Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna - Reykjum í Hrútafirði -

Nýjustu fréttir Á döfinni Hákarlaveiða- sýning Byggðasafns- sýning Myndir Saga safnsins Safnstarfið Merkar minjar Greinar Aðalsíða

Hernámsárin Í síðari heimsstyrjöld var breski herinn með stóran herkamp á Reykjatanga í Hrútafirði. Breskir hermenn komu haustið 1940 norður og sömdu um leigu á landi og húsnæði skólans að Reykjum. Í kjölfarið fylgdu mikil umsvif á staðnum. Þar voru reistir yfir eitt hundrað braggar á vegum hersins og fjöldi hermanna var þar við æfingar og störf. Þar reis herspítali og lagðir voru járnbrautarteinar til að auðvelda birgðaflutninga um svæðið. Einnig voru settar upp varðstöðvar víða á svæðinu og herinn fór um og fylgdist með öllum ferðum.  Eins og skilja má lagðist allt skólahald á staðnum niður á þessum tíma. Aðeins Guðmundur Gíslason skólastjóri og kona hans Hlíf Böðvarsdóttir dvöldu í skólanum, gættu eignanna og túlkuðu fyrir hermennina. Síðar fór bretinn burt en bandarískt setulið kom í staðinn og það var ekki fyrr en um sumarið 1943 sem herinn fór alfarinn af svæðinu aftur. Um það skrifar Guðmundur skólastjóri í ársskýrslu skólans:  Þegar kom fram í maí fór að koma los á. Farangurinn var fluttur á brott. Og dag einn í júní sigldu þrjú stór herflutningaskip inn fjörðinn. Lið og farangur var fluttur um borð og að kvöldi sigldu skipin út aftur. Hinar stóru og áður fjölmennu herbúðir voru mannlausar og auðar. Þetta voru ekki einu umsvif hersins við Húnaflóann. Varðstöðvar voru víða á Ströndum, m.a. við Hólmavík og á Borðeyri. Sumarið 1940 settust einnig hundruðir breskra hermanna að á Blönduósi. Þar reistu þeir allmikið braggahverfi, sem náði frá gamla kaupfélagshúsinu og suður á bakka Blöndu, upp með bakkanum og að lóð Kvennaskólans. Til að fyrirbyggja „óhöpp“  var útivistartími kvennaskólans styttur og útivist aðeins leyfð í tæpar tvær stundir á dag. Efalaust hefur gardína oft verið dregin til hliðar til að kíkja á þennan nýja og spennandi nágranna. Breyttir tímar Komu hersins fylgdu mikil umsvif í sveitasamfélagi þar sem fram að þessu hafði lítið spurst til nútímans. Margir fengu þarna sína fyrstu launuðu vinnu, kynntust nýju verklagi og siðum. Í raun var þetta upphafið að verslunarháttum nútímans. Kók og kjúklingar, tyggjó og nælonsokkar - allt kom þetta með hernum. Og það sem meira var, hernum fylgdi vinna fyrir okkur Íslendinga sem gátum borgað þessa „nauðsynjavöru“ fyrir krónurnar sem herinn greiddi í laun. Á Reykjatanga má víða sjá minjar eftir veru hersins. Leifar varðstöðvanna eru sjáanlegar og stæðið fyrir loftvarnarbyssuna stendur enn á tanganum fyrir framan Byggðasafnið. Einnig er vitað hvar helsta æfingasvæði hersins var og hvar kafbátagirðingin var staðsett á firðinum. Margt fleira mætti telja til. Leifar af stórri bryggju sem notuð var við birgðaflutninga er sunnan við Reykjatanga. Einnig má á svæðinu sjá neðanjarðarbyrgi og kartöflugeymslu sem reist voru af hernum. Byggingu gamla íþróttahússins á Reykjum, sem myndin hér að ofan er af, lauk árið 1934. Á hernámsárunum hafði herinn full not af húsinu eins og öðrum byggingum skólans. Í daginn voru þar leikfimi- og íþróttaæfingar fyrir hermennina. Á  kvöldin voru þar bíósýningar til skemmtunar. Mörg hundruð hermenn dvöldu á Reykjaskóla allan þennan tíma. Og óhjákvæmilega gerðist ýmislegt í slíku samfélagi og annars staðar á svæðinu þar sem herinn var við störf. - Fleiri skemmtilegar greinar -

Strandasýsla Húnaþing vestra Austur- Húnavatnssýsla

Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna Sími: 451-0040 og 863-4287 ¤ Netfang: byggdasafn@emax.is © 2001 Vefsíðugerð: Sögusmiðjan ¤ Umsjón: Byggðasafnið að Reykjum