og eiga bankaviðskipti. Segjum svo að maður sé óþolinmóður!

Fyrir nokkrum árum fór ég í vinnuferð til Ástalíu með ferðatölvu og -prentara vinnustaðarins í farteskinu. Við vorum nokkur saman í för og tölvan varð þarfasti þjónn flestra okkar í ferðinni. Ég var skíthrædd við að vera of frökk að biðja um að fá hana með í ferðina en áræddi loks að spyrja yfirmann tölvudeildarinnar hvort tölvan væri létt, laus og ... hvort ég mætti (nokkuð) hafa hana með til Ástralíu. Svarið var yndislegt: Hún er létt og hún er laus og hún hefur bara gaman af því að fara til Ástralíu!

Nú vinn ég jöfnum höndum að sagnfræðirannsóknum og meistaragráðu í tölvunarfræði. Glíman við stærðfræðina er erfið og rökhugsunin í forritun lítið þjálfuð enn. Hins vegar er ég hugfangin af öllu því sem snertir SAMSKIPTI FÓLKS OG TÖLVU. Möguleikarnir eru óendanlegir og framtíðin spennandi því tölvutæknin er til fyrir fólkið en ekki fólkið fyrir tölvutæknina. Á því sviði sýnist mér að sé verk að vinna. Ekki síst vegna þess að meðal alls þessa fólks eru svo ótal margar konur og sumar þeirra kunna ekki ennþá við að fikta.

Manneskjuleg tækni

Ég veit ekki enn hvort mig dreymir um heim fullan af fiktandi konum eða kannski heim þar sem unnt er að nýta sér alla möguleika margmiðlunar, ósýnilegrar tölvustýrðrar hjálpar í daglegu lífi og allrar þeirrar ánægju sem hafa má af manneskjulegri tækni, án þess að þurfa að eyða helmingi frístunda sinna í að fikta.Tæknin sem mig langar að vinna með og miðla er ekki öll orðin að veruleika enn. En innan skamms verður hún það og kannski er ég svolítið óþreyjufull.

Vefslóð

Anna Ólafsdóttir Björnsson   www.itn.is/~annari