Byggðasafn Húnvetninga
 og Strandamanna

- Reykjum í Hrútafirði -

Hákarlaskipið Ófeigur

 

           
Nýjustu fréttir

Á döfinni

Hákarlaveiða- sýning

Byggðasafns-
sýning

Myndir

Gamall rokkur á safninu

Saga safnsins

Safnstarfið

Merkar minjar

Greinar

Aðalsíða

    
Safnstarfið

Byggðasafnið sinnir Húnaflóasvæðinu og sveitarfélögin á þessu svæði eiga og reka safnið.

Að grunni til er safnið hefðbundið byggðasafn sem varðveitir muni sem úreltir eru vegna tækniframfara og breytinga á lifnaðarháttum á svæðinu. Munir frá gamla bændasamfélaginu eru í meirihluta, margvísleg jarðvinnutæki og mikið af stafaílátum og munum til heimilisbrúks. 

Nýting hlunninda hefur verið ríkur þáttur í byggð á svæðinu og á safnið ýmsa gripi sem því tengjast, t.d. hákarlaútgerð. Margir safngripir tengjast útræði og sjósókn á árabátum snemma á 20. öldinni og fyrr. Einnig er handverk, sérstaklega útskurður, áberandi. Sérstök umfjöllun er um hákarlaveiðar í Ófeigsskála. Þar er varðveittur einn merkasti gripur árabátaútgerðar Íslands, hákarlaskipið Ófeigur frá Ófeigsfirði á Ströndum. Smíðaður árið 1875.

Á safninu - ljósmynd: Jón Jónsson

Sýningarhald og fræðslustarf er aðeins hluti af safnastarfinu. Söfnun muna, forvarsla og verndun, skráning og fræðslustarf, kynning og útgáfa eru viðamiklir þættir í starfi safnsins. 

Árlega berast safninu góðar gjafir. Vegna plássleysis getur safnið ekki tekið á móti hverju sem er. Það vinnur eftir viðurkenndri söfnunarstefnu. Áhersla er lögð á að safna munum sem eiga bein tengsl við svæðið. Muni sem urðu til á svæðinu, voru notaðir á svæðinu eða voru í eigu einstaklinga af svæðinu. Safnið leggur áherslu á að safna munum úr gamla bændasamfélaginu og munum sem tengjast hlunnindanotkun og útræði. Safnið á mjög lítið af munum frá því á árunum eftir 1950.

Hluti af þeim munum sem færðir voru í nýjar geymslur safnsins árið 2000

Forvarsla:
Þeir munir sem berst safninu eru í mjög misjöfnu ásigkomulagi. Alla muni sem berast þarf að þrífa, merkja og skrá mjög nákvæmlega í skráningarkerfi safnsins. Ef munir sem berast safninu liggja undir skemmdum eða ekki er tryggt að þeir varðveitist í því formi sem þeir eru þá þarf að koma þeim í hendur sérhæfðra forvarða sem koma þeim í rétt ástand og tryggja að þá megi geyma til framtíðar. Safnið hefur ekki yfir forverði að ræða en leitar í slíkum tilfellum til Þjóðminjasafns eða annarra virtra safna í landinu. 

Geymslur:
Einn mikilvægasti staður safnsins eru geymslurnar. Þær þurfa að vera þannig að munir varðveitist þar við rétt hita- og rakastig og að ekki sé hætta á að þeir verði þar fyrir skemmdum eða hnjaski. Geymslur þurfa að vera mjög aðgengilegar og merkingar á munum í geymslum þurfa að vera þannig að ganga megi að hverjum grip á sínum stað án nokkurra vandkvæða. 

Skráningarvinna:
Einn mikilvægasti þáttur safnastarfsins er skráningarvinnan. Allir munir safnsins, stórir sem smáir, þurfa að vera vel merktir. Þegar munir koma til safnsins eru þeir skráðir nákvæmlega í aðfangabók safnsins og teknar niður upplýsingar um munina. Þá er skráð á þá aðfanganúmer. Síðar eru munirnir tölvuskráðir og þá fá þeir annað númer sem vísar til tölvuskráningarinnar. 

Við Byggðasafnið er skráð í skráningarkerfið  Sarpur. Þetta skráningarkerfi hefur verið útbúið á vegum Þjóðminjasafns Íslands og er ætlunin að taka það upp við sem flest minjasöfn í landinu. Kostir þess eru margir og ótvírærðir. Kerfið er samræmt fyrir minjavörslu í landinu. Það verður miðlægt og munu þær upplýsingar sem í það fara gagnast öllum söfnum í landinu til upplýsingaöflunar og rannsókna. Möguleikar verða á að leita upplýsinga um muni sem er skráðir í öðrum söfnum en því sem um ræðir. 

Verkefni safnsins

Byggðasafnið kemur að margvíslegum menningarverkefnum á Húnaflóasvæðinu sem tengjast ekki meginstarfi safnsins með beinum hætti. 

·         Fornleifaskráning í Húnaþingi vestra. Í tengslum við gerð aðalskipulags í Húnaþingi vestra er skylt að fram fari fornleifaskráning. Í gangi eru samningaviðræður um að Byggðasafnið taki að sér að vinna þessa skráningu. Til þess verði notaður Sarpur, sem er nýtt skráningarkerfi Þjóðminjasafnsins, sem safnið er einnig að taka í notkun við að skrá muni safnsins. Í framhaldinu er mjög eðlilegt að safnið vinni sambærilega skráningar fyrir hin sýslufélögin, Austur-Húnavatnssýslu og Strandasýslu. 
  

·         Grettir sterki frá Bjargi. Í Húnaþing vestra er í undirbúningi menningar- og ferðaþjónustuverkefni sem snýst um Gretti og Grettissögu.


 

  
Sýslumerki Strandasýslu
Strandasýsla

 

Sýslumerki Vestur-Húnavatnssýslu 
Húnaþing
vestra
  

 

Sýslumerki Austur-Húnavatnssýslu
Austur-
Húnavatnssýsla
 

 

 

 

Gamli Ford

Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna
Sími: 451-0040 og 863-4287 ¤ Netfang: byggdasafn@emax.is
© 2001 Vefsíðugerð: Sögusmiðjan  ¤ Umsjón: Byggðasafnið að Reykjum