Byggðasafn Húnvetninga
|
|
|
Á döfinni
|
Strandasýsla heitir eftir hinni miklu strandlengju frá Hrútafirði og norður að Geirólfsgnúpi. Víða við ströndina liggur rekaviður í hrúgum í fjörunni, en hann berst með hafstraumum frá ströndum Síberíu. Rekaviðurinn hefur ávallt verið ein mestu hlunnindi Strandamanna. Í hugum fólks hafa Strandir á sér dulúðugan blæ. Strandamenn voru taldir að búa yfir kunnáttu til að beisla náttúruöflin sér til hagsbóta og landslagið allt gerir ferðamönnum auðveldara að setja sig inn í heim þjóðsagna, jafnvel trúa á tilvist álfa, trölla og annarra yfirnáttúrulegra vera
Í Strandasýslu eru fimm sveitarfélög, öll fremur fámenn, en í
Strandasýslu allri búa rúmlega 800 manns. Bæjarhreppur er syðstur og nær frá
miðri Holtavörðuheiði að Stikuhálsi milli Hrútafjarðar og Bitrufjarðar. Þá
tekur við Broddaneshreppur sem nær yfir Bitrufjörð og Kollafjörð.
Hólmavíkurhreppur nær frá Kollafjarðarnesi með suðurströnd Steingrímsfjarðar
að Selárdal í Steingrímsfirði og í botn Ísafjarðar og að Kaldalóni við Djúp í
vestri. Norðurströnd Steingrímsfjarðar tilheyrir Kaldrananeshreppi ásamt
Bjarnarfirði. Hreppamörk Kaldrananeshrepps og Árneshrepps, nyrstu byggðar á
Ströndum, eru við norðanverða Kaldbaksvík við svonefndan Spena. Þaðan teygir
Árneshreppur sig allt norður að Geirólfsgnúpi. Þéttbýliskjarnar á Ströndum Borðeyri stendur við Hrútafjörð og er eitt fámennasta þorp landsins með u.þ.b. 20 íbúa. Fornar heimildir sýna að eyrin hefur verið í tölu meiriháttar siglinga- og kauphafna allt frá fyrstu tíð. Nafn eyrarinnar er dregið af því að þegar Ingimundur gamli fór í landaleit, sumarið eftir að hann kom til Íslands, fann hann þar nýrekið viðarborð og nefndi eyrina Borðeyri eftir því. Frá þeim atburðum segir í Vatnsdælasögu. Hólmavík við Steingrímsfjörð sunnanverðan er stærsta kauptún á Ströndum, með rúmlega 400 íbúa. Helsti atvinnuvegurinn er sjávarútvegur og á staðnum er starfrækt fullkomin rækjuverksmiðja. Hafnarskilyrði eru góð. Margvísleg þjónusta og verslun skiptir þó einnig miklu og vaxandi máli í atvinnulífinu, en á Hólmavík er eitt elsta kaupfélag landsins, stofnað 1898. Drangsnes stendur við norðanverðan
Steingrímsfjörð, í mynni fjarðarins, og dregur nafn sitt af miklum
steindrangi í þorpinu sem kallast Kerling. Sagan segir að drangurinn sé eitt
þeirra trölla sem ætluðu að grafa Vestfirðingafjórðung frá meginlandinu og
stofna tröllaríki. Úti fyrir Drangsnesi liggur Grímsey, sem er stærsta eyja
fyrir Ströndum. Þangað er ekki nema 10 mínútna sigling í fjölbreytt fuglalíf
og gróðursæld. Menningar- og upplýsingavefir á Ströndum: |
|
|
|
Byggðasafn
Húnvetninga og Strandamanna |
|