Listrænn ferill Páls Pampichlers Pálssonar

       Árið 1945 var Paul Pampichler, þá 17 ára gamall, ráðinn uppfærslumaður í trompetdeild óperuhljómsveitarinnar í Graz í Austurríki.  Þar starfaði hann til ársins 1949 er hann var ráðinn til Íslands sem stjórnandi Lúðrasveitar Reykjavíkur og 1. trompetleikari í Útvarpshljómsveitinni.  Þegar Sinfóníuhljómsveit Íslands var stofnuð árið eftir, var Páll ráðinn í sömu stöðu.  Páll starfaði sem trompetleikari í S.Í. til ársins 1960 en stjórnandi Lúðrasveitar Reykjavíkur var hann til ársins 1973 eða samfleytt í 24 ár.
    Árið 1956 stjórnaði Páll Sinfóníuhljómsveit Íslands í fyrsta sinn opinberlega í Reykjavík.  Uppfrá því stjórnaði hann hljómsveitinni reglulega í 35 ár.  Um er að ræða tónleika í höfuðborginni, úti á landsbyggðinni og erlendis svo og upptökur fyrir útvarp og sjónvarp.  Árið 1971 var hann ráðinn fastur stjórnandi hljómsveitarinnar.  Á þessum árum frumflutti hljómsveitin undir stjórn Páls fjölmörg tónverk bæði innlend og erlend.  Páll stjórnaði hljómsveitinni þegar hún fór í fyrstu utanlandsferð sína til Færeyja árið 1975.  Árið 1981 var hljómsveitinni boðið í tónleikaferð ril Austurríkis og kom það boð beinlínis vegna tengsla Páls við hljómsveitina. Leikið var á sex stöðum en hæst ber sögulega tónleika í Musikvereinssaal í Vínarborg.  Þá stjórnaði Páll einnig hljómsveitinni á tónleikaferð hennar til Grænlands árið 1986.
    Á ferli sínum hefur Páll stjórnað hljómsveitum á hinum Norðurlöndunum og á meginlandi Evrópu svo sem Fílharmoníuhljómsveitinni í Stokkhólmi og Rínarfílharmoníunni.  Hann hefur kappkostað að hafa íslensk verk á efnisskrám tónleika sinna og frumflutt á erlendri grundu verk eftir Atla Heimi Sveinsson, Jón Nordal, Jón Leifs og Þorkel Sigurbjörnsson.
 Í Þjóðleikhúsinu og Íslensku Óperunni hefur Páll stjórnað fjölmörgum sýningum.  Þar á meðal er Pétur Gautur, Galdra Loftur og Káta ekkjan í fyrrnefnda húsinu og La traviata, Sígaunabaróninn, Rakarinn frá Sevilla, Aida og Sardasfürstynjan í því síðarnefnda.
     Frá 1953 til 1993 stjórnaði Páll Barnalúðrasveitum Melaskóla og kenndi þar á öll málmblásturshlljóðfæri.
     Frá 1964 til 1990 var Páll stjórnandi Karlakórs Reykjavíkur. Á þessum árum fór kórinn í margar utanlandsferðir sem bar hróður hans og Íslands víða.  Má þar nefna Kanada, Bandaríkin, Kína, Sovétríkin, Egyptaland, Ísrael, Grikkland og Austurríki.  Íslensk tónlist skipaði jafnan veglegan sess á efnisskrán kórisns undir stjórn Páls hvort sem sungið var innanlands eða utan.  Hefur Páll auðgað karlakórsbókmenntirnar með fjölmörgum tónsmíðum og útsetningum.
    Sem ungur maður nam Páll auk hljóðfæraleiks, tónsmíðar í heimaborg sinni Graz.  Eftir tónskáldið Pál P. Pálsson liggja fjölmargar tónsmíðar.  Má þar nefna verk fyrir einleikshljóðfæri, kammermúsik, sönglög, hljómsveitarverk, einleikskonserta, kórverk og verk fyrir lúðrasveit.  Páll er einnig landsþekktur fyrir útsetningar sínar, einkum fyrir karlakór annars vegar og sinfóníuhljómsveit hins vegar.  Verk hans hafa verið flutt bæði hér heima og erlendis og mörg þeirra hafa verið gefin út á hljómplötum og diskum.  Árið 1993 var Páll tilnefndur til tónskáldaverðlauna Norðurlandaráðs fyrir verk sitt "Ljáðu mér vængi" fyrir einsöngsrödd og hljómsveit.
    Austurrísk stjórnvöld hafa í þrígang heiðrað Pál fyrir störf hans.  Árið 1985 var han sæmdur 1. gráðu orðu fyrir störf í þágu lista og menningar.  Árið 1989 sæmdi Dr. Kurt Waldheim þáverandi  kanslari Austurríkis hann pófessorstitli fyrir kynningu á austurrískri tónmenningu- og tónlistarfólki á Íslandi.  1996 hlaut hann stórheiðursmerki Steiermark-fylkisins (Grosses Ehrenzeichen des Landes Steiermark).  Þá hefur Forseti Íslands sæmt Pál hinni Íslensku Fálkaorðu og 1993 hlaut hann heiðursfé Tónvaka Ríkisútvarpsins fyrir frábær störf í þágu íslenskrar tónmenningar. Páll fékk 6 mánaða styrk úr Tónskáldasjóði  1999, 12 mánaða styrk árið 2000 og sex mánaða styrk árið 2001.
    Páll Pampichler Pálsson lét af störfum hjá Sinfóníuhljómsveit Íslands vorið 1993 að eigin ósk og vinnur nú eingöngu við tónsmíðar og útsetningar.  Verk samin síðan 1993 eru : Ljáðu mér vængi fyrir sópran og Sinfóníuhljómsveit,  frumflutt 1993,   Capriccio serioso fyrir píanó og hljómsveit sem hefur ekki verið flutt,  Durch die Zeiten, Kantata fyrir mezzosópran, barítón, málmblásara og slagverk sem var pantað hjá Páli og frumflutt á 2. heimsþingi alkirkjunnar í Graz í júní 1997,  Expromtu fyrir fiðlu og píanó frumflutt í Graz 1997,   Fiðlukonsert, tileinkaður Guðnýju Guðmundsdóttur og frumfluttur af henni ásamt Sinfóníuhljómsveit Íslands undir stjórn Petris Sakari 7. Maí 1998.  Expromtu í gerð fyrir blásarakvintett, verðlaunaverk,  frumflutt 25. júní 1998,   3 sönglög fyrir mezzosópran, barítón og píanó frumflutt í október 1998.

Nýlegt og í smíðum:

Suite arctica fyrir lúðrasveit, frumflutt 2001.
Adagio elegiaco fyrir selló og píanó, samið 2001
Das Wörtlein fyrir sópran og klarínettu 2001
Dansandadans (ljóð eftir Sjón) fyrir sólóflautu, karlakór og hljómsveit, frumflutt í september 2001.
Klavierstück (það fyrsta af fjórum), frumflutt í nóvember 2001.
"Kastlmusik" (4 smálög fyrir píanó) í maí 2002
Trio Triofante fyrir þrjá klarínettuleikara
Flytjendur: Chalumeaux-tríóið,  á Listahátíð í Reykjavík 17. maí 2002
Erotisches von Wilhelm Busch lagaflokkur fyrir mezzosópran og píanó
Flytjendur: Rannveig Fríða Bragadóttir og Gerrit Schiul í maí 2002
Epitaph fyrir hljómsveit (í minningu Eriku Kummer systur Páls).
Flytjendur Grazer Symphonisches Orchester í júní 2002
Südlicht, konsert  fyrir píanó, selló og hljómsveit, lokið í des. 2003, óflutt.
2 bagatellur fyrir trompet og litla trommu, frumflutt 2003
Bláklukka fyrir óbó, ástaróbó (Oboe d´amore), englahorn og fagott - 2003
Píanókvartett  píanó, fiðla, víóla og selló - 2003

Önnur tónverk samin undanfarin fimm ár: Capriccio serioso fyrir píanó og hljómsveit, óflutt.  Durch die Zeiten, kantata fyrir mezzosópran, barytón, málmblásara og slagverk, frfl. 1997.  Expromptu fyrir fiðlu og píanó, frfl. 1997.  Expromptu, umritað fyrir blásarakvintett, frfl. 1998.  Fiðlukonsert, frfl. 1998.  3 sönglög fyrir mezzosópran, barítón og píanó, frfl. 1998.  Sinfónía (Norðurljósasinfónía) frfl. í febrúar 1999.  Einmanaleiki fyrir einleiksbásúnu, frfl. í apríl 1999.  Preludio sinfonico fyrir lúðrasveit, frfl. í febrúar 2001. Notturno I fyrir píanó, fiðlu og selló frfl. í júní 1999.  Notturno II fyrir píanó, fiðlu, víólu og selló, frfl. í júlí 1999.  Lux aeterna fyrir blandaðan kór, frfl. í nóvember 1999.  Vier Energien fyrir píanó, frumflutt í nóvember 2001.  Notturno III fyrir klarínettu, fiðlu og og píanó, frumflutt í júní 2001. Kristallar II fyrir strengi og blásara, frumflutt í júní 2000.

Önnur helstu verk eru:

Hljómsveitarverk           Fáein haustlauf
                                    Hugleiðing um  "L"
                                    Svarað í sumartungl fyrir karlakór og hljómsveit
                                    Klarínettukonsert
                                    Concerto di giubileo

Kammerverk                Kristallar (strengjakvartett og blásarakvintett)
                                    Gudis-Mana-Hasi (strengjakvartett,  klarínetta og píanó)
                                    Morgen (mezzosópran og kammerhljómsveit)
                                    Sex íhugulir söngvar (sópran og 3 klarínettuleikarar)

Sjá einnig:

 
 
 

Síðuna gerði

Sigurður I. Snorrason

sis@simnet.is
Uppfært 7. júní 2007