Hvernig upplýsingatækni breytti lífi mínu

Fyrir nokkurm árum vissi ég hvar ég vann og hvað ég gerði. Síðan kom upplýsingatæknin og hraði breytinganna tók við. Í dag get ég hvorki sagt í einu orði hvar ég vinn né hvað ég starfa við. Sit til dæmis núna á hótelherbergi í útlöndum með fartölvuna við að skrifa þessa grein. Á eftir mun ég tengjast með GSM símanum og senda hana til Íslands ásamt tölvupósti til barnanna og SMS skilaboðum! Þetta er mikil breyting á lífi konu sem fyrir aldarfjórðungi ákvað að fara í öldungadeild með þá framtíðarsýn að verða íslenskukennari í framhaldsskóla meðfram umönnun barna og bús.

Sýnin varð að veruleika því meðan börnin fæddust hvert af öðru var farið gegnum menntaskólann og síðan háskólann. Lokaritgerð um ljóðagerð unnin á ritvél sem var úrelt miðað við fréttir utan úr heimi. Og fljótlega eftir að kennsla tók við af námi kom fyrsta tölvan á heimilið. Hún var dýr enda árið 1985. Litla systir orðin tölvunarfræðingur og talaði um breytta framtíð í kjölfar nýrrar tækni. Hefði ég bara vitað hversu stutt var í breytingarnar! Gul kennslubók um notkun Multiplans, sem sem er fyrirrennari Excel, gerði það að verkum að einkunnum var skilað á nýjan hátt, enda gult uppáhaldsliturinn! Í kjölfarið kom vinnutilboð sem varð til þess að kennsla í íslenskum bókmenntum breyttist í hlutastarf.

Á þessum árum fór nýstofnað Menntanet að þröngva sér inn í líf kennara. Systirin fyrrnefnda flutti í afskekkta sveit með tölvu í farangrinum. Sannkölluð veisla enda ætlunin að vinna gegnum Internetið, sagði hún og þótti sjálfsagt að við prófuðum þá samskiptaleið okkar á milli. Fljótlega fundum við út að möguleikar Internetsins voru óþrjótandi. Ég fór að nota Netið til að afla gagna og upplýsinga sem auðvelduðu kennslu.

Og svo fóru hjólin að snúast hratt. Möguleikar upplýsingatækni fönguðu hugann svo mjög að þeim varð að koma áleiðis. Námskeið fyrir kennara um hvernig ætti að nota tölvupóst og leit á Netinu urðu smám saman að aðalstarfi meðfram íslenskukennslunni. Menntanetið og menntaskólinn vinnustaðirnir.

Fjarkennari í íslensku

Enn dró til tíðinda og vinnustöðum fjölgaði. Rigningardag sumarið 1996 kom vinkona í heimsókn í sumarbústaðinn þar sem hvorki næst í útvarp, síma né rafmagn og talaði um fjarkennslu Verkmenntaskólans á Akureyri. Nýjung sem ég yrði að prófa! Hún hafði áður verið áhrifavaldur í lífi mínu svo ég hlustaði vel. Gekk síðan langan veg í rigningunni til að komast í síma, náði sambandi og bað um að fá að vera með í tilrauninni og fjarkenna íslensku. Upplýsingaregnið hættir ekki, mikið vatn hefur runnið til sjávar í mínu lífi síðan daginn góða í sumarbústaðnum.

Fjarkennari í íslensku og hitti hvorki stjórnendur skólans, samkennara né nemendur. Nýjar leiðir greinilega færar því allt gekk þetta vel. Mikið unnið og kennsla þróuð enda farið í erlent og innlent nám til að geta betur fikrað sig áfram á nýjum starfsvettvangi. Kennsluhættir í skólastofunni breyttust í kjölfar fjarkennslunnar og nú varð óviðunandi að nemendur höfðu ekki tölvur í íslenskutímum. Sá tími var ekki kominn svo staðbundinni kennslu lauk. Fjarkennsla við skóla á Akureyri og Menntanetið í Reykjavík urðu vinnustaðirnir.

Upplýsingatækni í skólastarfi

Upplýsingatækni í skólastarfi og breytt hlutverk kennarans eru viðfangsefni dagsins í dag. Vinnustaðirnir á Íslandi og á Norðurlöndum. Í menntamálaráðuneytinu við að byggja upp nýja íslenska menntagátt, eins konar brunn sem hægt verður að ausa úr upplýsingum um efni sem tengist menntun og menningu. Þetta er umfangsmikið og spennandi verkefni því framundan eru meðal annars tímar fartölvuvæðingar sem munu breyta námi og kennslu. Reyndar fleiri verkefni sem varða breytingar í skólastarfi, meðal annars:
http://www.ismennt.is/vefir/utskolar http://www.ismennt.is/vefir/grundarfjordur

Og hjá Norrænu ráðherranefndinni er breytt hlutverk kennarans viðfangsefni verkefnis sem leiðir saman norræna skóla. Verkefnið fer að mestu fram með tölvusamskiptum og á sér vettvang á norræna skólanetinu þannig að vinnustaðurinn þess starfs er að mestu heima við:
http://www.odin.dk/idun/innovative

Framtíðarsýnin dvelur nú á upplýsingatækni í skólastarfi. Spennandi sýn sem felur í sér afstæðar víddir vinnustaðarins.